Zeven wereldwonderen van de antieke wereld

De zeven wereldwonderen (van links naar rechts, boven naar beneden): Piramide van Cheops, Hangende tuinen van Babylon, Tempel van Artemis in Efeze, Beeld van Zeus te Olympia, Mausoleum van Halicarnassus, Kolossus van Rodos en de Pharos van Alexandrië. De afbeeldingen, uitgezonderd de eerste twee, zijn van de hand van de graveur Philip Galle, naar tekeningen van Maarten van Heemskerck.

De Piramide van Cheops, de enige van de zeven wereldwonderen van de klassieke wereld die nog overeind staat.

De hangende tuinen van Babylon

De Pharos van Alexandrië, afgebeeld door de 16e-eeuwse Nederlandse schilder Martin Heemskerck

Huidige stand van zaken op de plek van de Tempel van Artemis in Efese. Er is niet veel van over: enkel de gestapelde zuilen op de voorgrond

Artistieke weergave van het standbeeld van Zeus in Olympia.

Het Mausoleum van Halicarnassus, afgebeeld door de 16e eeuwse Nederlandse schilder Maarten van Heemskerck

De zeven wereldwonderen van de antieke wereld verwijzen naar opmerkelijke constructies uit de klassieke oudheid. Deze zeven bewondering en soms ontzag oproepende bouw- of kunstwerken uit de klassieke oudheid werden aangewezen door verschillende schrijvers, zoals Philon van Byzantium (±280 - 210 v.Chr.) en Antipater van Sidon (2e eeuw v.Chr.). Voor de Grieken had het getal zeven een magische betekenis: ze kenden zeven planeten, zeven kleuren, zeven weekdagen, zeven wetenschappen enz. Alle zeven wereldwonderen bevinden zich binnen de veroverde grenzen van het rijk van Alexander de Grote, hoewel twee ervan, de hangende tuinen van Babylon en de Piramiden, niet door Grieken zijn gebouwd.

Van de oorspronkelijke zeven wereldwonderen staat er nog slechts één overeind: de Piramide van Cheops, tevens het oudste bouwwerk van de wereldwonderen.

Achtergrond

De Griekse verovering van een groot deel van de toentertijd bekende wereld in de 4e eeuw voor Christus gaf Hellenistische reizigers toegang tot de beschavingen van de Egyptenaren, Perzen en Babyloniërs. Onder de indruk en gefascineerd door de bezienswaardigheden en wonderen van de verschillende landen, documenteerden reizigers alle bezienswaardigheden van de tijd. Hierdoor ontstonden veel verschillende lijsten met toonaangevende bouwwerken.

De bekende en meestgebruikte lijst is die van de Griekse Antipater van Sidon, die rond 140 voor Christus leefde. Hij noemde zeven bouwwerken op zijn lijst, maar was vooral onder druk indruk geweest van de tempel van Artemis in Efeze:

Ik heb lang gestaard naar de onneembare muren van Babylon, en langs de oevers zag ik hangende tuinen, de Kolossos van de Helios, de grote door mensen-gemaakte toppen van de hoge piramides en het gigantische graf van Mausolos, maar toen ik het heilige huis van Artemis zag, met torens die boven de wolken uitstaken, werden de anderen in een schaduw geplaatst. -- Antipater

Men beweert dat de beperking van de lijsten tot zeven inzendingen werd toegeschreven aan de speciale magische betekenis van het getal. Geografisch gezien heeft de lijst slechts betrekking op de sculpturale en architecturale monumenten van het Middellandse Zeegebied en de Midden-Oostenregio's; toentertijd de "bekende" Griekse wereld. Vandaar dat bestaande plekken buiten dit rijk niet beschouwd werden als een onderdeel van de lijst.

Overzicht

Wonder	Constructiedatum	Architect	Vernietingsdatum	Oorzaak	Geografische locatie
Piramide van Cheops	2584-2561 voor Christus	Egyptenaren	Bestaat nog steeds	Bestaat nog steeds	Gizeh, Egypte
Hangende tuinen van Babylon	Circa 600 voor Christus	Babyloniërs	Na de 1e eeuw voor Christus	Zandstormen	Babil/Nineveh Irak
Tempel van Artemis in Efeze	Circa 550 voor Christus	Lydiërs, Perzen, Grieken	356 voor Christus 262 (door Goten)	Brandstichting door Herostratos Plundering	Selçuk, Izmir, Turkije
Beeld van Zeus te Olympia	466–456 voor Christus (Tempel), 435 voor Christus (Standbeelden)	Grieken	Vijfde en zesde eeuw na Christus	Brandstichting	Olympia, Griekenland
Mausoleum van Halicarnassus	351 voor Christus	Cariërs, Perzen, Grieken	1494	De originele structuur werd vernietigd door overstroming.	Bodrum, Turkije
Kolossus van Rodos	292–280 voor Christus	Grieken	226 voor Christus	Aardbeving (226 voor Christus)	Rodos, Griekenland
Pharos van Alexandrië	Circa 280 voor Christus	Macedonische Rijk, (Macedoniërs, Grieken)	1303–1480	Aardbeving (1303, te Kreta)	Alexandria, Egypte

Invloed

Kunst en architectuur

De zeven wonderen op de lijst van Antipater ontvingen lof door hun opvallende kenmerken, variërend van superlatieven van de hoogste of de grootste in hun soort tot de artisticiteit waarmee ze werden uitgevoerd. Hun architecturale en artistieke kenmerken werden geïmiteerd in de Hellenistische wereld en daarbuiten.

De Griekse invloed in de Romeinse cultuur, en de heropleving van de Grieks-Romeinse artistieke stijlen in de Renaissance raakte de creativiteit van Europese kunstenaars en reizigers. Honderden schilderijen en sculpturen, die verwezen naar de lijst van de Antipater, werden gemaakt, terwijl de avonturiers naar de werkelijke locaties trokken om persoonlijk getuige te zijn van de wonderen.

Moderne lijsten

Van de originele lijst met wereldwonderen staat alleen de Piramide van Cheops/Khufu nog overeind. Het feitelijke bestaan ​​van de hangende tuinen is niet bewezen, hoewel er theorieën in overvloed zijn. Documenten en archeologische vondsten bevestigen het bestaan ​​van de andere vijf wonderen. De Tempel van Artemis en het standbeeld van Zeus werden door brand verwoest, terwijl de vuurtoren van Alexandrië, de Kolossos, en het Mausoleum van Halicarnassus vernietigd werden door aardbevingen. Onder de artefacten die het hebben overleefd, zijn beelden uit het graf van Mausolos en de Tempel van Artemis in het British Museum in Londen te zien.

Het overzicht van de meest architecturale en artistieke menselijke verworvenheden heeft een grote vinger in de pap gehad bij de ontwikkeling voorbij de Griekse oudheid, tot aan het Romeinse Rijk, de Middeleeuwen, de Renaissance en de moderne tijd. Door de eeuwen heen begonnen Romeinse en Christelijke plaatsen op herziene lijsten te staan. In de loop van de 6e eeuw werd er een nieuwe lijst van zeven wereldwonderen samengesteld door bisschop Gregory van Tours, waarop onder andere het Colosseum, de Ark van Noach en Salomo's tempel stonden.

In 2007 werd een nieuwe officiële lijst van wereldwonderen opgesteld, de New7Wonders of the World. Dit overzicht zou het overzicht van de zeven wereldwonderen van de antieke wereld, waarvan er nog slechts één overeind staat, moeten vervangen. De Piramide van Cheops werd bekroond met een erepositie in de lijst.

Zie ook

• Wereldwonderen, over soortgelijke lijsten die door de eeuwen heen gemaakt zijn.
• New7Wonders of the World, een lijst die na een wereldwijde stemprocedure is opgesteld.

Literatuur

• John & Elizabeth Romer (1998). What Are the Seven Wonders of the World? and 100 Other Great Cultural Lists. ISBN 0-385-49062-3
• D'Epiro, Peter, Mary Desmond Pinkowish (1995). The Seven Wonders of the World, a History of Modern Imagination.
• Peter Clayton and Martin Price (1988). The Seven Wonders of the Ancient World.
• Johann Conrad Orelli (1998). Philonis Byzantini Libellus de septem orbis spectaculis.

Externe links

• (en) De "Zeven wereldwonderen van de antieke wereld" op de website van The History Channel.
• (en) Livius.org: Seven Wonders of the Ancient World – Website van de Nederlandse Jona Lendering.
• (en) Researching Ancient Wonders: A Research Guide, van de Universiteit van Canterbury: Een collectie boeken en internetbronnen met informatie over de zeven oude wonderen.

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Seven Wonders of the World van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.