Mononykus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Mononykus
Status: Uitgestorven, als fossiel bekend
Gereconstrueerd skelet
Gereconstrueerd skelet
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Reptilia (Reptielen)
Superorde: Dinosauria
Orde: Saurischia
Familie: Alvarezsauridae
Onderfamilie: Parvicursorinae
Geslacht
Mononykus
Perle et al., 1993
Afbeeldingen Mononykus op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

Mononykus is een geslacht van theropode dinosauriërs uit het krijttijdperk. Het leefde ongeveer 70 miljoen jaar geleden in het gebied van het huidige Mongolië.

Ontdekking en naamgeving[bewerken]

Mononykus is momenteel bekend van een enkel holotype (IGM N107/6), dat in 1993 werd beschreven. Dit holotype bestaat uit een gedeeltelijk skelet waarvan de staart ontbreekt en enkele fragmenten van een schedel. Meerdere exemplaren werden later valselijk toegeschreven aan Mononykus (onder andere exemplaren met gedeeltelijke staarten en meerdere schedels. Deze exemplaren werden echter later toegewezen aan Shuvuuia. Hierdoor zijn vele reconstructies en opgestelde skeletten van het geslacht gedeeltelijk op Shuvuuia gebaseerd.

Een exemplaar (AMNH 6524) dat mogelijk tot dit geslacht behoort, werd ook al gevonden door de Andrews-expeditie nog voor de eerste beschrijving. Dit exemplaar behoorde tot de collectie van het American Museum of Natural History, maar werd enkel beschreven als "vogel-achtige dinosauriër". Vanwege de vele exemplaren die aan andere soorten werden toegeschreven en het verschil in ouderdom (het exemplaar is van de oudere Djadochtaformatie), is het echter onwaarschijnlijk dat dit exemplaar een Mononykus is.

Mononykus werd oorspronkelijk Mononychus genoemd in 1993, maar later dat zelfde jaar werd het geslacht hernoemd omdat de naam al gebruikt was voor een kever.

Beschrijving[bewerken]

Artists impression van hoe Mononykus er mogelijk uitzag

Mononykus was, met maar één meter lengte, een kleine dinosauriër. Hij had een vergroeide pols, die erg leek op die van vogels en een borstbeen met een kiel. Hij verschilt met zijn verwanten Shuvuuia en Parvicursor in meerdere details van het skelet, zoals een schaambeen dat een driehoekige doorsnede heeft en andere proporties van de botten in de tenen.

Op zijn twee smalle, dunne poten kon Mononykus waarschijnlijk zeer snel lopen, een voordeel op de woestijnvlaktes waar het geslacht leefde. Het had een smalle schedel en de tanden waren small en puntig. Dit duidt erop dat het op insecten en kleine dieren, zoals hagedissen en zoogdieren jaagde. Met zijn grote ogen kon Mononykus ook 's nachts jagen, wanneer het koeler is en er minder roofdieren zijn.

Mononykus als cultureel fenomeen[bewerken]

Mononykus verschijnt in de serie Chased by Dinosaurs van de BBC. In de special "The Giant Claw" wordt een exemplaar gevangen door Nigel Marven tijdens zijn tocht door het Mongolië uit het krijttijdperk.

Bronnen

Literatuur

  • Ludger Bollen (2008) Der Flug der Archaeopteryx, blz 78