Szeklerland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Locatie van de drie Roemeense districten waarin Szekelyföld of Ţinutul Secuiesc ligt
Ligging van het historische Szeklerland binnen de huidige districtsgrenzen

Szeklerland (Hongaars: Székelyföld, Roemeens: Ținutul Secuiesc, Latijn: Terra Siculorum) is een begrip dat tegenwoordig wordt gebruikt om het land aan te duiden dat door de Szeklers, een bevolkingsgroep binnen de Hongaarse minderheid in Roemenië, wordt bewoond. Het gebied is gelegen aan de oostgrens van Transsylvanië en omvat grofweg de Roemeense districten Harghita en Covasna, de oostelijke helft van het district Mureș en enkele randgemeenten van de districten Neamț en Bacău.

Bevolking[bewerken]

In 2002 woonden er 667.559 Szeklers/Hongaren in de districten Harghita, Covasna en Mureș.

District Inwoners Bevolkingsgroepen in % Godsdiensten in %
Totaal Szeklers Hongaren Roemenen Roma Katholiek Gereform. Orthodox
Covasna 222.274 164.060 73,8 23,3 2,7 36,2 33,4 22,4
Harghita 326.020 275.845 84,6 14,1 1,2 65,3 12,7 13,3
Mureș 579.862 227.654 39,3 53,3 7,0 9,5 27,0 53,3
Totaal 1.128.156 667.559 59,2 36,1 4,5 30,9 24,2 35,7

Het historische Szeklerland is iets kleiner dan de drie districten en heeft een andere afbakening. Binnen de grenzen hiervan wonen ongeveer 800.000 mensen, waarvan bijna driekwart Szeklers. Als de Roemeense steden en dorpen aan de randen van dit historische Szeklerland niet meegeteld worden, loopt het percentage Szeklers op tot bijna 80%. In verreweg de meeste steden en gemeenten in het Szeklerland vormen de Szeklers meer dan 80% van de bevolking, op veel plaatsen zelfs meer dan 90%. Alleen in het westen, in en rond de grootste stad van de regio, Târgu Mureș of Marosvásárhely (Duits: Neumarkt am Mieresch), vormen de Roemenen de helft van de bevolking.

Van de Szeklers is ruim de helft rooms-katholiek. Zij behoren tot het Hongaarstalige Aartsbisdom Alba Iulia / Gyulafehérvár. Iets minder dan de helft is aangesloten bij de Hongaarse Gereformeerde Kerk (Magyarországi Református Egyház, ook vertaald als Hongaarse Hervormde Kerk), een calvinistische kerk vergelijkbaar met de Nederlandse Hervormde Kerk (nu Protestantse Kerk in Nederland). Zij behoren tot de hervormde kerkprovincie Zevenburgen, die sinds Transsylvanië bij Roemenië hoort als min of meer onafhankelijk kerkgenootschap fungeert. Verder bestaat een aanzienlijke unitarische kerk. De Roemenen zijn in overgrote meerderheid lid van de Roemeens-orthodoxe Kerk.

Aan de hand van de hierboven getoonde kaarten is te zien dat in het overgrote deel van het Szeklerland de Hongaren hun positie behouden. Twee streken hebben te maken met een Roemenisering. Dit betreft het zuidelijkste puntje waar de invloed van de suburbanisatie van de stad Brasov merkbaar is en de omgeving van Targu Mures waar het aantal Roemenen in aandeel verder toeneemt.

Steden in Szeklerland[bewerken]

In het historische Szeklerland bevinden zich de volgende steden, in volgorde van grootte:

Roemeense naam Hongaarse naam Duitse naam District Inwoners (2002) Godsdienst in % (2002)
Aantal Hongaar Roemeen Katholiek Gereform. Orthodox
Târgu Mureș Marosvásárhely Neumarkt am Mieresch Mureș 150.041 46,73 50,34 13,5 30,1 46,7
Sfântu Gheorghe Sepsiszentgyörgy Sankt Georgen Covasna 61.543 74,93 23,04 33,3 37,1 20,4
Miercurea-Ciuc Csíkszereda Szeklerburg Harghita 42.029 81,75 17,31 74,1 7,4 15,0
Odorheiu Secuiesc Székelyudvarhely Oderhellen Harghita 36.948 95,69 2,91 50,1 30,1 2,5
Târgu Secuiesc Kézdivásárhely Szekler Neumarkt Covasna 20.488 90,95 7,81 71,4 20,8 6,0
Gheorgheni Gyergyószentmiklós Niklasmarkt Harghita 20.018 87,54 10,80 80,3 6,3 10,0
Sovata Szováta Sowata Mureș 11.614 90,11 7,83 42,3 42,1 8,1
Covasna Kovászna Kowasna Covasna 11.369 66,31 32,31 20,8 46,1 29,1
Cristuru Secuiesc Székelykeresztúr Szeklerkreuz Harghita 9.672 95,13 2,27 14,3 46,0 2,3
Baraolt Barót Boralth Covasna 9.670 95,87 3,10 30,0 47,9 2,6
Întorsura Buzăului Bodzaforduló Bodsau Covasna 8.926 0,64 99,18 0,3 0,3 98,4
Bǎlan Balánbánya Kupferbergwerk Harghita 7.902 34,21 64,81 38,0 4,2 54,8
Vlăhița Szentegyháza Wlachendorf Harghita 7.042 98,84 1,12 87,3 4,3 1,1
Ungheni Nyárádtő Nyaradfluß Mureș 6.554 9,14 79,97 3,5 8,6 82,5
Miercurea Nirajului Nyárádszereda Sereda Mureș 5.824 83,96 10,65 16,2 52,4 13,7
Sângeorgiu de Pădure Erdőszentgyörgy Sankt Georgen auf der Heide Mureș 5.492 75,55 19,96 8,6 54,7 19,6
Borsec Borszék Bad Borseck Harghita 2.864 78,21 21,19 75,5 3,2 19,9
Băile Tușnad Tusnádfürdő Bad Tuschnad Harghita 1.728 93,46 6,13 83,2 7,1 6,5

Geschiedenis[bewerken]

In de 12e eeuw werden de Szeklers door de Hongaarse koning opgeroepen om de grenzen van het rijk te gaan bewaken. In ruil hiervoor kregen ze verregaande vrijheden. Veel Szeklers vertrokken uit de gebieden rond de steden Orba, Kézd en Sebes naar het huidige Szeklerland.

In de middeleeuwen was Szeklerland een autonome provincie (eerst van het Koninkrijk Hongarije, daarna van Oostenrijk-Hongarije en uiteindelijk van Transsylvanië), die werd bestuurd door de Szeklers zelf. De Szeklers in het Szeklerland waren net als de Hongaarse edelen en de Transsylvanische Saksen volledig vrij en niet horig aan een heer. Deze drie groepen vormden de vrije naties van Transsylvanië. De vierde grote bevolkingsgroep in Transsylvanië, de Roemenen, had deze voorrechten niet.

In 1867 werd Szeklerland een onderdeel van het Koninkrijk Hongarije en vervolgens opgesplitst in vier districten: Udvarhely, Háromszék, Csík en Maros-Torda.

In 1916 werd Szeklerland binnengevallen door de Roemenen, die zich hadden aangesloten bij de geallieerden. Na de Eerste Wereldoorlog werd Transsylvanië (met het Szeklerland) op 1 december 1918 in Alba Iulia onder Hongaars protest aan Roemenië toegewezen. Deze situatie werd door de westerse mogendheden bevestigd met het Verdrag van Trianon op 4 juni 1920.

In augustus 1940 kwam onder toezicht van Benito Mussolini en Adolf Hitler de Tweede toekenning van Wenen tot stand, die bepaalde dat Hongarije een deel van Transsylvanië (met het Szeklerland) mocht annexeren. In 1947 kwam dit gebied weer toe aan Roemenië in navolging van het Verdrag van Parijs.

Hungarian autonomous province02.png

Hierna werd er een Hongaarse Autonome Provincie gesticht, die bijna gelijkviel met het Szeklerland. De Hongaarse Autonome Provincie heeft bestaan tot 1964, toen Roemenië (opnieuw) in districten werd verdeeld. Onder de dictatuur van Ceaușescu werd gepoogd door migratie van Roemenen naar het gebied de meerderheidspositie van de Szeklers in het Szeklerland te breken. Daarnaast werd de taal en godsdienst van de Szeklers onderdrukt. Hierdoor is er een Roemeense minderheid ontstaan in het Szeklerland, die echter nergens groter is dan een kwart van de bevolking.

Op 15 maart 2006 vond er in de stad Odorheiu Secuiesc (Hongaars: Székelyudvarhely) een massale betoging plaats waar tienduizenden Hongaren vroegen om autonomie voor het Szeklerland[1]. De Szekler Nationale Raad onder voorzitterschap van de Hongaarse burgemeester van Odorhei Secuiesc, Jenö Szász, hield een conferentie hierover. Met het oog op de toetreding tot de Europese Unie op 1 januari 2007, moesten de Roemeense autoriteiten dit gedogen. Een van de sprekers was de protestantse bisschop László Tökés, die zei dat hij geen herziening van de landsgrenzen met Hongarije wou, maar wel meer autonomie voor het Szeklerland[1]. De Roemeense president Traian Basescu werd ook uitgenodigd, maar wees die uitnodiging af, stellende dat Roemenië "een onafhankelijke, ondeelbare, natiestaat is" en "er dus geen ruimte is voor Hongaarse autonomie in Transsylvanië"[1].

In 2009 besloot de Nationale Szekler Raad (Székely Nemzeti Tanács) het volkslied van de Szeklers (Székely himnusz) officieel te maken.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c http://www.federatio.org/as/AS_0011.pdf László Marácz - Hongaren in Roemenië willen autonomie. Amsterdam Studies is een uitgave van de stichting European Committee Human Rights Hungarians Central Europe.