De Hef

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Hef
De Hef
De Hef
Algemene gegevens
Locatie Rotterdam
Coördinaten 51° 55′ NB, 4° 30′ OL
Overspant Koningshaven
Lengte totaal 79 m
Breedte 11 m
Doorvaarthoogte 46,5 + NAP m
Aantal sporen 2
Langste overspanning 53 m
Beheerder Stadsbeheer Rotterdam
Monumentale status rijksmonument
Monumentnummer 513922
Bouw
Opening 1927
Gebruik
Spoorlijn vanaf 1993 niet meer in gebruik (voorheen Spoorlijn Breda - Rotterdam)
Architectuur
Type vakwerkbrug en hefbrug
Architect(en) ir. Pieter Joosting
De Hef
De Hef
Portaal  Portaalicoon   Verkeer & Vervoer
Rotterdam

De Hef is de populaire benaming van de Koningshavenbrug, een buiten gebruik gestelde spoorweghefbrug over de Koningshaven in Rotterdam, die het Noordereiland scheidt van de wijk Feijenoord. De brug vormde deel van de spoorlijn Breda - Rotterdam.

Geschiedenis[bewerken]

De twee brugdelen aan de oevers stammen uit 1878. Het middengedeelte was oorspronkelijk een draaibrug. Dit was echter een forse hindernis voor de scheepvaart. In de smalle doorvaart voeren meerdere schepen zich vast, in 1918 voer het Duitse schip Kandelfels tegen de pijler. Dit laatste ongeval gaf de doorslag voor de aanleg van een hefbrug ter vervanging van de draaibrug.

De brug is ontworpen door ingenieur Pieter Joosting en opengesteld op 31 oktober 1927. Deze brug was de eerste van haar soort in West-Europa. Joris Ivens maakte in 1928 een avant-gardistische film over De Hef met als titel De Brug. Onder meer door deze film werd Ivens internationaal bekend. In 2007 schreef Oscar van Dillen zijn String Quartet 2 als muziekstuk bij deze stomme film. Arij de Boode en Pieter van Oudheusden schreven De Hef, biografie van een spoorbrug (1985, met een woord vooraf door Joris Ivens).

Op 14 januari 1933 dook Lou Vlasblom van de hefbrug. Twee weken later sprong Jan Tabbernee vanaf een punt zes meter hoger dan dat van Vlasblom. Tabbernee kwam verkeerd terecht en overleefde de duik niet.

Op 14 mei 1940 raakte tijdens het bombardement op Rotterdam de brug zwaar beschadigd. Om weer treinverkeer mogelijk te maken werd ze als een van de eerste dingen in de vernielde stad hersteld.

Op 10 mei 1978 is de hefbrug aangevaren door de Nedlloyd Bahrein tijdens de eerste vaart vanaf de scheepswerf Van der Giessen de Noord waar het schip gebouwd was. Gedurende 14 dagen was het spoorwegverkeer gestremd.

Herbestemming[bewerken]

De brug wordt tegenwoordig niet meer gebruikt, omdat het treinverkeer sinds 24 september 1993 vanaf het Centraal Station tot station Zuid door de Willemsspoortunnel rijdt. Door de tunnel waren de Maasbruggen overbodig geworden en de Hef stond op de nominatie om te worden gesloopt. Na brede protesten van de Rotterdammers is daarvan afgezien. De brug is nu Rijksmonument.

De oude spoorbrug is nu een monument ter herinnering aan de plek waar ooit de treinen het centrum van Rotterdam verlieten. De rest van het spoortracé waar De Hef onderdeel van was, de Willemsspoorbrug (de andere Maasbrug in het verlengde ervan) en het Luchtspoor zijn na opening van de Willemsspoortunnel wel gesloopt.

De zuidelijke toren van de hefbrug dient sinds de plaatsing van een nestkast als broedgelegenheid voor slechtvalken.[1]

Plannen[bewerken]

In 2013 stond de brug centraal in het project De Hef Experience, dat de culturele, architectonische en stedenbouwkundige waarde van de brug onder de aandacht wilde brengen. Tegen de plannen van De Hef Experience werd echter geprotesteerd door een deel van de bevolking van het Noordereiland, waaronder de vereniging Handen af van De Hef.

In oktober 2014 hebben ontwerpbureau KCAP en ingenieursbureau Movares onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om een nieuwe tramlijn over De Hef te laten rijden. De geplande derde oeververbinding tussen het Noordereiland en Rotterdam-Zuid - om de route van de Willemsbrug naar de Rosestraat rechtdoor te trekken - zou dan zonder trambaan kunnen.

Renovatie[bewerken]

Op zondag 23 november 2014 werd het middengedeelte van de brug - het val - tijdelijk verwijderd voor groot onderhoud. Het 55 meter lange en 9 meter brede brugdeel werd uitgehesen met behulp van speciale bokken en vervoerd naar de Merwehaven. In 2016 is het val hier opgeknapt. De contragewichten in de torens werden gefixeerd in de hoogste stand. Alle staalkabels zijn verwijderd. De renovatie duurde tot begin 2017 en werd betaald door de gemeente Rotterdam.[2]

De complete brug bestaande uit twee aanbruggen twee heftorens werd gestraald en opnieuw geconserveerd. Tevens werden diverse staalreparaties uitgevoerd waarbij o.a. onderdelen opnieuw met klinknagels zijn bevestigd. De combinatie Hegeman Bouw Chemie en VDS Staal- en Machinebouw zijn hoofdaannemer van deze opdracht. Van Ginkel Groep heeft de Hef in zijn geheel (circa 28.000 m²) gestraald en schildersbedrijf N. van der Ham heeft de gehele constructie geschilderd in het originele NS116 mosgroen.

Op 7 februari 2017 werd het val weer teruggeplaatst. De Hef is hiermee weer compleet.[3][4]

Afbeeldingen[bewerken]