Jacques Tardi

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jacques Tardi
Jacques Tardi
Jacques Tardi
Algemene informatie
Geboren 30 augustus 1946, Valence
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Beroep Stripauteur
Werk
Bekende werken De fantastische avonturen van Isabelle Avondrood
Uitgeverij Casterman
Portaal  Portaalicoon   Strip

Jacques Tardi (Valence, 30 augustus 1946) is een Frans striptekenaar. Tardi wordt, samen met Moebius, beschouwd als de grootste vernieuwer van het moderne Europese literaire beeldverhaal. Veel van zijn verhalen zijn detectives of verhalen over de Eerste Wereldoorlog. Zijn tekenstijl wordt gekenmerkt door een combinatie van klare lijn, sterk expressieve karikaturale personages tegen een zwaarmoedig, nostalgisch fotografisch-realistisch decor.

Levensloop[bewerken]

Jeugd[bewerken]

Geboren in het Zuid-Franse gebied tussen Lyon en Marseille, tekent hij van kinds af aan. Op twaalfjarige leeftijd illustreert hij een avontuur van Sherlock Holmes. Zijn grootmoeder vertelt hem het ene gruwelijke verhaal na het andere over de Eerste Wereldoorlog, waarin zijn grootvader heeft gevochten. Het thema 'zinloosheid van oorlog' laat hem sindsdien niet meer los.

Studie[bewerken]

Tardi gaat vier jaar naar de Academie voor Schone Kunsten in Lyon, en vervolgens nog vier jaar Ecole des Arts Décoratifs in Parijs achteraan. In 1968, op 22-jarige leeftijd, maakt hij met vriend Nicollet de strip Stranger in the night die door uitgeverij Losfeld wordt geweigerd. Tardi begint aan Een banale episode in de loopgravenoorlog, dat later zal uitmonden in Loopgravenoorlog. Het werk wordt geweigerd door het striptijdschrift Pilote om de gewelddadigheid en het antimilitaristische karakter ervan.

Stripverhalen[bewerken]

De ijsdemon[bewerken]

Naast kort stripwerk verschijnt in oktober 1974 wat als het eerste meesterwerk van Tardi wordt beschouwd: De IJsdemon, waarschijnlijk gebaseerd op de legende rond het spookschip Octavius of de schoener Jenny. Het verhaal speelt zich af in 1889, wanneer een passagiersschip, de L'Anjou, de Barentszzee doorkruist en een noodlottige ontmoeting heeft met een vreemd spookschip, dat gestrand is op een grote ijsberg. Het schip wordt de IJsland schoener genoemd en wanneer de bemanning van de L'Anjou het spookschip betreedt vindt men de bemanning precies zo als die van de Octavius en de schoener Jenny. De kapitein is eveneens gezeten in zijn hut, terwijl hij met zijn bevroren vinger wijst naar een bepaald punt op zijn zeekaart (precies waar het schip zich dan bevindt). Direct hierna vliegt de L'Anjou, voor de ogen van de bemanning, in de lucht en is men aldus gestrand op het spookschip. Een andere inspiratiebron voor het verhaal is mogelijk de vreemde zaak van de Mary Celeste.

Tardi, die anderhalf jaar aan deze Jules Verne-achtige strip werkte, waarschuwt hierin tegen het gevaar van chemische wapens. "Natuurlijk wil de mens dergelijke vernietigingswapens niet voor vernietigingsdoeleinden gebruiken, hahaha," schampert hij. De IJsdemon verschijnt in 1980 in Nederland bij uitgeverij Panda.

Het ware verhaal van de onbekende soldaat[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Het ware verhaal van de onbekende soldaat voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Al een paar maanden later verschijnt een nieuw werk: Het ware verhaal van de onbekende soldaat, dat wel eens wordt vergeleken met Het Behouden Huis van W.F. Hermans.

Eerste loopgravenverhalen[bewerken]

Niet veel later publiceert Tardi de tweede versie van Een banale episode in de loopgravenoorlog. Ditmaal verschijnt de strip, net zo gewelddadig en antimilitaristisch als de eerste versie van eind jaren 60, een weeklang in dagblad Libération.

Isabelle Avondrood[bewerken]

De fantastische avonturen van Isabelle Avondrood is naast Loopgravenoorlog een van de bekendste werken van Tardi. Het eerste deel heet Isabelle en het monster (Adèle et la Bête), over een pterodactylus die 130 miljoen jaar na dato, in het Natuurhistorisch Museum te Parijs, uit z'n ei kruipt en dood en verderf zaait. De serie, met als hoogtepunt Maanzieke mummies in 1978, is Tardi op z'n best en verschijnt meteen ook in Nederland en België.

Polonius[bewerken]

Los van de serie verschijnt in 1977 het album Polonius, dat voor Tardi's doen veel seks bevat.

Griffu[bewerken]

Verder de hard-boiled detective Griffu, in 1981 in Nederland verschenen bij Lotus.

Het besloten land[bewerken]

In 1979 publiceerde hij samen met Jean-Claude Forest de striproman Het besloten land, het verhaal van twee mannen die koortsachtig greep willen krijgen op hun toekomst en een vrouw die hun beider lot ongewild verbindt.

Geïllustreerde versies van Celines romans[bewerken]

In de tachtiger jaren illustreerde hij een luxe heruitgave van Reis naar het einde van de nacht van Céline. Deze editie werd ook in het Nederlands uitgebracht. Het boek bevat honderddertig houtskooltekeningen. Ook Kanonnevoer en Dood op krediet werden later door Tardi geïllustreerd, maar verschenen niet in het Nederlands.

Loopgravenoorlog[bewerken]

Hij maakte De loopgravenoorlog over de Eerste Wereldoorlog.

Leo Malets Nestor Burma[bewerken]

Jacques Tardi brengt de dynamische privé-detective Nestor Burma opnieuw tot leven in vijf stripbewerkingen naar politieromans van Léo Malet. Het is een mooie gelegenheid voor Tardi om Nestor Burma op onderzoek te sturen in Parijs tijdens de jaren vijftig. Zo vinden we Burma terug in het groezelige 13e arrondissement, tussen voddenrapers en het Leger des Heils, ( Sluiers over de Pont de Tolbiac ), maar ook aan het Canal Saint-Martin in het 10e arrondissement, bij verlopen zangeressen en louche talentenbureaus. (Heb je me als lijk gezien?) Deze vijf stripromans verschenen bij uitgeverij Casterman.

  • Sluiers over de Pont de Tolbiac, (Casterman, 1982, Malet/Tardi )
  • 120, Rue de la gare, 2-delig:
    • Glimmerik. (Casterman, 1988, Malet/Tardi )
    • Jo Eiffeltoren. (Casterman, 1988, Malet/Tardi )
  • Een kater vol lood. (Casterman, 1990, Malet/Tardi )
  • Oorlog op de achtbaan. (Casterman, 1996, Malet/Tardi )
  • Heb je me als lijk gezien? (Casterman, 2001, Malet/Tardi )

De reeks werd met de figuren van Tardi verdergezet door Moynot er verschenen bij Casterman de volgende titels:

  • De nacht van Saint-Germain-des-Prez (Leo Malet - Moynot)
  • De zon komt op achter het Louvre (Leo Malet - Moynot)
  • Het opdringerige lijk van Plainte-Monceau (Leo Malet - Moynot)
  • Het eenbenige skelet (Leo Malet - Barral)

Dodelijke spelletjes is, net als de albums naar het werk van Leo Malet, wederom een bewerking van een detectiveroman, ditmaal Dodelijke spelletjes van Geo-Charles Veran.

De stem van het volk[bewerken]

Een historische reeks over de opstand van de Commune, en hoe die werd neergeslagen. Met natuurlijk vleugjes romantiek, onmogelijke liefdes, en geweld dat even zinloos is als in zijn verhalen over de eerste wereldoorlog. Met andere woorden, het besloten land met de loopgravenoorlog.

Vier delen zijn verschenen bij Casterman:

  • De kannonen van 18 maart
  • De vermoorde hoop
  • Bloedige tijden
  • Het testament van de ruïnes

Strip top 150[bewerken]

In de strip top 150 van het stripinfoblad Zozolala werd De loopgravenoorlog door de inzendende lezers tot het beste album aller tijden verkozen.[bron?]

Bibliografie[bewerken]

Deze bevat alleen Nederlandstalige edities. Voor Franse edities verwijzen we naar de pagina in het Frans - zie links.

Stripverhalen[bewerken]

  • De fantastische avonturen van Isabelle Avondrood FR: Adèle Blanc-sec (Jacques Tardi)
  • Vaarwel morgendauw / Het gebroken geweertje, Casterman
  • De ijsdemon, Casterman (tweede druk is verschenen op groot formaat met zeefdruk)
  • Het ware verhaal van de onbekende soldaat, Uitgeverij Drukwerk, heruitgave 2007 Oog & Blik
  • Gerommel in de Rouergue, Uitgeverij Sherpa (Pierre Christin+Jacques Tardi)
  • Polonius, Uitgeverij Yendor (Picaret+Jacques Tardi)
  • Griffu, Casterman (Jean-Patrick Manchette+Jacques Tardi)
  • Het besloten land, Casterman Jacques (Tardi+Jean-Claude Forest)
  • Het gedrocht en de guillotine, Uitgeverij Drukwerk
  • Het ware verhaal van de onbekende soldaat / het gedrocht en de Guillotine, Oog en Blik
  • Tardi - een monografie, Uitgeverij Loempia (Thierry Groensteen+Jacques Tardi)
  • De kakkerlakkenkiller, Casterman (Benjamin Legrand+Jacques Tardi)
  • Dodelijke spelletjes, Casterman
  • Loopgravenoorlog, Casterman
  • Soldaat Varlot, Uitgeverij Oog & Blik BV (Didier Daeninckx+Jacques Tardi)
  • De laatste der laatsten, Casterman (Didier Daeninckx+Jacques Tardi)
  • De Verloedering, Uitgeverij Oog & Blik bijvoorbeeld (Daniel Pennac+Jacques Tardi
  • Kleine west coast blues, Uitgeverij Oog & Blik BV (Jean-Patrick Manchette+Jacques Tardi)
  • Het geheim van de wurger, Casterman (Pierre Siniac+Jacques Tardi)
  • De Sluipschutter, Uitgeverij Oog & Blik BV (Manchette - Tardi)
  • Presque tout Tardi (een totaal overzicht van alles wat van Tardi verschenen is: strips, boekomslagen, tijdschriften waarin zijn verhalen verschenen zijn, recencies, fanzines, affiches, boekenleggers, hoezen van platen en cd's, wijnetiquetten, ex-libris, objecten en illustraties)
  • Dream is over (1 verhaal)
  • Carnet
  • New York mi amor (= De kakkerlakkenkiller)
  • Snoeks 95
  • Gek op Moorden, Uitgeverij Oog & Blik BV FR: O Dingo's, o chateaux(Jean-Patrick Manchette+Jacques Tardi)
  • de grote slachting 1914-1919
  • Stalag IIB, Ik Rene Tardi


Hoezen van lp's, singles en cd's[bewerken]
  • 1848 La Republique de Pierre Dupont (1977)
  • Expression - Pierre Devreux (1979)
  • La chanson de Nestor Burma - Leo Malet - muziek: Gerard Dôle (1981)
  • Hammam Palace - Dominique Grange (1981)
  • Gueule Noire - Dominique Grange (1981)
  • Fauteuil Piege - Bill Deraime (1983)
  • Tout est permis, rien n'est possible - Bernard Lavilliers (1984)
  • Le bal/la fleur du mal - Bernard Lavilliers (1984)
  • Quintet tango - Osvaldo Piro (1986)
  • Et vogue le navire - Gianfranco Plenizio (voor een film van Fellini) (1988)
  • 'Regards affliges sur la morne et pitouable existence de Benjamin Tremblay, personnage falot mais o combien attachant' - Pigalle (1990)
  • Dans la salle du bar tabac... - Pigalle (1990)
  • Angele - Pigalle (1990)
  • Uranus - Jean Claude Petit (1991)
  • La grande guerre en chansons (14/18) - Collectif (1993)

Prentenboeken[bewerken]

  • Raamvertellingen, Oog & Blik
  • Isabelle avondrood posteralbum, Casterman
  • De reis van Alfons (Tardi-Leconte) Casterman reeks Wonderland

Romans geïllustreerd door Tardi[bewerken]

Biografieën over Tardi[bewerken]

  • Tardi, een monografie, T. Groensteen, Magic Strip, Brussel 1980, heruitgave Loempia 1985

Prijzen en eerbewijzen[bewerken]

  • 1974 - Grand Prix Phénix
  • 1985 - Grand Prix de la ville d'Angoulême, Frankrijk
  • - Geridderd in de Orde van kunst en letteren, Frankrijk
  • 1986 - Adamson Award, Zweden
  • 2006 - genomineerd voor de Grand Prix Saint-Michel
  • 2013 - Légion d'honneur (geweigerd)[1]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties