De avonturen van Kuifje
| De avonturen van Kuifje | ||||
| Les Aventures de Tintin | ||||
| Land van oorsprong | .svg){kind=small} België |
|||
| Originele taal | Frans | |||
| Creatieteam | ||||
| Schrijver(s) | Hergé | |||
| Tekenaar(s) | Hergé | |||
| Publicatie | ||||
| Uitgever | Le Vingtième Siècle, Casterman | |||
| Publicatie | 1929–1983 | |||
| Publicatiemedia | Stripboeken | |||
| Huidige status | Gestopt | |||
| Eerste publicatie | Kuifje in het land van de Sovjets | |||
| Laatste publicatie | Kuifje en de Alfa-kunst | |||
| Voorafgegaan door | Totor, P.L. van de Meikevers | |||
| Website | ||||
|
||||
De avonturen van Kuifje (Les Aventures de Tintin) is de titel van de reeks stripalbums over de reporter Kuifje, getekend door de Belgische schrijver/tekenaar Hergé. De reeks startte in 1929, het eerste album verscheen in 1930. De eerste Nederlandstalige druk verscheen in 1946.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
Kuifje begon als stripverhaal in Le Petit Vingtième, de jongerenbijlage van de katholieke krant Le Vingtième Siècle, met het verhaal van Kuifje in het land van de Sovjets. Als katholiek dagblad was de Siècle sterk gekant tegen het communisme en de parodie op de Sovjets moet in dat licht gezien worden. Zo laat een Russisch communist in het album aan westerse communisten zien hoe goed de fabrieken wel draaien. Kuifje gaat de zaak van naderbij bekijken en ontdekt dat de rook uit de schoorstenen eigenlijk komt van gestapeld hooi dat verbrand wordt.
Hergé beweerde dat Kuifje in de beginjaren onbewust op zijn eigen broer Paul moest gebaseerd zijn: Kuifje kreeg Pauls kuif, leeftijd (16-17), houdingen, gebaren en karakter. Het beroep van avontuurlijke reporter was geïnspireerd op de Franse journalist Albert Londres.[1] Al voor het ontstaan van Kuifje had de tekenaar een duo bedacht, bestaande uit een jongeman en een hondje. Het verschil tussen de figuur en de naam van Totor, P.L. van de Meikevers, zijn allereerste ballonstrip die hij in december 1928 voor het Belgische satirische weekblad Le Sifflet maakte, en die van Kuifje (Tintin) is klein.
[bewerken] Realisme
Hergé verwees in zijn Kuifje-albums vaak naar actuele gebeurtenissen.
De Blauwe Lotus speelt zich af in Shanghai dat in 1937 door de Japanners bezet wordt. De gebeurtenissen in het album verwijzen naar het spoorwegincident bij Moekden in augustus 1931, het incident bij de Marco-Polo-brug bij Peking (1937) en het bestaan van de internationale concessie in deze Chinese havenstad.
Verder zijn de verhalen doorspekt met verwijzingen naar en parodieën op historische gebeurtenissen uit de twintigste eeuw. Zo kan De scepter van Ottokar (1939) bijvoorbeeld gelezen worden als een parodie op de Anschluss van Oostenrijk bij Nazi-Duitsland. Onder meer de naam van de Bordurische leider, Müsstler, verwijst daar naar: het is een combinatie van Hitler en Mussolini.
Oefent Hergé met De scepter van Ottokar nog onderhuidse kritiek uit op het Duitse rijk in wording, dan komt hij door het album De geheimzinnige ster (1942) met heel wat controverse in aanraking. Het verschijnt in volle oorlogstijd en valt op doordat de antagonisten in het verhaal oorspronkelijk onder de Amerikaanse vlag opereerden en geleid werden door een Jood, die de naam Blumenstein kreeg. Bij een herziening van het album na de oorlog, wordt Amerika vervangen door het fictieve São Rico. Ook de man achter de geldzuchtige operatie krijgt een in Hergés oren minder Joods klinkende nieuwe naam: Bohlwinkel (een verwijzing naar het Brusselse bollewinkel; snoepwinkel). Wat Hergé toen niet wist is dat ook Bohlwinkel een vaak voorkomende Joodse naam is.
In de oorspronkelijke versie van Kuifje en het Zwarte Goud werd verwezen naar de oorlogsdreiging in 1939. Toen Hergé het album na de Tweede Wereldoorlog voltooide, werd het conflict verplaatst naar het Palestina van die tijd waar, onder de ogen van het Britse mandaatbestuur, Joodse en Palestijnse verzetsgroepen elkaar bestreden. In latere versies zijn de verwijzingen naar het Joods-Palestijnse conflict verwijderd.
Dat Hergé zijn tijd soms ver vooruit was bewijzen de albums Raket naar de maan (1953) en Mannen op de maan (1954). Aan deze visie van de auteur op de ruimtevaart ging een uitgebreide studie van de modernste wetenschappelijke inzichten vooraf. Het maken van de twee albums nam zes jaar in beslag. De raket waarmee de protagonisten naar onze satelliet reizen is gebaseerd op de door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde V2-raket.
In De Zaak Zonnebloem geeft Hergé een parodie weer op dictatoriale regimes in het algemeen, en op (de satellietstaten van) de Sovjet-Unie in het bijzonder. Bordurië, het fictieve land waar het zich voor een deel afspeelt, wordt beheerst door uniformen met een rode schouderband met witte cirkel en zwart embleem in de vorm van een snor.
Kuifje en de Picaro's schetst een karikatuur van Zuid-Amerika en zijn kenmerkende revoluties. In dit album weet Kuifje generaal Alcazar ertoe te bewegen geen executies te laten plaatsvinden als hij aan de macht komt. Alcazar laat duidelijk merken dat hij het hier niet mee eens is en aan het eind geeft zelfs generaal Tapioca (die geëxecuteerd zou moeten worden) toe dat hij dit een belediging van de San-Theodoraanse cultuur vindt.
Afgezien van een aantal fictieve staten kent Kuifje ook enkele fictieve talen. Hiervan zijn vooral het Syldavisch en de taal van de Arumbaya-Indianen vaandeldragers. In beide gevallen worden voortdurend elementen uit het Brusselse stadsdialect, het Marols, in een slavisch respectievelijk indiaans jasje gestoken.
[bewerken] Lijst van albums
| Nr. | Originele Nederlandse titel | Originele Franse titel | Le Petit Vingtième | Le Soir | Weekblad Kuifje | Album (eerste druk) | Kleuren (eerste albumdruk) | Vernieuwde versie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Kuifje in het land van de Sovjets | Tintin au pays des soviets | 1929–30 | – | – | 1930 | zwart-wit | – |
| 2 | Kuifje in Afrika | Tintin au Congo | 1930–31 | – | – | 1931 | zwart-wit | 1946, 1975* |
| 3 | Kuifje in Amerika | Tintin en Amérique | 1931–32 | – | – | 1932 | zwart-wit | 1945, 1973* |
| 4 | De sigaren van de farao | Les cigares du pharaon | 1932–34 | – | – | 1934 | zwart-wit | 1955 |
| 5 | De Blauwe Lotus | Le Lotus Bleu | 1934–35 | – | – | 1936 | zwart-wit | 1946 |
| 6 | Het gebroken oor | L'oreille cassée | 1935–37 | – | – | 1937 | zwart-wit | 1943 |
| 7 | De Zwarte Rotsen | L'île noire | 1937–38 | – | 1965–66 (3e versie) | 1938 | zwart-wit | 1943, 1965 |
| 8 | De scepter van Ottokar | Le sceptre d'Ottokar | 1938–39 | – | – | 1939 | zwart-wit | 1947 |
| 9 | De krab met de gulden scharen | Le crabe aux pinces d'or | – | 1940–41 | – | 1941 | zwart-wit | 1943, jaren 60* |
| 10 | De geheimzinnige ster | L'étoile mystérieuse | – | 1941–42 (zwart-wit) | 1991 (2e versie) | 1942 | kleur | 1954* |
| 11 | Het geheim van de Eenhoorn | Le secret de la Licorne | – | 1942–43 | – | 1943 | kleur | – |
| 12 | De schat van Scharlaken Rackham | Le trésor de Rackham le Rouge | – | 1943 | – | 1944 | kleur | – |
| 13 | De 7 kristallen bollen | Les 7 boules de cristal | – | 1943–44 | – | 1948 | kleur | – |
| 14 | De zonnetempel | Le temple du soleil | – | – | 1946–48 | 1949 | kleur | – |
| 15 | Kuifje en het Zwarte Goud | Tintin au pays de l'or noir | 1939–40** | – | 1948–50 | 1950 | kleur | 1972 |
| 16 | Raket naar de maan | Objectif lune | – | – | 1950, 1952 | 1953 | kleur | – |
| 17 | Mannen op de maan | On a marché sur la lune | – | – | 1952–53 | 1954 | kleur | – |
| 18 | De zaak Zonnebloem | L'affaire Tournesol | – | – | 1954–56 | 1956 | kleur | – |
| 19 | Cokes in voorraad | Cokes en stock | – | – | 1956–58 | 1958 | kleur | – |
| 20 | Kuifje in Tibet | Tintin au Tibet | – | – | 1958–59 | 1960 | kleur | – |
| 21 | De juwelen van Bianca Castafiore | Les bijoux de la Castafiore | – | – | 1961–62 | 1963 | kleur | – |
| 22 | Vlucht 714 | Vol 714 pour Sydney | – | – | 1966–67 | 1968 | kleur | – |
| 23 | Kuifje en de Picaro's | Tintin et les Picaros | – | – | 1975–76 | 1976 | kleur | – |
| 24 | Kuifje en de Alfa-kunst | Tintin et l'Alph-art | – | – | – | 1986 | (onvoltooid) | 2004 |
(*) Subtiele wijzigingen. (**) Niet afgemaakt in 1940.
- De titel Kuifje in Congo is na 1952 in de Nederlandse vertaling gewijzigd in Kuifje in Afrika.
- De titel Vlucht 714 is in 2004 in de Nederlandse vertaling gewijzigd in Vlucht 714 naar Sydney.
- Sinds 1976 wordt op de achterkant van elk album de verschillende kaften van de titels gedrukt. Voorheen was dit een lijst van de titels met daaromheen Kuifje, kapitein Haddock, professor Zonnebloem en andere bekende creaties van Hergé.
- In de jaren 70 en 80 werd de nieuwe Nederlandse vertaling van de albums op de markt gebracht.
[bewerken] Andere albums
De volgende albums zijn niet zelf door Hergé gemaakt maar samengesteld en ingedeeld op basis van de filmbeelden waar de albums op zijn gebaseerd door Studio Hergé (Hergé Foundation).
| Album | Originele Franse titel | Album (eerste druk) | Kleuren (eerste albumdruk) | Vernieuwde versie |
|---|---|---|---|---|
| Kuifje en het geheim van het Gulden Vlies* | Tintin et le mystère de la Toison d'or | 1962[2] | kleur | |
| Kuifje en de blauwe sinaasappels* | Tintin et les oranges bleues | 1965[3] | kleur | |
| Kuifje en het Haaienmeer | Tintin et le Lac aux requins | 1972[4] | kleur | 1973[5] |
| Kuifje naar de film De zonnetempel* | onbekend | 1976[6] | kleur | |
| Het album van de film (Het geheim van de Eenhoorn) | L'album du film (Le secret de la Licorne) | 2011 | kleur |
(*) Uit de handel
[bewerken] Kuifjebewerkingen
[bewerken] Personages
In alfabetische volgorde:
[bewerken] Invloed
De stripserie Kuifje is van grote invloed geweest op de ontwikkeling van de Europese strip en kent veel navolging. Enkele series die duidelijke overeenkomsten vertonen:
- De fantastische avonturen van Isabelle Avondrood - Jacques Tardi
- Victor Vallei - Stanislas/Rullier
- Piet Pienter en Bert Bibber - Pom
- X - Charles Burns[8]
[bewerken] Verwijzingen in andere stripreeksen
- Op de aankondiging van Kiekeboe-album 26 Album 26 bedenkt Kiekeboe zelf een titel: De scepter van Ottokar. Zijn zoontje maakt hem erop attent dat dit al een titel van een avontuur van Kuifje is.
- Urbanus-album 47 De harem van Urbanus bevat veel verwijzingen naar Kuifje. Er zijn onder andere de vaas uit De Blauwe Lotus, de maanraket uit Raket naar de maan en de duikboot uit De schat van Scharlaken Rackham te herkennen.
- Bij de titelrolopsomming van Urbanus-album 56 Kermis in de Hel is Kuifje te zien. Ook in album Wat voorafging is Kuifje te zien.
- Paniek in Stripland bevat een verwijzing naar Kuifje.
- In Suske en Wiske-album Het machtige monument is op de laatste pagina Kuifje die een ijsje eet te zien. In het album De kleurenkladder komt Lambik Bobbie tegen.
- Bobbie komt ook voor in een cartoon van Guust. Kwabbernoot noemt hem schattig, maar vraagt zich af of hij niet beter terug moet naar zijn baasje.
- In het buiten de normale serie verschenen album Piccolo in veldgroen van Robbedoes en Kwabbernoot wordt heel wat gerefereerd aan het werk van Hergé.
- Verder duikt Kuifje zeer sporadisch op in andere stripverhalen, bijvoorbeeld in een avontuur van De 4 helden van François Craenhals.
[bewerken] Parodieën
Er zijn vele parodieën op Kuifje gemaakt, meestal met een politieke of seksuele inhoud. Tegen deze parodieën wordt doorgaans sterk opgetreden door de erven Hergé. Een voorbeeld hiervan betreft een zaak tussen kunstenaar Ole Ahlberg en de erven Hergé, welke anno 2010 tot bij de hoogste Belgische rechtsinstantie (het Hof van Cassatie) wordt uitgevochten. De uitspraak zal belangrijk zijn in het aflijnen van de grenzen tussen plagiaat en parodie.[9]
Enkele parodieën:
- Efdé, Kuifje in Zwitserland
- Willy Vandersteen, Kuifje in El Salvador
- Kuifje en de vervalsers
- Een jonge reporter aan de rol
- Jan Bucquoy, Het Sexuele Leven Van Kuifje (2 delen)
[bewerken] Erkenning
- Van 20 tot en met 23 juli 2005 werd in Brussel een Kuifje-festival gehouden. Ter gelegenheid hiervan werd in de Stoofstraat, nabij de Grote Markt (Brussel), een fresco aangebracht.
- Op 14 mei 2007 bracht de Koninklijke Munt van België een vel postzegels uit met daarop de Kuifje-albums.
- De Belgische staat heeft in 2007 een speciale munt van 20 euro uitgegeven, als eerbetoon aan de grootste succestekenaar die het land ooit kende.
[bewerken] Marktwaarde
Eerste druk uitgaven en originele tekeningen zijn gegeerd bij verzamelaars en halen hoge prijzen. Zo ging in 2008 een originele gouache van de eerste Kuifje-cover voor € 650 000 van de hand.[10] In juni 2009 werden twee originele zwart-wituitgaven van Kuifje voor elk 12 000 euro geveild. Het betrof exemplaren van Kuifje in het land van de Sovjets (1930) en De sigaren van de Farao (1942).[11]
[bewerken] Externe links
- Tintin.com Officiële website
- Tintin around the World Een uitgebreide site over alle vertalingen van Kuifje
- (fr) (en) (es) free-tintin.net Website van Nicolas Sabourin
 |
Zie de categorie Tintin van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
