Westron

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Westron
Auteur J.R.R. Tolkien
Gebruikt in Arda (Midden-aarde)
Classificatie
Algemeen Kunsttaal
Naar doel
  • artistieke talen
    • fantasietalen
      • talen van Arda
Naar herkomst
  • a priori-talen
    • diachronische a priori-talen
Portaal  Portaalicoon   Taal

Westron is een fictieve taal uit de boeken van J.R.R. Tolkien, waar het gebruikt wordt als de lingua franca.

Het Westron geldt als de taal waarin het Rode Boek is geschreven, en The Lord of the Rings die wij kennen is een (Engelse) vertaling daarvan. Tolkien zegt zelf: "De taal die in dit verhaal wordt vervangen door Engels, is het Westron, of de Gemeenschappelijke Taal van de Westelijke Landen van Midden-aarde in de Derde Era..." En inderdaad, in die Era was het Westron de omgangstaal van Midden-aarde, vooral de landen waar (vroeger) de koninkrijken van Arnor en Gondor lagen, van de kusten van Umbar tot de ijsbaai van Forochel. De mensen van Gondor spraken een ouder dialect van de Taal, terwijl de Hobbits een plattelandse variatie er van spraken. Het werd veel gebruikt, zelfs door mensen die een eigen taal hadden. Zelfs Orks gebruikten het als het nodig was, zoals Frodo en Sam in Mordor ondervonden.

Oorspronkelijk was het Westron een menselijke taal, alhoewel het enige elfse invloeden had. Het was de Taal van wie de Eldar de Vaders van de Mensen noemden.

Structuur[bewerken]

We weten vrij weinig over het Westron, omdat Tolkien het vrijwel overal vervangen heeft door Engels. Sommige woorden werden gegeven in Appendix F van "In de Ban van de Ring", en iets meer in het boek "De volkeren van Midden-Aarde" (The peoples of Middle-earth). Wel vertaalde Tolkien de namen van de Hobbits. Er zijn nooit Hobbits geweest die Frodo, Sam, Pepijn en Merijn hebben geheten. Hun echte namen waren: Maura, Ban, Razar en Kali. Het woord Hobbit zelf is een afleiding van het woord Kuduk.

Klanken[bewerken]

De klanken die worden gebruikt luiden als volgt: p, b, t, d, k, g, m, n, ng, r, ph, th, s, z, h, y, l. Er wordt gezegd dat ook ch en sh worden gebruikt, maar alleen sh is teruggevonden in de werken waar Westron in voorkomt. Eveneens kwamen de klanken hr en hl voor, net als de v. Als klinkers worden de letters a, e, i, o, u gebruikt, en de lange â, î, ô, û. De ê wordt niet gebruikt. Sinds enkele tijd geldt ook de regel dat als een dubbele medeklinker tussen twee klinkers staat, de medeklinkers veranderen in één medeklinker, bv. Tunnas (wacht) wordt Tunas (daarom wordt het niet anders uitgesproken). Soms gebeuren er ook andere vervormingen, Tunnas wordt bijvoorbeeld Tudnas.

Uitgangen[bewerken]

De uitgang a wordt gezien in woorden zoals Pûta (blazer) en batta (spreker). De uitgang a wordt in het Hobbitse Dialect ook gezien als een mannelijke uitgang. Wanneer Tolkien het Rode Boek vertaalde, veranderde hij sommige namen (met uitgang a). Bv. Bilbo wordt Bilba. Hieruit kan men besluiten dat de uitgangen a en e vrouwelijk waren.

De meervoudsuitgang bleek -in te zijn, zoals cûbuc (hobbit) cûbugin wordt (in de uitgegeven werken werd cûbuc kuduk).

Het Westron bezit bezit blijkbaar ook een achtervoegsel ter vervanging van het lidwoord. Bv. Sûza (gouw) wordt Sûzat (de gouw).

De woorden Raza (vreemdeling), Razan (Buitenlands) blijken als uitgang -n te hebben.

Het voltooid deelwoord zou dan de uitgang -nin bezitten.

Wij kennen geen Westron voornaamwoorden, maar we weten wel iets over hen. "De taal Westron maakt in de tweede persoon (en vaak ook de derde) een onderscheid tussen de 'eerbiedige' en de 'vertrouwde' vorm..." Het is echter niet mogelijk dit onderscheid terug te vinden in Tolkiens vertaling van het Rode Boek.

Westron woordenlijst[bewerken]

(c en k worden hetzelfde uitgesproken)

Adûni: Westron
Ban(a): half
Balc: vreselijk
Ban: Sam
Banakil: halfling, hobbit
Banazîr: half-slim, simpel
Bara-: Snel (afleiding van Barabatta)
Barabatta: Snelle spreker
Batta: Spreker (afleiding van Barabatta)
Bilba: Bilbo
Bolg- Zwelling
Bralda-Hîm: (Brandewijn) Naam van de Baranduin.
Branda- Grens
Branda-Nîn: (Grenswater) Naam van de Baranduin.
Bunga: Bungo (Bungo Balings)
Galap, Galab-: Wild
Galbasi: Gewissies
Gul: Valei (afleiding van Karningul)
Hamanullas: Onbekende blauwe bloem, vertaald: Lobelia.
Hîm(a): Aal, bier.
Hloth(o): Woning met twee kamers.
Hloth-ram(a): Bewoner van een Hloth
Hlothran: Katoen (achternaam)
Kali: Merijn, vrolijk
Kalimac: Meriadoc
Karnin: Gekloven (afleiding van Karningul)
Karningul: Rivendel
Kuduk: Hobbit
Laban: Zak, Baal
Labingi: Balings
Laban-Neg: Balingseinde of balingshoek of balingslaan
Lothran: Katoen (de achternaam)
Luthur, luthran: Katoen (de plant)
Maura: Frodo
Narag: dwerg
Nargian: van dwergen
Nas: volk
Neg: eind(e)
nîn: rivier, water
Ogmandab: oud mannetje?
phârë: taal/gemeenschappelijk
phur-: graven
Phûru: gegraven?
Phurunargian: Woning/iets dat door dwergen werd gegraven?
Pûta: Blazer
Rân: een dorp, een kleine nederzetting op een heuvel.
Ran(u): woning, dorp
Ranugad: Thuisblijver
Râph(a): braam
Ras-: hoorn
Raspûta: Hoornblazer
Raza: vreemdeling
Razan: buitenlands
Razanur: Peregrijn
Razar: Pepijn
Razar: een kleine, rode appel
Ribadyan: verjaardag
Sôval: Gemeenschappelijk of taal
Sôval phârë: Gemeenschappelijke taal
Sûza: Gouw
Sûzat: de Gouw
Tapuc: konijn
tarkil: Persoon met Númenoreaanse afkomst
TUD: Wacht, uitkijk
Tudnas: Wacht
Tûk: Toek
Zara- oud
Zaragamba: Oudbok
Zîr: Slim
Zilbi: Boter
Zilib: Boter
Zilbirâpha: Boterbast

Bron: http://www.uib.no/people/hnohf/westron.htm