Quagga

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Quagga
Status: Uitgestorven (1883)[1] (2008)
Quagga.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Perissodactyla (Onevenhoevigen)
Familie: Equidae (Paardachtigen)
Geslacht: Equus
Soort: Equus quagga (Steppezebra)
Ondersoort
Equus quagga quagga
Boddaert, 1785
Afbeeldingen Quagga op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Quagga op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De quagga (Equus quagga quagga) is een uitgestorven ondersoort van de steppezebra (Equus quagga). De Afrikaanse naam "kwagga" is afgeleid van het blaffende geluid dat zebra's maken[2] en werd door de Afrikaanssprekende bevolking in Zuid-Afrika gebruikt voor alle zebrasoorten in het gebied.

Tekening[bewerken]

De quagga was bijzonder getekend. Het dier had niet over het hele lijf de kenmerkende zwart-wittekening zoals bekend is bij zebra's. Zijn kop was zwart-witgestreept en zijn poten wit of gelig. Het achterlijf was bruinig gekleurd. De witte strepen zijn daar donkerder geworden, waardoor het daar egaal bruin kleurt.

Leefgebied[bewerken]

Het is moeilijk vast te stellen waar de quagga precies leefde. Er zijn namelijk geen goede of betrouwbare gegevens over vindplaatsen en dergelijke. Waarschijnlijk was hun leefgebied tussen de noordwestgrens van de Oranjerivier en de Vaalrivier in het oosten; de zuidoostelijke begrenzing wellicht de Grote Keirivier. Ze leefden waarschijnlijk op de vlakten in de drogere delen van Zuid-Afrika.

Uitsterven[bewerken]

Rond 1800 leefden er nog grote groepen quagga's. De blanke kolonisten jaagden op deze dieren. Ze consumeerden het vlees en gebruikten de huiden. De overbegrazing van hun leefgebied door vee verergerde de situatie. In 1870 werd voor de laatste keer een quagga gevangengenomen en mogelijk hebben ze tot 1878 nog in het wild geleefd.[3] De laatste quagga in gevangenschap stierf op 12 augustus 1883 in Artis.[4]

Het uitsterven van de quagga wekt vooral verbazing, omdat de dieren gemakkelijk in gevangenschap waren te houden. Op Zuid-Afrikaanse boerderijen, maar bijvoorbeeld ook in de London Zoo werden quagga's gebruikt om karretjes te trekken. Als er toen een fokprogramma was opgezet, had de soort wellicht gered kunnen worden.

Herintroductie[bewerken]

Een quagga in London Zoo in 1870

Er zijn steppezebra's die kenmerken hebben van een quagga. Waarschijnlijk hebben de laatste quagga's zich gemengd met de steppezebra. Uit DNA-onderzoek is gebleken dat de quagga nauw verwant is aan de steppezebra's ten zuiden van de Zambezi. Er wordt een fokprogramma opgezet om de quagga weer zuiver uit de gemengde steppezebra te krijgen[4]. Hoewel op deze wijze wellicht een op de quagga gelijkende steppezebra gefokt kan worden, is het onmogelijk op deze manier een echte quagga terug te krijgen.

Trivia[bewerken]

  • In het fictie-verhaal Jurassic Park is de quagga het eerste dier dat door InGen werd gekloond. Hier gebruikt men een andere techniek: via het geïsoleerde DNA op een artefact (vel, bot) slaagde men erin een nieuw embryo te maken en het in de baarmoeder van een zebra in te planten. In werkelijkheid is deze techniek (nog) te moeilijk.
Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) Quagga op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. (en) quagga (dictionary.com)
  3. (nl) Quagga (natuurinformatie.nl)
  4. a b Quagga Project (en) - Informatie over het programma om de quagga te fokken.