Syldavisch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Syldavisch
(Zyldav)
Auteur Hergé
Gebruikt in In De avonturen van Kuifje
Alfabet Latijn, Cyrillisch
Classificatie
Algemeen Kunsttaal
Naar herkomst
Portaal  Portaalicoon   Taal

Het Syldavisch is een fictieve taal die gebruikt wordt als de officiële taal in het fictieve land Syldavië. Dit land ligt ergens in de Balkan en speelt een rol in een aantal stripalbums met als titel: De avonturen van Kuifje. Hoewel het land Oost-Europees lijkt en het alfabet Cyrillisch, is het toch een taal gebaseerd op het Nederlandse dialect in Brussel.

Alfabet[bewerken]

In de stripboeken van Kuifje worden twee alfabetten gebruikt. In de tekstballonnen wordt het Latijnse alfabet gebruikt, mogelijk om de lezers niet te veel af te schrikken, maar op borden en opschriften wordt het Cyrillisch alfabet gebruikt. In oudere geschriften wordt het Latijnse alfabet ook gebruikt.

Een aantal voorbeelden van Cyrillisch vinden we terug in:

  • Адвича (advicza) = notitie;
  • Аеропортскаиа (aeroportskaia) = luchthaven;
  • Гендармаскаиа (gendarmaskaïa) = politie;
  • Зігаре (zigare) = sigaretten.
  • Зліп (Zlip);
  • Клов of Клоф[1] (Klow);
  • Мазедониа (Mazedonia) = Macedonië;
  • Тесзнік (Tesznik);
  • Форвотзен зона (forwotzen zona) = verboden gebied;
  • Юерхвен / вертзрагз (verkhwen / wertzragh) = werk in uitvoering, rijd langzamer.

Op grond van het bovenstaande zou men het Cyrillische alfabet voor het Syldavisch als volgt kunnen reconstrueren:

А В Г Д Е З И І К Л М Н О П Р С Т У Ф Х Ч Ш Ю

Voor het translitereren wijkt Hergé af bij sommige letters: Ш komt overeen met h, en ю met v (в overigens met w). In Kuifje en het Haaienmeer wordt Klow getranslitereerd als Клоф.

Herkomst van woorden[bewerken]

De meeste woorden komen, zoals gezegd, uit het Nederlandstalige Brusselse dialect. Enkele komen echter uit het Frans, bijvoorbeeld: Monzieu (monsieur), zrälùkzen (reluquer). Het woord löwn lijkt te komen uit het Engels (to love).

Veel namen komen uit de Slavische talen, bijv. Wladimir. Patroniemen (vadersnamen) worden gevormd als in het Russisch althans met de uitgang: -owitch.

Grammatica[bewerken]

Voornaamwoorden[bewerken]

Hieronder volgen de persoonlijke en bezittelijke voornaamwoorden:

Onderwerp Voorwerp Bezit
Enkelvoud 1 Ek Ma Mejn
2 Dûs Da Dein
3 Eih Itd Yhzer
Zsoe Irz Yhzer
Meervoud 1 Vei Ohmz Ohmz
2  ?  ?  ?
3 Zhoe Khon Khon

Lidwoord[bewerken]

Het onbepaalde lidwoord is on. Het meervoud is onegh. In het Nederlands zou er bij onbepaaldheid meervoud geen lidwoord gebruikt worden.

Het bepaalde lidwoord is afhankelijk van geslacht en naamval:

Naamval Mnl./vrl Onzijdig Meervoud
1 Dze Dascz Dzoe
2 Doscz Doscz Doscz
3 Dze Dza Dzem
4 Dzem Dascz Dzoe

Een lidwoord op een klinker wordt aan het zelfstandig naamwoord vast geschreven.

De eerste naamval komt overeen met het onderwerp. De tweede naamval duidt de bezitter aan. De derde naamval komt overeen met het meewerkend voorwerp en komt na voorzetsels om (uitsluitend) de plaats aan te geven. De vierde naamval komt overeen met het lijdend voorwerp en komt na voorzetsels om (uitsluitend) de richting aan te geven.

Bijvoeglijk naamwoord[bewerken]

Het bijvoeglijk naamwoord verandert niet van vorm. Het is onafhankelijk van geslacht, getal en naamval.

Zelfstandig naamwoord[bewerken]

Zelfstandige naamwoorden zijn mannelijk, vrouwelijk of onzijdig. Het meervoud is -en maar bij leenwoorden is dat -es.

Werkwoord[bewerken]

Het Syldavisch heeft sterke en zwakke werkwoorden. Een sterk werkwoord is bijvoorbeeld blavn (blijven)

Tegenwoordige tijd Verleden tijd
Getal Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud
1 Blav Blaven Blev Bleven
2 ? ?
3 Blavet Blaven

Zwak is löwn (houden van)

Tegenwoordige tijd Verleden tijd
Getal Enkelvoud Meervoud Enkelvoud Meervoud
1 Löw Löwt Löwda Löwenda
2 ? ?
3 Löwt Löwen

De gebiedende wijs wordt gevormd met -eh, -et of alleen de stam. De vorm -eh lijkt op de vorm van de onbepaalde wijs. In het Duits en Nederlands wordt de infinitief soms gebruikt als gebiedende wijs: Hier blijven! Het achtervoegsel -da wordt na een stemloze medeklinker vervangen door -ta (klöppta).

Voorzetsel[bewerken]

Voorzetsels worden soms gecombineerd met het persoonlijk voornaamwoord, vaker dan in het Nederlands: erom (tegen hem/haar), ervüh (voor hem/haar). Voorzetsels regeren de derde naamval, behalve bij richting:

  • Ihn dzekhoujchz (in de auto, plaats)
  • Ihn dzem khoujchz (in de auto, richting)

Woordvolgorde[bewerken]

  • Als de zin een voorwerp bevat, komt de persoonsvorm daarachter:
Ek nietz itd werlagh. (Ik wil het niet.) (lijdend voorwerp)
Wladimir irz löwt. (Wladimir houdt van haar.)
Eih czei klebcz klöppta. (Hij sloeg deze hond.)
Tintin noh czei bûthsz kzommet. (Kuifje komt naar deze boot.) (voorwerp met voorzetsel)
Hadok öpp tot bûthsz fällta. (Haddock viel van die boot af.)
  • Zonder een voorwerp heeft de zin dezelfde volgorde als in het Nederlands:
Eih döszt. (Hij heeft dorst.)
Kzommet micz ohmz. (Kom met ons.)
Tot eszt on döszt waghabontz. (Dit is een dorstige vagebond.)
  • Vragen worden gevormd door:
    • de intonatie te doen stijgen;
    • de persoonsvorm vooraan te zetten:
      Ben ek eihn? Blav ek eihn? (Ben ik hier? Blijf ik hier?)
      Ghounh Tintin noh Sbrodj kzömmen? (Komt Kuifje naar Sbrodj?)

Woordenlijst[bewerken]

adwicza
opmerking.
alpû
aldus.
amaïh!
Heil! (van Borduurse afkomst).
bätczer
beter.
ben
(ik) ben.
bick (Frans bique)
beest.
birûzn
baron.
blavn
blijven.
bûthsz
boot.
czaïgan (czaïda)
zeggen.
czei (Frans ce)
dit.
czeilla (Frans celui-là)
dat.
czesztot (Frans c'est)
dat is toch.
da
u (voorwerpsvorm van gij).
dan
dan.
daren
daar.
dejn (Duits dein, Nederlands dijn (verouderd))
uw (persoonlijk voornaamwoord van gij)
döszt
dorst.
dûs
gij, ge.
ebb
open.
ek
ik.
eih (Duits er)
hij, (verouderd) hier.
eihn (eih + ihn)
erin, in hem, in haar.
eltkar
elkaar.
en
en.
ehdzoekhoszd
en de kost.
fällen
vallen.
fläsz (Duits Flasche)
fles.
forwitzen
verbieden.
forwotzen
verboden.
gendarmaskaïa (Frans gendarme, Russisch -ская)
politie.
ghounh
gaan.
güdd
goed.
Hält!
stop!
hamaïh! (Antwerps amai!)
heil!
heben
hebben.
ihn
in.
irz (Duits ihr)
haar.
itd (Engels it)
hem.
kar
king.
karrö (Frans carreau)
vloer.
khon
hun.
khoujchz
auto.
klebcz (Frans clebs)
hond.
kloho
wedstrijd.
klöppen
kloppen, slaan.
komitzät (Russisch комитет)
comité.
könikstz (Duits König)
koning.
kontrzoll
controle.
kzömmen
komen.
kzou
koe.
löwn (Engels to love)
houden van.
lapzâda
scepter.
lozktekh (Duits lustig)
plezierig.
mädjek
meisje, vriendin (relatie).
Mazedonia
Macedonië.
ma
mij.
mejn
mijn.
micz (Duits mit)
met.
-mo
maar. Wordt vastgeschreven aan de imperatief.
nietz
niets.
noh
naar (voorzetsel).
o (Russisch о)
over.
omhz
ons.
on
een.
onegh
enige. Wordt vaak niet vertaald, want het is een onbepaald lidwoord meervoud.
öpp (Engels up)
op.
ow
stad.
pakken
pakken.
peih (Brussels pee, Frans père)
persoon, kerel.
pir (Frans père)
vader.
politzs
politie.
pollsz (Duits falsch)
verkeerd.
rapp
(Vlaams rap): snel.
revolutzionär
revolutionair.
szcht!
stil!
szlaszeck
sjasliek.
szprädj
rode wijn.
sztoumpekh
stomen.
szûbel
hoofd.
teuïh
deur.
touhn
doen.
tot (Russisch тот)
dat.
tronn
troon.
vazs (Duits was)
wat.
vei
wij.
verkhwen
werken.
vüh
voor.
waghabontz
vagebond.
werkopen
verkopen.
werlagh
wil (persoonsvorm).
wertzragh
snelheid verminderen.
wzryzkar
zeker, beslist.
yhzer (Duits ihrer)
zijn, haar.
zekrett (Engels secret)
geheim.
zentral
centraal.
Zepo (Zekrett Politzs)
Geheime Politie.
zigarettes
sigaretten.
zona
gebied.
zrälùkzen (Frans reluquer)
kijken.
zrädjzen
rijden.
zsálu (Frans salut)
hallo.
zsoe
zij (enkelvoud), zij (meervoud).
Zyldav
Syldavisch.
Zyldavia
Syldavië.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties