Charles Bartelings
| Charles Bartelings | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Bartelings in 2012 | ||||
| Volledige naam | Charles Herman Bartelings | |||
| Geboren | 5 december 1921, Pangkalan Brandan | |||
| Overleden | 12 mei 2019, Den Haag | |||
| Geboorteland |  Nederlands-Indië | |||
| Familie | ||||
| Broer(s) | Willem Bartelings | |||
| ||||
Charles Herman Bartelings (Pangkalan Brandan, 5 december 1921 – Den Haag, 12 mei 2019)[1] was een Nederlands verzetsstrijder, militair en Engelandvaarder.[2]
Levensloop
[bewerken | brontekst bewerken]Charles Herman Bartelings werd geboren in Pangkalan Brandan op Sumatra, Nederlands-Indië. Hij is de oudere broer van Engelandvaarder Willem Bartelings.[3]
Na het afronden van de HBS ging hij naar de Polytechnische School in Den Haag.[3] Nadat in mei 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak in Nederland, hielp Bartelings met het verspreiden van illegale blaadjes. Ook bouwde hij anti-storingsapparaatjes om naar de Radio Oranje te kunnen luisteren.[3] Bartelings werd verraden door een vriend en door de Grüne Polizei gearresteerd. Hij werd vervolgend op het Binnenhof verhoord.[4] Hij werd dezelfde dag weer vrijgelaten, maar de Duitsers bleven hem volgen. Hierop besloot hij naar Engeland te vertrekken.[3]
Oorlogsherinneringskruis (31-11-1946)
Verzetsherdenkingskruis
Ereteken voor Orde en Vrede ('45, '46, '47)
Engelandvaart
[bewerken | brontekst bewerken]Samen met Paggy Bisschop vertrok hij op 28 april 1942 naar Antwerpen. Aldaar verstopten zij zich in een goederentrein richting Parijs. Bartelings en Bisschop hadden enkel wat roggebrood, suiker, kaas en water bij zich.[3]
In Parijs werden ze ontdekt en meegenomen, maar wisten te ontsnappen. Per trein bereikten ze vervolgens de demarcatielijn en zwommen daar een rivier over. Ze werden ontdekt door Franse politieagenten en overgebracht naar de gevangenis. Ze wisten uit deze gevangenis te ontsnappen door de scharnieren van een luikje te verwijderen met een nagelschaartje en vervolgens de deurschuiven te openen.[3]
Te voet gingen zij vervolgens verder naar Noord-Spanje. Daar probeerde hij de grens met Zwitserland over te steken, maar werd opgepakt en een maand in de gevangenis van Annecy opgesloten. Samen met Gerard Groen deed hij opnieuw een poging Zwitserland te bereiken, maar werd naar Frankrijk teruggestuurd. Na aankomst in Spanje werd hij opnieuw opgepakt en verbleef hij tot 24 augustus 1943 in het kamp bij Miranda de Ebro. Na zijn vrijlating vertrok hij naar Madrid en wist uiteindelijk Gibraltar te bereiken via Portugal. Op 5 november 1943 arriveerde hij in Engeland.[3]
Hij werd doorgestuurd naar Australië waar hij onder meer opgeleid werd om parachute te springen en hij inlichtingen verzamelde in door Japan bezet gebied. Hij deed met een groepje paracommando's verschillende acties in de Bandazee waar ze beschikten over een zwaar bewapende vissersboot. Daarnaast was hij ook actief in Nederlands-Indië waar ze drieduizend Chinezen op West-Java bevrijdden.[3][5]
Voor zijn verzetsdaden werd Bartelings onderscheiden met het Kruis van Verdienste (KV), Verzetsherdenkingskruis (VHK), Oorlogsherinneringskruis (OHK) en het Ereteken voor Orde en Vrede.[6]
Naoorlogse jaren
[bewerken | brontekst bewerken]
Na de Tweede Wereldoorlog verhuisde Bartelings naar New York in de Verenigde Staten. Ook woonde hij enige tijd in Ratingen (West-Duitsland) en Rijswijk.[3] In 2010 werd een interview met Bartelings verfilmd voor het project 'Klim naar de Vrijheid'.[7]
Hij was, tot de opheffing in 2018, actief als bestuurslid van het Genootschap Engelandvaarders en was redacteur van het verenigingsblad De Schakel. Bartelings overleed in Den Haag op 12 mei 2019.[3]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Charles Bartelings (Pankelan Brandan, 5 december 1921 - Den Haag, 12 mei 2019) - Oorlogsbronnen.nl. www.oorlogsbronnen.nl. Geraadpleegd op 7 februari 2026.
- ↑ Verzetsheld Charles Bartelings (97) overleden. nos.nl (16 mei 2019). Gearchiveerd op 4 februari 2023. Geraadpleegd op 4 februari 2023.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Charles Bartelings (Pankelan Brandan, 5 december 1921 - Den Haag, 12 mei 2019). www.oorlogsbronnen.nl. Geraadpleegd op 7 februari 2026.
- ↑ Piekartz, Hessel von, Verzetsheld Charles Bartelings (96) keert na de oorlog voor het eerst terug op het Binnenhof. de Volkskrant (14 maart 2018). Gearchiveerd op 5 februari 2023. Geraadpleegd op 5 februari 2023.
- ↑ Sondermeijer, Vincent, "Engelandvaarder Charles Bartelings (97) overleden", NRC, 16 mei 2019. Geraadpleegd op 7 februari 2026.
- ↑ Bartelings, Charles Herman. www.tracesofwar.nl. Geraadpleegd op 7 februari 2026.
- ↑ Charles Bartelings. www.klimnaardevrijheid.nl. Geraadpleegd op 7 februari 2026.