Guust

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Guust
Gaston
Logo van de reeks in het Frans
Logo van de reeks in het Frans
Land van oorsprong Vlag van België België
Oorspronkelijke taal Frans
Genre humoristische strip, gagstrip
Creatieteam
Bedenker(s) André Franquin, Yvan Delporte
Schrijver(s) André Franquin
Tekenaar(s) André Franquin, Jidéhem
Publicatie
Uitgever Dupuis, Marsu Productions
Publicatiemedia Stripboeken, tijdschriften
Huidige status Gestopt
Eerste publicatie 28 februari 1957
Portaal  Portaalicoon   Strip

Guust (Frans: Gaston) is een stripreeks rond stripfiguur Guust Flater (Frans: Gaston Lagaffe) die werd bedacht en getekend door André Franquin. De strip bestaat sinds 28 februari 1957.

Kenmerken[bewerken]

Een Fiat 509 in de kleuren van die van Guust

De strip speelt zich af op de redactie van het stripblad Robbedoes (originele Franse naam: Spirou), en Guust werkt daar als postsorteerder. Zijn werk neemt hij niet al te serieus: een groot deel van de dag slaapt hij en als hij toch wakker is, zet hij de boel op stelten met allerlei bizarre experimenten. Vaak leiden die tot een complete chaos: de redactie loopt onder water of een van zijn volstrekt onbetrouwbare uitvindingen explodeert. Guusts reactie hierop is doorgaans een laconiek: "Nou moe?" (originele uitroep in het Frans M'enfin)

Guusts baas (Kwabbernoot, later vervangen door Pruimpit) heeft heel wat met hem te stellen en probeert hem op alle mogelijke manieren aan het werk te krijgen. Ongewild weet Guust de contractbesprekingen tussen zijn bazen en Meneer Demesmaeker altijd te verstoren. Ook agent Vondelaar wordt vaak het slachtoffer van Guusts praktijken.

Enkele kenmerkende bezittingen van Guust zijn: zijn krakkemikkige auto (een Fiat 509) die van ellende aan elkaar hangt en de Flaterfoon, een zelfgemaakt muziekinstrument dat verwoestende klanken voortbrengt. Uiteraard weet Kwabbernoot daar alles van; keer op keer heeft hij zonder succes geprobeerd om van dat onding af te komen. Andere terugkerende bezittingen zijn een rode bowlingbal en de Guust-mobiel, een stoel op wielen met trappers. Beide zorgen ook meerdere malen voor ongelukken.

Guust is muzikaal, of eigenlijk, hij zou het willen zijn. Behalve de Flaterfoon is Guust vaak ook met een gitaar, een tuba, een trombone met een deuk in de kelk en verschillende percussie-instrumenten te zien. Zijn muzikale ideeën en "virtuositeit" drijven zijn collega's vaak tot waanzin.

Personages[bewerken]

Hoofdfiguren[bewerken]

Afbeelding van Guust Flater, graffiti op de Berlijnse muur
  • Guust (Frans: "Gaston") - de "held zonder werk" (héros sans emploi) is volledig onbekwaam als werknemer. Hij is lui, onhandig, gulzig, eigenwijs en doet vooral waar hij zelf zin in heeft. Zijn takenpakket is het sorteren van de post en het onderhouden van het archief. Zodoende is het archief een enorme puinhoop en ligt zijn kantoor vol stapels achterstallige post. Als Guust niet slaapt, houdt hij zich bezig met allerlei spelletjes en nutteloze activiteiten. Hij is ook geïnteresseerd in de wetenschap. Daarvan getuigen zijn scheikundige experimenten die vaak tot explosies leiden. Ook doet hij de vreemdste uitvindingen, waarvan de meeste goed werken, te goed eigenlijk, waardoor ze aan een rampzalig einde komen. Ondanks de terreur die hij op het kantoor aanricht, heeft Guust een hart van goud en is hij een grote dierenvriend. Guust heeft daardoor veel vrienden (die vaak erg op hem lijken). Juffrouw Jannie is verkikkerd op hem.
  • Kwabbernoot (Frans: Fantasio) - was de eerste chef van Guust totdat Franquin stopte met het tekenen van Robbedoes. Later keerde hij even terug uit Rommelgem.
  • Krasser (Frans: Yves Lebrac) - Krasser is de tekenaar van redactie Robbedoes, een jonge man van dezelfde generatie als Guust. Over het algemeen kan Krasser het redelijk met Guust vinden. Toch weet Guust hem vaak tot woede te drijven wanneer zijn tekenwerk weer wordt verknoeid. Vooral de Oost-Indische inkt zorgt regelmatig voor ongelukken. Krasser is een heethoofd en kan erg gestrest raken. Hij is verliefd op een donkerharige secretaresse wier naam nooit wordt onthuld.
  • Meneer Demesmaeker (Frans: Aimé Demesmaeker of De Mesmaeker) - de horkerige, rijke zakenman. Hij komt geregeld om contracten met de redactie af te sluiten, maar vrijwel altijd weigert hij op het laatste moment door Guusts toedoen zijn handtekening te zetten. Soms, als ze dan toch ondertekend raken, krijgt hij een onbeheersbare woedeaanval waarin hij de voor hem zo belangrijke documenten vernietigt of worden ze vernietigd door toedoen van Guust.
  • Agent Vondelaar (Frans: Joseph Longtarin) - Vondelaar is een echte smeris. Hij springt bijna uit zijn vel van woede als hij een overtreding constateert en schrijft dan met sadistisch genoegen een bekeuring uit. Guust, die oorlog voert tegen parkeermeters, is daarin zijn vaste klant. Vondelaar houdt Guust goed in de gaten al moet hij dat vaak met verwondingen bekopen. Af en toe draait hij op voor overtredingen, die veroorzaakt zijn door Guusts gestuntel.
  • Juffrouw Jannie (Frans: M'oiselle Jeanne) - Juffrouw Jannie is het vriendinnetje van Guust. Ze is een lieve jongedame met rood haar, een paardenstaart en een bril. Jannie is naïef en stapeldol op "meneer Guust". Meestal ontsnapt ze heelhuids aan de bizarre ongelukken veroorzaakt door de onhandigheid van Guust.
  • Joost-van-Smith-aan-de-overkant (Frans: Jules-de-chez-Smith-en-face) - vriend van Guust die "werkt" (zoals Guust "werkt") op het agentschap Smith Import-Export aan de overkant van de straat.
  • Pruimpit (Frans: Léon Prunelle) - Pruimpit is in de latere albums de chef van Guust. Pruimpit is vriendelijk en beschaafd, maar als hij kwaad wordt breekt de hel los. Ook schrikt hij er niet voor terug om Guust een koekje van eigen deeg te geven. Net als Kwabbernoot in de eerdere albums onderneemt ook Pruimpit wanhopige pogingen de contracten met de Mesmaeker erdoor te krijgen, wat natuurlijk iedere keer weer jammerlijk mislukt. Naast diverse verwensingen aan het adres van Guust gebruikt hij vaak zijn vloek "Grretverrdrrie!".
  • Meneer Van Gestel (Frans: Joseph Boulier) - Van Gestel is de chef boekhouding, een stoffige en knorrige kerel die het liefst iedere cent 6 keer omdraait. Guust is hem een doorn in het oog en wanneer hij een nieuwe maatregel invoert, is Guust de eerste die er de kwalijke gevolgen van zal ondervinden. In sommige albums heet hij meneer Cijfer.
  • Knuvelder & Platanen (Frans: Ducran & Lapoigne) - de buren. Ze runnen samen een bedrijf dat bruggen bouwt. Guusts kantoor grenst aan het bedrijf van het tweetal en daardoor zijn ze ook wel eens betrokken bij de rampen op de redactie. Eén keer in de serie wordt verteld dat de redactie geprobeerd heeft een publiciteitscontract los te krijgen, maar er zijn geen onderhandelingen getekend en later is er niets meer over gehoord.
  • Meneer Dupuis - de allerhoogste baas, waarvan we enkel in een bepaald album een voet te zien krijgen, voor de rest wordt hij niet getekend.

De dieren van Guust:

  • Een kat genaamd katje.
  • Een lachmeeuw genaamd Meeuwtje. Hij is in slechte buien een gevaar voor iedereen op de redactie.
  • Een muis genaamd Cheese of kaasie. Guust heeft hem leren zwemmen.
  • Een goudvis met de naam Bobbeltje.
  • Een egel, Prikkie.
  • Een schildpad, Achilles.

Nevenpersonages[bewerken]

  • Bennie Blunder (Frans: Bertrand Labévue) - vriend van Guust en Joost-van-Smith-aan-de-overkant. Daarnaast is hij Guusts neef. Hij lijdt aan sporadische minderwaardigheidscomplexen.
  • Boer Krelis (Frans: Père Gustave) - vriend van Guust die op het platteland woont. Krijgt af en toe uitvindingen van Guust, zoals vogelverschrikkers. Als voornaam wordt wel eens Toon gegeven.
  • Manus (Frans: Manu) - kennis van Guust die bij elke ontmoeting een andere baan heeft
  • Robbedoes (Frans: Spirou)
  • Juffrouw Sonja (Frans: Sonia)
  • Bertje (Frans: Bertje Van Schrijfboek) - vertaler Frans / Nederlands
  • Jef (Frans: Jef Van Schrijfboek) - redacteur bij Robbedoes
  • Yvonne (stripfiguur) - secretaresse bij Robbedoes
  • Ans Mooimans, de schoonmaakster (Frans: Mélanie Molaire) - zij moet vaak de resten van Guusts puinhopen opruimen
  • Jan Netteman, de huismeester (Frans: Jules Soutier) - een knorrige onsympathieke man
  • de tekenaar zonder naam - komt regelmatig zijn tekeningen laten zien
  • de man van de koopjeswinkel - koopt en verkoopt alles, maar vooral bijzonder koopjes waarin Guust geïnteresseerd is
  • de brandweermannen - zij moeten te pas en te onpas te hulp komen als een experiment van Guust uit de hand loopt. Dit komt zo vaak voor dat de mannen zodra ze een alarmmelding krijgen zonder verdere instructie regelrecht naar de redactie gaan.
  • Tante Hortensia (Frans: tante Hortense) - de tante van Guust. Guust helpt zijn tante met onder andere een vogelhuisje schilderen en hij bedenkt speciaal voor haar een miniatuurgrasmaaier. Guust neemt een cactus van haar over, die voor heel wat problemen zorgt op de redactie.
  • Alfons Waterzat - de plaatselijke brandweercommandant die altijd komt opdraven om een en ander te blussen. Ook komt hij kijken of de redactie brandveilig is. Hij bestempelt het gasstel van Guust als verschrikkelijk brandgevaarlijk en houdt er om het te bewijzen een aansteker bij. "Let op, je zult een klein blauw vlammetje zien". Er volgt echter een krachtige ontploffing die Waterzat meerdere verwondingen bezorgt.
  • bokser - komt in meerdere gags voor. Door toedoen van Guust komt Kwabbernoot in de problemen met deze heetgebakerde rauwdouwer.

Albums[bewerken]

Van Guust Flater zijn twee grote reeksen verschenen. De eerste en populairste staat bekend als "de klassieke reeks", die 16 albums bevat met de meest diverse titels en covers. Zie de lijst hieronder. De latere reeks, een definitieve reeks, bestaat uit 19 albums die alleen een volgnummer hebben, geen aparte titel. In 2009 werden de eerste 17 albums herdrukt, deze keer wel weer met een titel. Ondanks het groter aantal albums is de nieuwe reeks nauwelijks uitgebreider dan de klassieke.

In het begin besloegen de verhalen van Guust een halve pagina. Er zijn daarvan vijf albums in oblongformaat verschenen. Vanaf album 6 (1968) waren de verhalen een volledige pagina. Nadat de eerste vijf albums uitverkocht waren geraakt zijn deze als R1 t/m R4 heruitgegeven in groot formaat, aangevuld met onuitgegeven gags en geïllustreerde tekstverhalen. Dat er geen groot formaat Guust album 5 was werd vervolgens een running gag op de achterzijde van de albums. Er bestaat een pirateneditie nummer 5 met zwart-wit fotoreproducties van een aantal op dat moment nog onuitgegeven gags in oblong, maar ook die uitgave vulde het hiaat niet op; er bestond wel een oblong nummer 5, maar geen vol formaat 5. Pas later toen gewerkt werd aan de integrale uitgave van alle Flaterstrips is ook een R5-album samengesteld (1986). Om de chaos compleet te maken, kreeg het verjaardagsalbum in 2007 het nummer 50.

Reeks in oblong formaat[bewerken]

Deze reeks verscheen oorspronkelijk in de jaren zestig, maar werd later heruitgeven. In het Frans gaf Marsu Productions haar in 2006 opnieuw uit voor Le Soir. In 2013 gaf Dupuis de reeks opnieuw uit, ook in het Nederlands.

  1. Flagrante flaters
  2. Flaterfeest
  3. Flaters als water
  4. Flaters te koop
  5. Flappende Flaters

Klassieke reeks[bewerken]

0. Gadgets en gags
R1. Flaterfestijn
R2. Daverende flaters te koop
R3. Flagrante flappende flaters
R4. Heet van de flater
R5. Het zware verleden van Guust Flater
6. Flaters schade
7. Van flaters gesproken
8. Flaters van formaat
9. Het geval Flater
10. Die reuze Flater
11. Flaters, floppen en flouzen
12. De flater-bende
13. Flater verdient een optater
14. De flater-saga
15. Van flaters tot kraters

Definitieve reeks[bewerken]

  1. Flaters archief
  2. Flaterfestijn
  3. Flagrante flappende flaters
  4. Heet van de flater
  5. Daverende flaters te koop
  6. Hoed je voor flaters
  7. Flaters schade
  8. Flaters bij de vleet
  9. Van flaters gesproken...
  10. Flaters van formaat
  11. Welterusten, Flater
  12. Het geval Flater
  13. Die reuze Flater
  14. Flaters, floppen en flouzen
  15. De Flaterbende
  16. Flater verdient een optater
  17. De Flatersaga
  18. Nummer 18
  19. Nummer 19

Andere uitgaven[bewerken]

  • Guust en de Marsupilami
  • Guust 50
  • Guust in aktie!
  • Best of
  • Guust's dolste flaters
  • Wat een stel GUUST en de PHILIPS batterijen
  • Guust laadt zijn batterijen op
  • Mijn vriend, de postbode
  • Balade de gaffes (Frans)
  • Fou du bus! (Frans)
  • De Robinsons van het spoor
  • Biographie d'un gaffeur (Frans)
  • Het milieu volgens Flater
  • De biodiversiteit volgens Flater
  • Wapenstokken, fluitjes en 'n grote lolly!
  • Flaters deuntjes
  • Flaters liefde

Bijrollen in Robbedoes[bewerken]

Guust speelde bijrollen in vier Robbedoes-albums.

  • In De bezoeker uit de oertijd is hij twee plaatjes lang te zien als kranten lezende fietser die door zijn onoplettendheid niet alleen zijn brieven kwijtraakt maar ook zijn voertuig in de prak rijdt.
  • In Een rustige vacantie (album De gorilla heeft het gedaan) rijdt Guust, met een gans achterop, door rood licht en wordt bijna aangereden door Robbedoes en Kwabbernoot. Als hij later wel wordt aangereden doet Guust melding van zijn nieuwe baan bij het weekblad.
  • In Boeven op de kermis (album Het nest van de Marsupilami's) krijgt Guust een grotere rol en belandt hij in de gevangenis door met kidnappers om te gaan. Zijn vrijlating aan het eind van het verhaal wordt afkeurend opgemerkt door passanten.
  • Ook in de laatste twee Robbedoesverhalen van Franquin, gebundeld in Hommeles in Rommelgem, maakt Guust z'n opwachting; in het titelverhaal is hij op de beginpagina's te zien, en in het andere, Bravo Brothers, speelt hij een prominente rol.

Spin-off: Gastoon[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Gastoon voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 2011 startte een spin-off van de reeks: Gastoon. Deze reeks gaat over Guusts neefje (Gastoon), die in Guust zelf ook voorkomt, zij het zonder naam. Gastoon is niet even lui, maar wel even slim als Guust, en doet ook allerlei uitvindingen. Het maken van deze reeks zou nog een opdracht van Franquin zelf zijn geweest.[1][2][3] Na twee albums werd de reeks stopgezet.[4]

Filmbewerking en televisiereeks[bewerken]

  • In 1981 werd er een filmbewerking gemaakt van de Guust Flater-strips, genaamd Fais gaffe à la gaffe. Franquin had echter z'n twijfels en gaf alleen toestemming voor het gebruik van de grappen waardoor de namen van de personages moesten worden veranderd. De film werd dan ook geen succes.
  • De Franse animatiestudio Normaal maakt rond Guust Flater een serie van 78 afleveringen van telkens zeven minuten. In elke aflevering worden een aantal bestaande gags rond hetzelfde thema samengevoegd. De serie kwam begin 2009 op France 3.

Reclame en propaganda[bewerken]

  • Door de jaren heen heeft Guust reclame gemaakt voor Piedboeuf, een bier van de brouwerij Jupiler, met een volgens hem verfrissende drank. Deze reclames verschenen ook in enkele albums van Guust. Ook zijn er gags gemaakt over batterijen van Philips, waarvan de merknaam werd vervangen door het label Pruts. Dit zijn volgens de verhalen zeer sterke batterijen, die een eeuwigheid meegaan.
  • Guust is begaan met wat er in de wereld gebeurt, zo spoort hij de lezers aan om lid te worden van Greenpeace en Amnesty International; in de eerste strip worden walvissen weggejaagd door het geluid van de Flaterfoon, in de laatste strip krijgt Guust een pak rammel en moet hij hulpeloos toezien hoe Juffrouw Jannie wordt verkracht, waarna hij via een strafkamp op het schavot belandt. "Moge je dood een voorbeeld zijn!" wordt hem toegeroepen op het moment dat het vonnis wordt geveld. Uiteindelijk blijkt het een nachtmerrie te zijn. Ook is er een verzamelalbum uitgebracht over milieubescherming, die heet "Het milieu volgens Flater".

Hergebruik door Ibáñez[bewerken]

De Spaanse stripauteur Francisco Ibáñez liet zich inspireren door Guust voor zijn reeksen Tom Tiger + Co en Paling en Ko. Tom Tiger lijkt een kale versie van Guust in het piccolokostuum van Robbedoes. Ibáñez nam geregeld grappen over die Franquin had gebruikt voor Guust of Robbedoes en Kwabbernoot. Omdat Spanje toen onder bewind stond van Francisco Franco kon Ibáñez zich het ongeautoriseerde hergebruik van Franquins werk permitteren.[5][6]

Vertalingen[bewerken]

Guust Flater is in vele talen verschenen:

  • Catalaans: Sergi Grapes
  • Deens: Vakse Viggo
  • Duits: Gaston
  • Engels: Gomer Goof
  • Esperanto: Gastono Lafuŝ
  • Fins: Niilo Pielinen
  • Frans: Gaston Lagaffe
  • IJslands: Viggó Viðutan
  • Italiaans: Gaston
  • Noors: Viggo
  • Servisch-Kroatisch: Gasa
  • Savoyaards: Gust Leniolu
  • Spaans: Gaston el gafe
  • Turks: Sjapsjal Gazi
  • Zweeds: Gaston

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Stripreeks met Guust Flaters neefje lokt storm van protest uit. Strip Turnhout (28 april 2010) Geraadpleegd op 28 april 2010
  2. Eerste gags van Guust Flater-spin-off/Eigen stripreeks voor Guust Flaters neefje. De Stripspeciaalzaak (28 en 29 april 2011) Geraadpleegd op 4 september 2011
  3. Vooruitblik: Kid Lucky. De Stripspeciaalzaak (31 augustus 2011) Geraadpleegd op 4 september 2011
  4. Na Marsu Kids ook Gastoon stopgezet. Stripspeciaalzaak.be (27 februari 2014) Geraadpleegd op 15 maart 2014
  5. Het werk van André Franquin geplunderd door Spanjaard Francisco Ibañez. Stripspeciaalzaak.be (15 maart 2014) Geraadpleegd op 15 maart 2014
  6. Francisco Ibañez a pompé, copié, plagié, imité, recopié, pillé, Franquin. Mon Gaston à moi (200) Geraadpleegd op 15 maart 2014