Naar inhoud springen

Lijst van invoeringsdata van de gregoriaanse kalender per land

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Dit is een lijst van invoeringsdata van de gregoriaanse kalender per land. Deze kalender werd in 1582 door paus Gregorius XIII ingevoerd met de pauselijke bul Inter gravissimas ter vervanging van de juliaanse kalender, maar deze werd niet meteen geaccepteerd als vervanging van de juliaanse kalender, waardoor beide kalenders een aantal eeuwen naast elkaar werden gebruikt. De meeste katholieke landen volgden vrijwel direct na de bul van de paus, maar de meeste protestantse landen volgden pas begin 18e eeuw en de meeste orthodoxe landen begin 20e eeuw, waarbij orthodoxe stromingen vaak nog aan de juliaanse kalender vasthouden voor de berekening van feestdagen, waardoor kerst bijvoorbeeld op 7 januari valt.

Verschil tussen de juliaanse en de gregoriaanse kalender
Data (gregoriaans)Verschil
15 okt. 1582 - 28 feb. 1700 10 dagen
1 mrt. 1700 - 28 feb. 1800 11 dagen
1 mrt. 1800 - 28 feb. 1900 12 dagen
1 mrt. 1900 - 28 feb. 2100 13 dagen

Bij de overschakeling van de juliaanse naar de gregoriaanse kalender moet er een aantal dagen worden overgeslagen, omdat er in de juliaanse kalender meer schrikkeldagen voorkomen dan in de gregoriaanse. Hoeveel dagen er moet worden gesprongen is afhankelijk van de eeuw van de overschakeling. In de tabel hiernaast is te zien hoeveel dit verschil is per eeuw.

Hieronder volgt een overzicht van de invoeringsdata van de gregoriaanse kalender. Waar van toepassing, is naast de eerste gregoriaanse datum, de laatste juliaanse datum opgenomen in de lijst hieronder.

Verklaring van het kleurgebruik:

  • ■ invoering gregoriaanse kalender
  • ■ begin graduele invoering gregoriaanse kalender
  • ■ herinvoering juliaanse kalender
landeinddatum juliaansbegindatum gregoriaanskalopmerkingbron
tegenwoordiggebied of toenmalige naam
Vlag van Italië Italië 4 oktober 158215 oktober 1582 [1][2][3][4][5][6][7][8]
Vlag van Polen PolenPools-Litouwse Gemenebest [4][6]
Vlag van Portugal Portugal [1][2][3]
Vlag van Spanje Spanje
Vlag van Verenigde Staten Verenigde StatenSpaanse kolonies in Texas, Florida, Nevada, Arizona en New Mexico met Spanje [4]
Vlag van Frankrijk FrankrijkKoninkrijk Frankrijk 9 december 158220 december 1582 behalve Elzas [1][3][5][6][8][9]
Vlag van Frankrijk FrankrijkLotharingen [2][4][5]
Vlag van Frankrijk FrankrijkVorstendom Sedan [3]
Vlag van Verenigde Staten Verenigde StatenFranse kolonies in de Mississippivallei met Frankrijk [4]
Vlag van Nederland NederlandHabsburgse Nederlanden (Brabant, Zeeland en de Staten-Generaal) 14 december 158225 december 1582 [1][6][7][8][9]
Vlag van België BelgiëHabsburgse Nederlanden (zuidelijke provincies) 21 december 15821 januari 1583 [2][3][5][9]
Vlag van Nederland Nederland
Vlag van Duitsland Duitslandrooms-katholieke staten verschillende data (1583–1585), zie onder [3][6]
Vlag van Nederland NederlandHabsburgse Nederlanden (Holland) 1 januari 158312 januari 1583 [1][8][10]
Vlag van Nederland NederlandHabsburgse Nederlanden (stad Groningen) 10 februari 158321 februari 1583 Filips II had op 10 januari 1583 een edict uitgevaardigd dat op 10 februari 21 februari zou volgen. Dit edict werd echter pas op 28 februari in Groningen, dat in Spaanse handen was, bekendgemaakt. Hierop is besloten om in Groningen op 1 maart 12 maart te laten volgen. Na de verovering door Maurits van Oranje werd dit teruggedraaid, op 19 november 1594 volgde 10 november in de juliaanse kalender. [1][6][8][10]
Vlag van België BelgiëPrinsbisdom Luik, graafschap Loon [4][5][8][11]
Vlag van Duitsland DuitslandAugsburg (prinsbisdom en rijksstad) 13 februari 158324 februari 1583 [2][4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandKeurvorstendom Trier 4 oktober 158315 oktober 1583 [4][5][9]
Vlag van Oostenrijk OostenrijkBrixen, Salzburg, Tirol 5 oktober 158316 oktober 1583 [2][5][6]
Vlag van Duitsland DuitslandHertogdom Beieren, rijksstad Regensburg, prinsbisdom Freising, prinsbisdom Eichstätt [2][5][6]
Vlag van Duitsland DuitslandGulik-Berg 2 november 158313 november 1583 [4][5][8]
Vlag van Duitsland DuitslandKeulen (aartsbisdom en rijksstad), Rijk van Aken 3 november 158314 november 1583 [4][5][8]
Vlag van Duitsland DuitslandPrinsbisdom Würzburg 4 november 158315 november 1583 [2][4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandMainz (keurvorstendom en aartsbisdom) 11 november 158322 november 1583 [2][4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandPrinsbisdom Münster, hertogdom Kleef, Baden 17 november 158328 november 1583 [4][5][8][9]
Vlag van Oostenrijk OostenrijkKarinthië, Stiermarken 14 december 158325 december 1583 [5][6]
Vlag van Tsjechië TsjechiëBohemen, Moravië 6 januari 158417 januari 1584 [2][4][5][6]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandLuzern, Uri, Schwyz, Zug, Solothurn, Fribourg 11 januari 158422 januari 1584 katholieke Zwitserse kantons [2][4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandLausitz, Silezië 12 januari 158423 januari 1584 [2][4][5]
Vlag van Polen Polen
Vlag van Zwitserland ZwitserlandAppenzell 1584 [2][3]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandUnterwalden juni 1584 [2][3][4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandHertogdom Westfalen 1 juli 158412 juli 1584 [4][5]
Vlag van Duitsland DuitslandPrinsbisdom Paderborn 16 juni 158527 juni 1585 [4][5]
Vlag van Hongarije Hongarije 21 oktober 15871 november 1587 [6]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandAppenzell Ausserrhoden 1590 [2][3]
Vlag van Roemenië RoemeniëVorstendom Transsylvanië 14 december 159025 december 1590 [4][5]
Vlag van Nederland NederlandHabsburgse Nederlanden (stad Groningen) 19 november 159410 november 1594 Teruggedraaid na de verovering van Maurits van Oranje op de Spanjaarden. [1][4][8][9][10]
Vlag van Canada Canadavasteland van Nova Scotia 1605 keerde na 13 oktober 1710 terug naar 2 oktober juliaans [6]
Vlag van Duitsland DuitslandPruisen 22 augustus 16102 september 1610 [6]
Vlag van Letland LetlandKoerland 1617 [2][4][5]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandWallis 1622 [2]
Vlag van Duitsland DuitslandOsnabrück 1624 [4][9]
Vlag van Duitsland DuitslandPrinsbisdom Hildesheim 15 maart 163126 maart 1631 [4][5]
Vlag van Frankrijk FrankrijkElzas 5 februari 168216 februari 1682 [2][3][5]
Vlag van Duitsland Duitslandprotestantse staten 18 februari 17001 maart 1700 veel lokale variaties [2][3][4][5][6][8][10]
Vlag van Denemarken DenemarkenKoninkrijk Denemarken en Noorwegen [2][4][5][6][8]
Vlag van Noorwegen Noorwegen
Vlag van Zweden ZwedenKoninkrijk Zweden 28 februari 17001 maart 1700 één dag verschoven (schrikkeldag verviel) in verband met mislukte graduele wijziging; in 1712 na de dubbele schrikkeldag 30 februari terug naar de juliaanse kalender [3][5][6][12]
Vlag van Finland Finland
Vlag van Nederland NederlandRepubliek der Zeven Verenigde Nederlanden (Gelderland) 30 juni 170012 juli 1700 [4][5][6][7][8][9]
Vlag van Nederland NederlandRepubliek der Zeven Verenigde Nederlanden (Utrecht, Overijssel) 30 november 170012 december 1700 [4][5][6][7][8][9]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandZürich, Bern, Bazel, Schaffhausen, Genève, Neuchãtel, Thurgau, Biel, Sargans 31 december 170012 januari 1701 protestantse kantons van Zwitserland; veel lokale variaties [2][3][4][5][6]
Vlag van Frankrijk FrankrijkMulhouse destijds zugewandte Ort van Zwitserland
Vlag van Nederland NederlandRepubliek der Zeven Verenigde Nederlanden (Friesland, Groningen) tweede keer voor Groningen [1][4][5][6][7][8][10]
Vlag van Nederland NederlandRepubliek der Zeven Verenigde Nederlanden (Drenthe) 30 april 170112 mei 1701 [1][6][7][8]
Vlag van Canada Canadavasteland van Nova Scotia 12 oktober 17102 oktober 1710 [4]
Vlag van Zweden ZwedenKoninkrijk Zweden 30 februari 17121 maart 1712 mislukte graduele wijziging; dubbele schrikkeldag 30 februari om weer gelijk te lopen met de juliaanse kalender [3][5][6][12]
Vlag van Finland Finland
Vlag van Zwitserland ZwitserlandSankt Gallen, Glarus 1724 [2][4][5]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandAppenzell Ausserrhoden januari 1724 [2][4][5]
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd KoninkrijkKoninkrijk Groot-Brittannië 2 september 175214 september 1752 Engeland en Wales lieten, ter voorbereiding op de datumsprong, 31 december 1751 volgen door 1 januari 1752, waarmee de oude annunciatiestijl afgeschaft werd (iets dat Schotland al per 1 januari 1600 gedaan had). Het nieuwe jaar begon voortaan op 1 januari in plaats van op 25 maart zoals tot dan toe gebruikelijk was. Toen men in september 1752 elf dagen had laten vervallen, liep men gelijk met het vasteland. Dat was voor het eerst in zeven eeuwen. [1][2][3][5][6][7][8][9][12]
Vlag van Ierland IerlandKoninkrijk Ierland Ook in het Koninkrijk Ierland, feitelijk een kroondomein van de Engelse koning, werd eerst de annunciatiestijl afgeschaft. Voor Noord-Ierland gelden hier geen uitzonderingen. [2][6][13]
Vlag van Verenigde Staten Verenigde StatenOostkust, Washington, Oregon [6]
Vlag van Canada CanadaNewfoundland, kust van de Hudsonbaai, vasteland van Nova Scotia tweede keer voor het vasteland van Nova Scotia [6]
Vlag van Zweden ZwedenKoninkrijk Zweden 17 februari 17531 maart 1753 tweede keer; toen Finland later deel werd van Rusland bleef de gregoriaanse kalender de officiële, maar ook de juliaanse werd soms gebruikt [3][5][6][8][12]
Vlag van Finland Finland
Vlag van Verenigde Staten Verenigde StatenHawaï n.v.t.21 januari 1778 eerste contact met Europeanen [4]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandGraubünden 1784 veel lokale variaties (1760-1812) [2][5]
Vlag van Letland LetlandKoerland 1796 [2][4]
Vlag van Litouwen LitouwenLitouwen onder Rusland 11 januari 18001 januari 1800 [4]
Vlag van Zwitserland ZwitserlandUnterengadin 1811 [2]
Vlag van Canada Canadaresterende gebieden n.v.t.vanaf eerste nederzetting
Vlag van Verenigde Staten Verenigde StatenAlaska 6 oktober 186718 oktober 1867 Toen Alaska deel werd van de Verenigde Staten. Omdat de internationale datumgrens tegelijkertijd werd verschoven werden er slechts 11 dagen overgeslagen in plaats van 12, en volgde vrijdag 6 oktober op vrijdag 18 oktober. [6][12]
Vlag van Japan Japan n.v.t.1 januari 1873 ingevoerd naast de traditionele Japanse kalender [6]
Vlag van Egypte Egypte n.v.t.1875 [6]
Vlag van China China n.v.t.1912 verving de Chinese kalender, maar werd niet overal gebruikt tot de communistische revolutie in 1949 [6]
Vlag van Albanië Albanië 14 november 191228 november 1912 [14]
Vlag van Litouwen Litouwen 15 november 191529 november 1915 [4]
Vlag van Letland Letland 1915–1918 tijdens Duitse bezetting
Vlag van Bulgarije Bulgarije 31 maart 191614 april 1916 [6][14]
Vlag van Turkije TurkijeOttomaanse Rijk 15 februari 19171 maart 1917 In Turkije werd destijds de Rumi-jaartelling gebruikt, die gebaseerd is op de islamitische jaartelling. Omdat het Turkse jaar tot de invoering van de gregoriaanse kalender op 1 maart begon, volgde 1 maart 1333 op 15 februari 1332. De christelijke jaartelling zou uiteindelijk op 1 januari 1926 worden ingevoerd door president Atatürk van de nieuwe Republiek Turkije. [4][14]
Vlag van Rusland Rusland 31 januari 191814 februari 1918 in oostelijke gebieden mogelijk later, tot 1920 [1][6][14]
Vlag van Estland Estland [1][6][14]
Vlag van Servië ServiëKoninkrijk der Serven, Kroaten en Slovenen 18 januari 19191 februari 1919 De gregoriaanse kalender was al ingevoerd in gebieden die voorheen Oostenrijks waren, anno 2024 de landen Bosnië en Herzegovina, Kroatië en Slovenië. [2]
Vlag van Montenegro Montenegro
Vlag van Noord-Macedonië Noord-Macedonië
Vlag van Roemenië RoemeniëKoninkrijk Roemenië 31 maart 191914 april 1919 de Grieks-orthodoxe gebieden mogelijk later [4]
Vlag van Griekenland Griekenland 15 februari 19231 maart 1923 [2][4][6][14]
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië n.v.t.1 oktober 2016 wordt naast de islamitische kalender gebruikt [15]
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lijst_van_invoeringsdata_van_de_gregoriaanse_kalender_per_land&oldid=69558284"