Clitoris

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Anatomie van de vrouwelijke geslachtsorganen
1. Eileider, 2. Fimbriae, 3. Blaas, 4. Schaambeen, 5. G-plek, 6. Urinebuis, 7. Clitoris, 8. Vestibulum vaginae, 9. Kleine schaamlippen, 10. Grote schaamlippen, 11. Eierstok, 12. Dikke darm, 13. Baarmoeder, 14. Fornix uteri, 15. Baarmoederhals, 16. Endeldarm, 17. Vagina, 18. Anus, 19. Klier van Bartholin
Schematisch

De clitoris[1] of kittelaar[2] is een geslachtsorgaan van de vrouw.

De clitoris ligt aan de bovenzijde tussen de grote schaamlippen, op het punt waar de kleine schaamlippen bij elkaar komen. Het zichtbare deel ziet eruit als een klein roze bolletje, de glans clitoris. De clitoris bevat zeer veel zenuwuiteinden en is daardoor erg gevoelig voor directe aanraking, maar bij zacht strelen of likken (beffen) kan de vrouw een groot genot ervaren.

Erectie en orgasme[bewerken]

De clitoris kan net als de penis van een man een erectie krijgen, dit is echter over het algemeen alleen zichtbaar door de schaamlippen opzij te duwen.

Stimulatie van de clitoris kan leiden tot een orgasme. Wanneer een vrouw dicht bij een orgasme komt, verdwijnt de clitoris in een huidplooi.

Tijdens masturberen stimuleert een vrouw zelf haar clitoris, bijvoorbeeld met haar vinger, of door ergens tegenaan te wrijven.

Het grootste gedeelte van de clitoris is verborgen in het lichaam, een externe stimulatie van de gehele clitoris kan bij sommige vrouwen tot een dieper orgasme leiden. Het is onduidelijk of tijdens geslachtsgemeenschap het interne deel van de clitoris door de penis wordt gestimuleerd. Niet alle vrouwen kunnen door alleen penetratie een orgasme bereiken.

Embryonale ontwikkeling en medische afwijkingen[bewerken]

In een vrouwelijk embryo vormt de clitoris zich uit hetzelfde weefsel waaruit zich bij een mannelijk embryo de penis ontwikkelt. Door de invloed van testosteron vormt zich uit dit weefsel bij een man de penis. Het zichtbare gedeelte van de clitoris (bij de man overeenkomend met de eikel) is bedekt door een stukje huid, dat overeenkomt met de voorhuid bij een man. In sommige gevallen kan een genetisch vrouwelijke embryo een vergrote clitoris of penis ontwikkelen. Men spreekt dan van interseksualiteit. Indien er sprake is van een abnormale vergroting van de clitoris spreekt men van clitoromegalie of clitorisme.

Besnijdenis[bewerken]

Binnen sommige culturen bestaat het gebruik om de clitoris bij de vrouw te verwijderen. Dit wordt clitoridectomie genoemd. Men meent dat indien de vrouw geen seksueel genot kan ervaren, de kans kleiner is dat ze vreemd zal gaan. Dit gebeurt over het algemeen in culturen waarin men de vrouw als bezit van de man beschouwt. Clitoridectomie is in vrijwel alle westerse landen een misdrijf. In Nederland en België is het strafbaar gesteld als verminking. De maximumstraf in Nederland is twaalf jaar gevangenisstraf. Hier kan nog een strafverzwaring bovenop komen indien de dader(s) familieleden zijn. In België bestaat een afzonderlijk artikel (art. 409) voor vrouwenbesnijdenis.

Clitorisherstel[bewerken]

Sinds het einde van de vorige eeuw is een hersteloperatie mogelijk. Een clitoris is groter dan het zichtbare deel dat boven de huid uitsteekt. De lengte is ongeveer 10 cm waarvan slechts 2 cm zichtbaar is. Bij een besnijdenis kan het zichtbare deel van de clitoris worden weggesneden, maar de binnenste 8 cm blijft intact. Bij een clitorisreconstructie wordt littekenweefsel verwijderd, de clitoris blootgelegd, omhooggetrokken en weer vastgezet. Het herstel duurt drie maanden. Veel patiënten hebben nadien minder pijn; een deel van de patiënten is in staat seksueel genot te ervaren.[3]

Hypothesen over de clitoris en het orgasme[bewerken]

Over de functie van het orgasme en de clitoris van de vrouw bestaan verschillende hypothesen. De functie van de clitoris is de vrouw seksueel genot te laten beleven. Een evolutionaire theorie stelt, dat een vrouw zonder genot niet vrijwillig tot seks bereid zal zijn.

Een theorie die hiermee samenhangt, is dat het verkrijgen van een orgasme bij een bepaalde partner bijdraagt tot de paarbinding. Een vrouw komt over het algemeen makkelijker tot een orgasme bij een op haar ingespeelde partner. Dit vergroot derhalve de paarbinding. Een sterke paarbinding tussen man en vrouw is een zeer belangrijke parameter voor het overleven van het nageslacht.

Een andere hypothese is dat een orgasme bij de vrouw kans op zwangerschap vergroot, doordat de schokkende bewegingen van het orgasme spasmen veroorzaken in de vagina en de baarmoeder en dit zorgt voor een "zuigende werking" in de richting van de baarmoeder. Sperma zou zo beter vastgehouden kunnen worden en bij de eicel komen. Er zijn echter ook aanwijzingen dat door deze spasmen het aanwezige sperma juist uit de vagina en baarmoeder wordt gestoten, waardoor de kans op zwangerschap mogelijk vermindert. Indien het orgasme van de vrouw echter plaatsvindt kort nadat de man zijn ejaculaat in de vagina heeft gespoten, zal het sperma nog niet in de baarmoeder zijn aangekomen. Er is enige tijd voor nodig voordat het sperma op eigen kracht de baarmoederhals is doorgezwommen. (Het sperma blijft zo'n 48 uur leven.)

Een laatste hypothese is dat het orgasme van de vrouw een bijproduct is van de embryonale ontwikkeling. Deze hypothese is geponeerd door Elisabeth Lloyd. Zij stelt dat, doordat de penis en de clitoris uit dezelfde structuren zijn ontstaan, zowel man als vrouw een orgasme kunnen beleven.

Zie ook[bewerken]

Literatuurverwijzingen[bewerken]

  1. His, W. (1895). Die anatomische Nomenclatur. Nomina Anatomica. Der von der Anatomischen Gesellschaft auf ihrer IX. Versammlung in Basel angenommenen Namen. Leipzig: Verlag Veit & Comp.
  2. Kloosterhuis, G. (1965). Praktisch verklarend zakwoordenboek der geneeskunde (9de druk). Den Haag: Van Goor Zonen.
  3. (en) Foldès P, Cuzin B, Andro A. (14 juli 2012 (online 12 juni 2012)). Reconstructive surgery after female genital mutilation: a prospective cohort study (pdf). Lancet 14;380 (9837): 134–41 . ISSN:1474-547X. PMID: 22695031. DOI: 10.1016/S0140-6736(12)60400-0. Geraadpleegd op 19 februari 2016.