International Bank Account Number

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Een International Bank Account Number (IBAN) wordt gebruikt om internationale transacties tussen rekeningen en banken gelegen in verschillende landen vlotter te laten verlopen.

Het IBAN telt maximaal 34 alfanumerieke tekens en heeft een vaste lengte per land. Het IBAN bestaat uit een landcode (twee letters), een controlegetal (twee cijfers) en een (voor bepaalde landen aangevuld) nationaal rekeningnummer.

In tegenstelling tot de BIC, die naar een bepaalde bank verwijst, verwijst het IBAN naar een individuele bankrekening.

Op 1 augustus 2014 is Nederland overgegaan op het IBAN-systeem voor binnenlandse betalingen. Alle bank- en girorekeningen zijn aangevuld met enkele letters en cijfers. Bij een bankopdracht is opgave van het volledige IBAN verplicht. Een uitzondering geldt voor sommige goede doelen, zoals giro 555 van de Samenwerkende Hulporganisaties, waarbij de opdrachtgever kan volstaan met het korte nummer, dat dan automatisch in IBAN wordt omgezet.

Regelgeving[bewerken]

Sinds 1 januari 2006 is bij wet geregeld dat het IBAN moet worden gebruikt bij grensoverschrijdend Europees betalingsverkeer in euro's. Terwijl 2006 nog een overgangsjaar was, is sinds 1 januari 2007 weglating van het IBAN bij binnenlandse transacties niet meer mogelijk; banken accepteren een opdracht voor betaling alleen nog als het IBAN is aangegeven.

Geografische spreiding van het systeem[bewerken]

Kaart van landen die IBAN gebruiken.

 IBAN-structuur is gedefinieerd

 IBAN-structuur is geregistreerd bij het SWIFT

 Land neemt deel aan SEPA

 Eurozone

Alle banken in Europa (behalve Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne) gebruiken het IBAN-systeem. Ook in Israël, Tunesië, Mauritius, Turkije, Saoedi-Arabië en Libanon is dit Europese systeem overgenomen.

In Australië en Nieuw-Zeeland wordt het IBAN niet gebruikt maar worden een SWIFT-code en een BSB-nummer gebruikt.

Structuur[bewerken]

Samenstelling[bewerken]

Het IBAN bestaat uit de volgende combinatie alfanumerieke tekens:

  1. een landcode bestaande uit twee letters volgens ISO 3166-1,
  2. een controlegetal bestaande uit twee cijfers volgens ISO 7064,
  3. een rekeningidentificatie bestaande uit maximaal 30 cijfers en letters

Omwille van leesbaarheid wordt het nummer conform ISO13616 in groepen van vier tekens geschreven, de laatste groep kan minder dan vier tekens bevatten (voorbeeld: DE05 1002 0500 0003 2873 00).

Controlegetal[bewerken]

Het controlegetal wordt verkregen door:

  1. de rekeningidentificatie te nemen
  2. er de landcode achter te plaatsen
  3. alle letters te vervangen door twee cijfers gebaseerd op de volgorde in het Latijns alfabet beginnend met A=10, B=11, ..., Y=34, Z=35
  4. twee nullen toe te voegen aan het einde
  5. dan de rest bij delen door 97 nemen (mod 97)
  6. het controlegetal is 98 min deze rest
  7. als het controlegetal kleiner dan 10 is, een voorloopnul toevoegen (controlegetal 1 wordt 01).

Voorbeeld: voor een fictief Nederlands ING-rekeningnummer 1234567 is het IBAN NLxx INGB 0001 2345 67 (zie hieronder). Het controlegetal wordt als volgt berekend:

  1. INGB0001234567
  2. INGB0001234567NL
  3. 1823161100012345672321 ("A" = "10", "B" = "11", "C" = "12", ... ,"I" = "18", ... ,"N"="23", enz).
  4. 182316110001234567232100
  5. 182316110001234567232100 mod 97 = 78
  6. 98 - 78 = 20

Het IBAN zal dus NL20INGB0001234567 zijn.

Valideren[bewerken]

Typisch (fictief) Brits bankafschrift met een IBAN

Een IBAN wordt gevalideerd door het om te zetten naar cijfers en dan de restwaarde te bepalen als het geheeltallig gedeeld wordt door 97. Die restwaarde moet gelijk zijn aan 1.

Het algoritme van IBAN is als volgt:

  1. controleer of het controlegetal (op 3e en 4e positie) tussen 2 en 98 ligt
  2. valideer de samenstelling
  3. verplaats de eerste 4 karakters naar het einde
  4. vervang elke letter door 2 cijfers, waarbij A = 10, B = 11, ..., Z = 35
  5. bereken dan het getal modulo 97
  6. als de restwaarde 1 is, dan klopt het nummer op basis van het controlecijfer en kan het IBAN valide zijn

Voorbeeld (fictieve Britse bank met bankcode WEST en filiaalcode 12-34-56, rekeningnummer 98765432 - zie rechts):

  1. IBAN: GB82WEST12345698765432
  2. Eerste vier karakters verplaatsen: WEST12345698765432GB82
  3. Omzetten in cijfers: 3214282912345698765432161182
  4. Restwaarde berekenen: 3214282912345698765432161182 mod 97 = 1

Landspecifieke regels[bewerken]

In de onderstaande lijst worden de volgende afkortingen gebruikt:

  • cc = landcode, 2-letterige ISO 3166-1 alpha-2-code
  • kk = controlegetal van hele IBAN
  • B = bankcode
  • T = rekeningtype
  • S = bankfiliaalcode (soms al verwerkt in bankcode of rekeningnummer)
  • K = controlegetal (maakt reeds deel uit van het nationale rekeningnummer)
  • R = bedoeld voor gebruik in de toekomst, is voorlopig standaard altijd '0'
  • C = rekeningnummer, indien nodig aangevuld met voorloopnullen
  • X = persoonlijk identificatienummer van de eigenaar (vergelijkbaar met het sofinummer in Nederland en het rijksregisternummer in België)
  • D = munteenheid van de rekening, 3-letterige ISO 4217-code

Lijst met IBAN-structuur per land, tussen haakjes de lengte van het IBAN:

Land Landcode ISO 3166-1 alpha-2 Lengte Formaat Opmerkingen
Albanië AL 28 cckk BBB SSSSK CCCC CCCC CCCC CCCC
Andorra AD 24 cckk BBBB SSSS CCCC CCCC CCCC
België BE 16 cckk BBBC CCCC CCKK
Bosnië en Herzegovina BA 20 cckk BBBS SSCC CCCC CCKK
Bulgarije BG 22 cckk BBBB SSSS DDCC CCCC CC D = numeriek rekeningnummer, C = alfanumeriek rekeningnummer
Cyprus CY 28 cckk BBBS SSSS CCCC CCCC CCCC CCCC
Denemarken DK 18 cckk BBBB CCCC CCCC CC
Duitsland DE 22 cckk BBBB BBBB CCCC CCCC CC
Estland EE 20 cckk BBSS CCCC CCCC CCCK
Faeröer FO 18 cckk CCCC CCCC CCCC CC
Finland FI 18 cckk BBBB BBCC CCCC CK B = bankcode, bankfiliaalcode en rekeningtype
Frankrijk FR 27 cckk BBBB BSSS SSCC CCCC CCCC CKK
Georgië GE 22 cckk BBCC CCCC CCCC CCCC CC
Gibraltar GI 23 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC CCC
Griekenland GR 27 cckk BBBS SSSC CCCC CCCC CCCC CCC
Groenland GL 18 cckk BBBB CCCC CCCC CC
Hongarije HU 28 cckk BBBS SSSK CCCC CCCC CCCC CCCK
Ierland IE 22 cckk BBBB SSSS SSCC CCCC CC
IJsland IS 26 cckk BBBB TTCC CCCC XXXX XXXX XX
Israël IL 23 cckk BBB SSS CCCCCCCCCCCCC
Italië IT 27 cckk KBBB BBSS SSSC CCCC CCCC CCC
Jordanië JO 27 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC CCCC CC
Kroatië HR 21 cckk BBBB BBBC CCCC CCCC C
Letland LV 21 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC C
Libanon LB 28 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC CCCC CC
Liechtenstein LI 21 cckk BBBB BCCC CCCC CCCC C
Litouwen LT 20 cckk BBBB BCCC CCCC CCCC
Luxemburg LU 20 cckk BBBC CCCC CCCC CCCC
Macedonië MK 19 cckk BBBC CCCC CCCC CKK
Malta MT 31 cckk BBBB SSSS SCCC CCCC CCCC CCCC CCC
Mauritius MU 30 cckk BBBB BBSS CCCC CCCC CCCC RRRD DD
Monaco MC 27 cckk BBBB BSSS SSCC CCCC CCCC CKK
Montenegro ME 22 cckk BBBC CCCC CCCC CCCC KK
Nederland NL 18 cckk BBBB CCCC CCCC CK In het geval van voormalige girorekeningnummers: NLkk INGB CCCC CCCC CC
Noorwegen NO 15 cckk BBBB CCCC CCK
Oostenrijk AT 20 cckk BBBB BCCC CCCC CCCC
Polen PL 28 cckk BBBS SSSK CCCC CCCC CCCC CCCC'
Portugal PT 25 cckk BBBB SSSS CCCC CCCC CCCK K Bij sommige banken is geen filiaalcode nodig en wordt bij SSSS '0000' ingevuld
Roemenië RO 24 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC
San Marino SM 27 cckk KBBB BBSS SSSX XXXX XXXX XXX
Saoedi-Arabië SA 24 cckk BBCC CCCC CCCC CCCC CCCC
Servië RS 22 cckk BBBC CCCC CCCC CCCC KK
Slowakije SK 24 cckk BBBB SSSS SSCC CCCC CCCC
Slovenië SI 19 cckk BBSS SCCC CCCC CKK
Spanje ES 24 cckk BBBB SSSS KKCC CCCC CCCC
Tsjechië CZ 24 cckk BBBB SSSS SSCC CCCC CCCC
Turkije TR 26 cckk BBBB BRCC CCCC CCCC CCCC CC
Tunesië TN 24 cckk BBBB BCCC CCCC CCCC CCCC
Verenigd Koninkrijk GB 22 cckk BBBB SSSS SSCC CCCC CC
Verenigde Arabische Emiraten AE 23 cckk BBBB SSSS CCCC CCCC CCC
Zweden SE 24 cckk BBBB CCCC CCCC CCCC CCCC
Zwitserland CH 21 cckk BBBB BCCC CCCC CCCC C

Externe links[bewerken]