Europese Parlementsverkiezingen 2009 in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Op 4 juni 2009 vonden in Nederland verkiezingen plaats voor de zittingsperiode 2009/2014 van het Europees Parlement. Voor Nederland waren bij deze verkiezingen 25 zetels beschikbaar, twee minder dan bij de verkiezingen in 2004.

Voor het eerste konden ook inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[1] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%.

Bij deze verkiezingen ontbrak de inmiddels opgeheven partij Europa Transparant, die bij de Europese Parlementsverkiezingen in 2004 twee zetels in de wacht sleepte met 7,3% van de Nederlandse stemmen.

De Europese Commissie had graag gezien dat de verkiezingsuitslagen van 4 juni pas bekend waren gemaakt op zondagavond 7 juni, zodra ook in alle andere lidstaten de stembussen waren gesloten, om de stemmingen in overige lidstaten niet te beïnvloeden. Daar hield men zich in Nederland niet aan; het land werd daarvoor ter verantwoording geroepen.

De uitslagen van deze verkiezingen werden wel trager bekend dan bij voorgaande verkiezingen, doordat er weer met het traditionele stempotlood gekozen werd, omdat was gebleken dat de stemcomputers die in Nederland bij vorige verkiezingen gebruikt waren niet voldoende fraudebestendig waren.

Deelnemende partijen[bewerken]

Lijst[2] Partij[3] Lijsttrekker Europese partij Europese fractie
1[4] Christen-Democratisch Appèl Wim van de Camp EVP EVP
2[5] Partij van de Arbeid Thijs Berman PES S&D
3[6] Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Hans van Baalen ALDE ALDE
4[5] GroenLinks Judith Sargentini EGP Groenen/VEA
5 Socialistische Partij Dennis de Jong EUL/NGL
6[4] ChristenUnie-SGP Peter van Dalen ECPB ECH / EVD[7]
7[6] Democraten 66 Sophie in 't Veld ALDE ALDE
8 Newropeans Arno Uijlenhoet
9 Europa Voordelig! en Duurzaam Frank Neumann
10 Solidara Düzgün Yildirim
11 Partij voor de Dieren Natasja Oerlemans
12 Europese Klokkenluiders Partij Joeri Wiersma
13 De Groenen Otto ter Haar
14 Partij voor de Vrijheid Barry Madlener geen
15 Liberaal Democratische Partij Sammy van Tuyll
16 Partij voor Europese Politiek Nees Pellikaan
17 Libertas Nederland Eline van den Broek

Uitslag[bewerken]

Opkomst en kiesdeler[bewerken]

2004 2009
# stemmen  % # stemmen  %
Kiesgerechtigden 12.168.878 12.445.497
Niet opgekomen 7.391.757 60,74 7.871.754 63,25
Opkomst 4.777.121 39,26 4.573.743 36,75
Ongeldig/blanco 11.444 0,24
Ongeldige stemmen 9.866 0,22
Blanco stemmen 10.013 0,22
Geldige stemmen 4.765.677 39,16 4.553.864 36,59

Verkiezingsuitslag en zetelverdeling naar partijen[bewerken]

De definitieve verkiezingsuitslag werd door de Kiesraad bekendgemaakt.[8]

Partij[3] 2004 2009 verschil
# stemmen  % zetels # stemmen  % zetels  % zetels
Christen-Democratisch Appèl 1.164.431   24,43 7 913.233 20,05 5  -4,38 -2
Partij voor de Vrijheid - - - 772.746 16,97 4/5[9] +16,97  +4/5[9]
Partij van de Arbeid 1.124.549   23,60 7 548.691 12,05 3 -11,55 -4
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie  629.198 13,20 4 518.643 11,39 3  -1,81 -1
Democraten 66  202.502  4,25 1 515.422 11,32 3 +7,07 +2
GroenLinks  352.201  7,39 2 404.020  8,87 3 +1,48 +1
Socialistische Partij  332.326  6,97 2 323.269  7,10 2 +0,13 0
ChristenUnie/SGP  279.880  5,87 2 310.540  6,82 2 +0,95 0
Partij voor de Dieren  153.432  3,22 0 157.735  3,46 0 +0,24 0
Europese Klokkenluiders Partij - - -  21.448  0,47 0 +0,47 0
Newropeans - - -  19.840  0,44 0 +0,44 0
Libertas Nederland - - -  14.612  0,32 0 +0,32 0
Liberaal Democratische Partij - - -  10.757  0,24 0 +0,24 0
De Groenen - - -   8.517  0,19 0 +0,19 0
Solidara - - -   7.533  0,17 0 +0,17 0
Europa Voordelig! & Duurzaam - - -   4.431  0,10 0 +0,10 0
Partij voor Europese Politiek - - -   2.427  0,05 0 +0,05 0
Overige partijen in 2004  527.158 11,06 2 - - - -11,06 -2
totaal 4.765.677 100 27 4.553.864 100 25/26[9] -2/-1[9]

Splitsing ChristenUnie en SGP[bewerken]

Twee weken na het bekend worden van de uitslag gingen de partijen ChristenUnie en SGP, die een gezamenlijke lijst hadden gevoerd, uit elkaar. Zij hadden samen met onder meer de Britse Conservatieven een nieuwe fractie gevormd, de Europese Conservatieven en Reformisten, maar de Britten zagen een breekpunt in het standpunt van de SGP over vrouwen in bestuursfuncties (waar die partij afwijzend tegenover stond). Uiteindelijk koos de SGP-afgevaardigde, Bas Belder, voor een andere nieuwe fractie (Europa van Vrijheid en Democratie), die ook de Britse UK Independence Party en het Italiaanse Lega Nord herbergde.

Extra zetel in 2011[bewerken]

Na de ratificatie van het Verdrag van Lissabon werd een 26ste zetel voor Nederland, op een totaal van 754 zetels, per 15 december 2011 ingevuld. Deze zetel werd toegewezen aan de PVV.

Zie ook[bewerken]