Avebe

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Avebe
Oprichting 1919
Eigenaar Coöperatie
Sleutelfiguren B.G. Jansen (voorzitter en CEO)
E. Kraaijenzank (CFO)
Hoofdkantoor Veendam, Nederland
Werknemers 1311 (gemiddelde 2013/14)
Leden 2479 (2014)
Producten Aardappelzetmeel en daarvan afgeleide producten
Sector Agrarisch
Industrie Voedingsindustrie
Chemische industrie
Omzet € 541 miljoen (2013/14)
Winst € 8,3 miljoen (2012/14)
Website avebe.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

De coöperatie Avebe U.A. is een wereldwijd opererende onderneming die producten levert op basis van aardappelzetmeel en aardappeleiwit voor toepassingen in voeding, diervoeding, papier, bouw, textiel en kleefstoffen. Avebe heeft drie productielocaties in Nederland. Twee locaties bevinden zich in de provincie Groningen; in Foxhol en in Ter Apelkanaal. De derde locatie is de aardappelmeelfabriek te Gasselternijveen in de provincie Drenthe. Het hoofdkantoor van het concern is gevestigd in Veendam.

Bij Avebe zijn ongeveer 2500 boeren aangesloten, opgedeeld in zes districten (twee in Duitsland en vier in Nederland). Voor de bewerking van aardappelzetmeel bezit de coöperatie naast de drie fabrieken in Nederland ook productielocaties in Duitsland (Dallmin, gelegen in de gemeente Karstädt en Lüchow) en in Zweden (Malmö).

Geschiedenis[bewerken]

De naam Avebe is afkomstig van Aardappelzetmeel Verkoop Bureau (AVB). De coöperatie werd opgericht in 1919 als samenwerkingsverband tussen de vele Groningse boerencoöperatieve Aardappelmeelfabrieken om namens hen goede verkoopprijzen te bewerkstelligen voor natief zetmeel.[1] De boerencoöperaties verdrongen de private zetmeelbedrijven naar de productie van zetmeelderivaten. In 1948 werd de naam Avebe gewijzigd in coöperatieve Verkoop- en Productievereniging van aardappelmeel en derivaten Avebe B.A. en in 1956 werden de eerste derivaten (afgeleide producten van aardappelzetmeel) geproduceerd.

De geschiedenis van Avebe is sterk verbonden met de geschiedenis van de Groninger Veenkoloniën. In 1963 nam Avebe de aardappelmeel- en derivaten fabriek Duintjer Wilkens Meihuizen & Co, opgericht in 1870, over en werd aldus een belangrijke speler op de wereldmarkt der zetmeelderivaten. Het zetmeelbedrijf Scholten-concern, opgericht door Willem Albert Scholten in 1841, Nederlands eerste multinational, werd na het faillissement in 1978 van Koninklijke Scholten-Honig (KSH) overgenomen.

Avebe is nu de grootste producent van aardappelzetmeel wereldwijd. De boeren hebben, via een ledenraad, formeel nog steeds de uiteindelijke beslissingsbevoegdheid binnen het bedrijf.

Recente ontwikkelingen[bewerken]

Na investeringen vanaf de jaren negentig in verbreding van het het bedrijf in bioplastics, tarwe en tapioca heeft Avebe zijn activiteiten sinds 2006 gereorganiseerd rond de aardappelzetmeelteelt in Europa.

Avebe brengt sinds 2005 de ggo-vrij amylopectine aardappelzetmeel, Eliane, op de markt. In 2007 zijn National Starch Food Innovation en AVEBE een samenwerking begonnen voor de verder vermarkten en ontwikkelen van aardappelzetmeeltoepassingen en -derivaten buiten Europa. Samen met DSM Food Specialties is Avebe een alliantie gestart voor het ontwikkelen van een nieuwe enzymatisch zetmeel modificatietechnologie (Etenia). En ook sinds 2007 investeert Avebe in een nieuwe raffinagetechniek voor het maken van natief aardappeleiwit. Het aardappeleiwit, Solanic, geeft nieuwe gebruiksmogelijkheden in voornamelijk de voedingsmiddelenindustrie.

Hoofdkantoor[bewerken]

Het hoofdkantoor van Avebe is sinds eind 2011 opnieuw gevestigd in Veendam. Het bedrijf had in 2005 het hoofdkantoor verkocht en daarmee de historisch locatie Veendam verlaten en zich gevestigd op de productielocatie in Foxhol. In 2011 ging het bedrijf op zoek naar een nieuwe locatie. Uiteindelijk koos men voor de huur van het oude hoofdkantoor.

Voormalige Nederlandse locaties Avebe aardappelzetmeelfabrieken[bewerken]

Vroegere locaties van aardappelzetmeelfabrieken zijn:[2][3][4]

Resultaten[bewerken]

Avebe heeft een gebroken boekjaar dat per 31 juli afloopt. Het jaar 2014 heeft betrekking op de periode van 1 augustus 2013 tot en met 31 juli 2014.

bedragen luiden in miljoenen euro
Jaar Netto omzet Bedrijfsresultaat Nettoresultaat Aantal werknemers
(gemiddeld)
Prestatieprijs[5]
(in euro/ton)
2010[6] 521,8 11,0 2,8 1422 46,84
2011 525,1 36,9 19,8 1361 67,32
2012 554,1 50,4 32,1 1352 76,94
2013 550,0 20,0 11,4 1308 77,36
2014 540,7 15,1 8,3 1311 75,07

Zie ook[bewerken]

Bronnen

Noten

  1. Minderhoud, Geert, Ontwikkeling en betekenis der landbouwindustrie in Groningen, p 66, proefschrift landbouwhogeschool Wageningen, Groningen, 1925
  2. Avebe, 1870-1990 (Groninger Archieven), archieven.nl
  3. Aardappelmeelfabrieken, encyclopediedrenthe.nl
  4. Aardappelmeelfabrieken, hetverhaalvangroningen.nl
  5. Vergoeding voor geleverde aardappelen
  6. Avebe Jaarverslag 2013/14, p.7 Kengetallen 2010-2014, geraadpleegd op 27 april 2015

Literatuur

  • Max Dendermonde, Hoe wij het rooiden. De veenkoloniale aardappelboer en zijn industrie, AVEBE Veendam, 1979.
  • Klaas Fleurke, De fabriek van mijn vader. De geschiedenis van DWM en Avebe in Veendam, uitgeverij Profiel, 2012.