Jeugdstrafrecht (Nederland)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Weegschaal     Neem het voorbehoud bij juridische lemmata in acht.
Raadpleeg bij juridische geschillen een advocaat.

Beluister

(info)
Opvoedkundig bedoeld filmpje uit 1947 over baldadigheid onder de jeugd.

Dit artikel behandelt het jeugdstrafrecht zoals dat in Nederland wordt toegepast.

Kinderen jonger dan 12 jaar[bewerken]

Indien een minderjarige, jonger dan twaalf jaar, een delict begaat kan deze niet strafrechtelijk vervolgd worden. Fouilleren, aanhouden en verhoren (onder bepaalde voorwaarden) zijn wel toegestaan en de rechter kan maatregelen nemen om kinderen terug te dwingen op het goede spoor. Dit is dan bijvoorbeeld de toewijzing van een voogd bij een uithuisplaatsing of een ondertoezichtstelling.

Voorheen konden kinderen beneden de 12 jaar wel naar Bureau HALT gestuurd worden. Omdat uit onderzoek bleek dat die aanpak minder goed werkt dan gewenst, en omdat het tevens aansturen van de ouders zeer effectief werkt, vangt Bureau Jeugdzorg deze kinderen en hun primaire netwerk nu op, al dan niet gedwongen middels de rechter.

Jongeren van 12 tot 18 jaar[bewerken]

Kinderen in de leeftijd van 12 tot 18 jaar kunnen strafrechtelijk vervolgd worden volgens het jeugdstrafrecht. Bij een eerste aanraking met justitie bij een licht vergrijp, zoals vandalisme, wordt de jongere doorgaans de keuze gegeven tussen vervolging of een traject bij Bureau HALT.

Voor jongeren van 12 tot 16 geldt een maximale vrijheidsstraf van 12 maanden. Voor 16- en 17-jarigen ligt dit op 24 maanden. Indien de officier van justitie een boete eist, kan deze gewoon betaald worden zonder tussenkomst van een rechter. De zaken waarin minderjarigen terechtstaan, vinden doorgaans achter gesloten deuren plaats. Dit is dus een verschil met het volwassenenstrafrecht, waarbij in het algemeen wél publiek wordt toegelaten.

Leeftijdsgrenzen en uitzonderingen[bewerken]

De regel[bewerken]

In principe is het recht dus verbonden met de volgende leeftijdsgrenzen. In alle gevallen gaat het om de leeftijd waarop de verdachte het delict heeft begaan, niet om de leeftijd ten tijde van de berechting.

Tot 12 jaar
geen strafrechtelijke vervolging, wel aanhouding, onderzoek en/of rechterlijke maatregelen
12 tot 18 jaar
jeugdstrafrecht
18 jaar en ouder
volwassenenstrafrecht.

Uitzonderingen[bewerken]

Van dit leeftijdscriterium kan, volgens artikel 77b van het Wetboek van Strafrecht, in zekere mate worden afgeweken, indien de situatie dit wenselijk maakt.

Volwassenenrecht voor jongeren

Verdachten van 16 of 17 jaar kunnen toch volgens het volwassenenstrafrecht worden berecht, maar dan moeten de omstandigheden dat rechtvaardigen:

  • er is een ernstig strafbaar feit begaan; of
  • de persoonlijkheid van de dader maakt dit wenselijk; of
  • er gelden bijzondere omstandigheden.
Jeugdstrafrecht voor jongvolwassenen

Verdachten van 18 tot 21 jaar kunnen juist volgens het jeugdstrafrecht (artikel 77c van het Wetboek van Strafrecht) worden berecht, maar ook dan moeten de omstandigheden dat rechtvaardigen:

  • de persoonlijkheid van de dader maakt dit wenselijk; of
  • er gelden bijzondere omstandigheden.

De rechter beslist van geval tot geval of er inderdaad op deze manier van het leeftijdscriterium wordt afgeweken.

Zie ook[bewerken]

Voor Vlaanderen: jeugdrecht.

Bronnen, noten en/of referenties