Voedsel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Onder voedsel wordt verstaan organisch materiaal: materiaal afkomstig van andere organismen. Voedsel voorziet dieren en sommige soorten microorganismen van de voedingsstoffen die ze nodig hebben voor de opwekking van energie, en voor de groei en het onderhoud van hun eigen cellen/weefsels. Organismen die hun voedingsstoffen betrekken van andere organismen worden hetero-troof (Grieks voor 'anders-voedend') genoemd.

Organismen die in staat zijn organisch materiaal uit anorganisch materiaal te produceren worden autotroof (Grieks voor 'zelfvoedend') genoemd. Zij maken hun eigen organische stoffen (koolhydraten, eiwitten), bijvoorbeeld de planten via fotosynthese.

Voedselbetrekkingen spelen in de levende natuur een voorname rol. Zij worden weergegeven in een voedselketen en een voedselweb.

Dier/mens en voeding[bewerken]

Welke materialen, hetzij van plantaardige, hetzij van dierlijk afkomst, het dierlijk organisme (inclusief de mens) al dan niet niet tot voedsel kunnen dienen is in de loop der tijden gebleken. Door schade en schande is vastgesteld wat giftig is voor het organisme. De verschillende soorten dieren hebben in de loop van hun evolutie een instinct ontwikkeld voor wat ze wel of niet kunnen eten. Bij de mens is deze kennis eerst mondeling van generatie op generatie, en later ook schriftelijk overgeleverd.

Voedingsvoorschriften zijn terug te vinden in (bijna) alle religies. Dat maakt, dat voedingsleer een van de oudste vormen van menselijke kennis is. Menselijke voedselbereiding heeft een hele ontwikkeling doorgemaakt. Eerst at de mens het voedsel voornamelijk rauw, maar al snel werd het de gewoonte het eten te bereiden. Door koken, braden, fermentatie, werd het eten niet alleen smakelijker, maar ook beter verteerbaar.

Voedingspatronen[bewerken]

In de westerse wereld is het voedsel sinds de jaren 1950 erg veranderd. Dankzij de levensmiddelentechnologie en nieuwe bereidingswijzen veranderde en verbeterde ons voedsel. Moderne conserveringstechnieken maakten het mogelijk voedsel lang te bewaren.

In de jaren zestig kwam er een reactie op de industriële massaproductie van voedsel. Sommigen gingen zich toeleggen op de ecologische landbouw, waarvan de producten werden verkocht als 'biologisch" of als (op de antroposofische voedingsleer gebaseerd) "biologisch-dynamisch". Uit onvrede met de bio-industrie werden sommigen vegetariër of veganist.

Tegenwoordig wordt de voeding van de westerse mens ingedeeld in een aantal categorieën:

Daarnaast worden er in de handel voedingssupplementen aangeboden.

Schijf van vijf[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Schijf van vijf voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De schijf van vijf is een hulpmiddel dat in Nederland wordt gebruikt in de voorlichting over goede en gezonde voeding, gericht op het grote publiek. Het idee is dat uit elk van de vijf groepen van voedingsmiddelen iedere dag een keuze wordt gemaakt, en die keuzen in de maaltijd van die dag te verwerken.

  1. Groente en fruit
  2. Brood, pasta en peulvruchten
  3. Vis, vlees(waren), zuivel, ei en vleesvervangers
  4. Vetten en olie
  5. Vocht

De schijf van vijf geeft behalve vijf groepen voedingsmiddelen ook vijf regels, of aanbevelingen:

  • Eet gevarieerd
  • Niet te veel
  • Gebruik minder verzadigd vet
  • Eet volop groente, fruit en brood
  • Let op voedselhygiëne

In Vlaanderen is de voedingsdriehoek meer gebruikelijk. Hoe ziet de voedingsdriehoek eruit? Het is in principe hetzelfde als de schijf van vijf maar dan in de vorm van een driehoek.

Medisch[bewerken]

Zo nodig kan voedsel worden toegediend als sondevoeding of via een infuus.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]