Aambei

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Aambei
Hemorrhoid
Hemorrhoid.png
Coderingen
ICD-10 I84
ICD-9 455
MedlinePlus 000292
eMedicine med/2821
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde

Aambeien (hemorroïden) of speen zijn een aandoening waarbij weefsels met bloedvaten in de anus en/of het rectum opzwellen en daarbij ontstoken kunnen raken en kunnen gaan bloeden en groter worden. Aambeien die uitstulpen buiten de anus worden uitwendige aambeien genoemd.

Oorzaken[bewerken]

In de wand van het rectum binnen de sluitspier loopt een groot aantal fikse aders, waarvan de vulling ook een zekere functie heeft bij het water- en luchtdicht afsluiten van het anale kanaal. Bij persen bij de ontlasting loopt de druk in deze aders op waardoor ze kunnen gaan uitzetten. Persen bij ontlasting is niet per se de oorzaak van aambeien, een gebrekkige bloedsomloop en bindweefselzwakte horen ook tot de mogelijkheden. Normaal gesproken lopen de aders na de defecatie weer snel leeg, maar als er een langdurige drukverhoging heeft plaatsgevonden kan dit lang op zich laten wachten of zelfs helemaal niet gebeuren. De neiging tot het ontstaan van aambeien is enigszins erfelijk; zwangerschap is ook een duidelijke risicofactor. De ontlasting soepel houden door een vocht- en vezelrijk dieet is een basispijler van de behandeling en preventie.

Symptomen[bewerken]

Uitwendige aambeien

Symptomen kunnen zijn: sporen van helderrood bloed in de ontlasting of op het wc-papier, in latere stadia uitzakken van het rectum, jeukerig en/of branderig gevoel aan de anus, aandrang hebben zonder daadwerkelijke ontlasting en het achterblijven van ontlasting rond de anus ("soiling"). Jeuk ontstaat door de agressieve inwerking van ontlasting, die ongecontroleerd in kleine hoeveelheden kan ontwijken.

Als het bloed langdurig in een verwijde ader gestuwd is kan een stolsel ontstaan, wat een soms zeer pijnlijke ontstekingsreactie opwekt die enige weken kan duren. Het onder lokale verdoving insnijden van het getromboseerde vat en uitdrukken van het stolsel bekort deze duur soms wat.

Een uitwendige aambei kan van de ene op de andere dag verschijnen, maar zonder behandeling binnen enkele weken na het ontstaan ook weer verdwijnen.

Behandeling[bewerken]

Irritatie kan worden bestreden met diverse soorten crèmes en zalven.

Een alternatieve behandeling van aambeien is gecontroleerde koeling of cryotherapie. Deze behandeling zorgt ervoor dat bloedvaten in het getroffen gebied tijdelijk krimpen. Dit kalmeert gezwollen weefsel, vermindert pijn, branderig gevoel, jeuk en bloeden. Deze behandeling zorgt voor verlichting in zes tot acht minuten.

Aambeien worden ook wel verwijderd met behulp van een proctoscoop, een kijkinstrument waarmee de arts de binnenkant van de endeldarm kan bekijken. De aambei wordt opgetrokken met een zuigertje, waarna hij wordt afgebonden met een plastic bandje.[1]

Andere oorzaken van anale klachten[bewerken]

Vaak worden aambeien verward met marisken. Dit zijn anale huidflapjes die het restant zijn van aambeien. Marisken veroorzaken in het algemeen geen pijn maar kunnen voor ongemak zorgen bij de toilethygiëne. Ook een uitgerekte wand tussen endeldarm en vagina of poliepen in de endeldarm kunnen voor pijnlijke en bloederige stoelgang zorgen. In Nederland blijkt bij 23% van de patiënten die met de klacht pijn aan anus/rectum bij de huisarts komen aambeien de oorzaak te zijn. Bij 29% van deze personen is een perianaal abces of fissura ani (een pijnlijk anuskloofje) de oorzaak. 22% heeft geen duidelijke, maar ook geen ernstige oorzaak (pijn anus/rectum e.c.i.). 26% heeft een andere oorzaak, waaronder condylomata acuminata, chlamydia of een carcinoom.[2]

Externe links[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Ziekenhuis.nl
  2. I.M. Okkes, S.K. Oskam, H. Lamberts (1998). Van klacht naar diagnose. Coutinho.