Stins
Een stins of state is een voormalige burcht of landhuis in de Nederlandse provincie Friesland. Het Friese woord stins betekent steenhuis. Oorspronkelijk werd de benaming stins alleen gebruikt voor de stenen wachttorens die bij de vaak houten state stond. Later werd de naam stins ook gebruikt voor het hele gebouw. De enige nog bestaande middeleeuwse stins is de Schierstins in Veenwouden.
Tegenwoordig hebben vele moderne wooncomplexen ook een naam die eindigt op state, maar zijn geen stinsen. In een enkel geval is de naam afkomstig van een state die in hetzelfde gebied heeft gestaan. In totaal zou Friesland ooit ruim 175 states hebben gekend.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De landhuizen waren van adellijke of aanzienlijke heren die dikwijls landgoederen bezaten, bijvoorbeeld van de grietmannen. De meeste stinsen zijn in de negentiende eeuw afgebroken, toen het te duur werd om ze goed te kunnen onderhouden. Enkele nog bestaande stinsen fungeren als museum.
Stinsen komen ook in Oost-Friesland voor. In de provincie Groningen worden ze aangeduid met borgen.
Bij stinsen en borgen liggen vaak fraaie kruidentuinen. In de gevallen waarin zo'n tuin al uit de 16e of 17e eeuw dateert, spreekt men soms van een stinsetuin.
[bewerken] Tabel stinsen en states
.jpg)
[bewerken] Zie ook
- Lijst van kastelen in Friesland
- havezate (de Drentse, Gelderse en Overijsselse variant)
- borg (de Groningse variant)
- Ridderhofstad (de Utrechtse variant)
[bewerken] Externe links
| Architectuur in Friesland |
|---|
|
Aquaducten · Gemalen · Kerkgebouwen · Klokkenstoelen · Sluizen en stuwen · Stadhuizen · Stationsgebouwen · Stinzen · Vuurtorens · Waaggebouwen · Watertorens · Windmolens · Windmotoren |
