Naar inhoud springen

Nederland op de Olympische Spelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Nederland op de Olympische Spelen
Nederland op de Olympische Spelen
Land Nederland
IOC-landcode NED
NOC NOC*NSF
Nederland op de Zomerspelen
1896 · 1900 · 1904 · 1906 · 1908 · 1912 · 1920 · 1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1996 · 2000 · 2004 · 2008 · 2012 · 2016 · 2020 · 2024
Nederland op de Winterspelen
1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1994 · 1998 · 2002 · 2006 · 2010 · 2014 · 2018 · 2022 · 2026
Portaal  Portaalicoon   Olympische Spelen
Nederlandse deelnemers
Nederland op de Olympische Spelen
Lijst deelnemers Zomerspelen
1896 · 1900 · 1904 · (1906) · 1908 · 1912 · 1920 · 1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1996 · 2000 · 2004 · 2008 · 2012 · 2016 · 2020 · 2024
Lijst deelnemers Winterspelen
1924 · 1928 · 1932 · 1936 · 1948 · 1952 · 1956 · 1960 · 1964 · 1968 · 1972 · 1976 · 1980 · 1984 · 1988 · 1992 · 1994 · 1998 · 2002 · 2006 · 2010 · 2014 · 2018 · 2022 · 2026
Portaal  Portaalicoon   Sport
De Nederlandse ploeg tijdens de openingsceremonie in Vancouver 2010

Nederland is een van de landen die deelnemen aan de Olympische Spelen. Nederland debuteerde in 1900 op de tweede editie van de Zomerspelen. Achtentwintig jaar later, in 1928, kwam het voor het eerst uit op de Winterspelen die toen voor de tweede keer werden gehouden.

In 2024 nam Nederland voor de 28e keer deel aan de Zomerspelen, in 2022 voor de 22e keer aan de Winterspelen. Het is een van de 46 landen die zowel op de Zomer- als de Winterspelen meerdere medailles behaald heeft.

De eisen die het NOC*NSF doorgaans stelt voor deelname aan de Spelen zijn zwaarder dan de eisen die IOC en andere landen hanteren, met als resultaat dat er minder sporters worden uitgezonden dan mogelijk zou zijn. Reden van deze werkwijze is dat een Nederlandse sporter die actief is op de Olympische Spelen een reële kans moet hebben op een top 8-notering of medailles. Andere landen willen nog weleens een mindere sporter uitzenden naar de Olympische Spelen, gewoonweg omdat diegene heeft voldaan aan de Olympische eisen, of om een jonge sporter ervaring op te laten doen.

Parijs 1900
- Nederland was voor het eerst vertegenwoordigd op de Spelen: 28 mannen (geen vrouwen).
- De eerste medaille die Nederland won op de Spelen was in de schietsport op het onderdeel 50 m revolver voor landenteams. Het team bestond uit Van den Bergh, Antonius Bouwens, Van Haam, Henrik Sillem, Johannes Solko en Anthony Sweys.
- Op 26 augustus zocht de Nederlandse twee met stuurman (roeien) een vervangende stuurman omdat de Fransen in de voorronden gebruik maakten van lichte jongetjes. Een tot op heden onbekende Franse jongen werd gekozen en het Nederlands/Franse team roeide naar de overwinning. Door deze Franse inbreng is deze medaille in de officiële uitslag niet toegekend aan Nederland maar aan een mixed team.
- Door Nederlandse atleten werden in totaal vijf eerste plaatsen gehaald, maar deze klasseringen zijn door het IOC niet erkend.[1]
Antwerpen 1920.
- Er namen 130 Nederlanders deel, onder wie één vrouw, zwemster Rie Beisenherz, de eerste vrouw die Nederland vertegenwoordigde op de Spelen.
- De zeilers Joop Carp, Piet Wernink en Bernard Carp behaalden de eerste gouden medaille namens Nederland.
Amsterdam 1928
- Nederland mocht voor de eerste maal de Olympische Zomerspelen organiseren.
- Nederlandse atleten behaalden zes gouden, negen zilveren en vier bronzen medailles.
- De gouden medaille van de vrouwen turnploeg was de eerste medaille voor vrouwelijke Nederlandse deelnemers.
- Jan Wils en Isaac Israëls behaalden een gouden medaille in de Kunstwedstrijden, maar van deze medailles is decennia later de erkenning door het IOC ingetrokken.
Los Angeles 1932
- Charles Pahud de Mortanges behaalde één gouden en één zilveren medaille bij de paardensport, waarmee hij in bezit kwam van vijf olympische medailles (waarvan vier gouden)
Berlijn 1936
- Nederland behaalt in totaal zeventien medailles, waarvan zes gouden medailles.
- Rie Mastenbroek wint drie gouden en één zilveren medaille bij het zwemmen
Londen 1948
- Fanny Blankers-Koen wint in totaal vier gouden medailles bij de atletiek, een prestatie die uniek is voor een atlete.
Melbourne 1956
- Nederland boycot de Zomerspelen van 1956 vanwege de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije.
- Alexei Pantchoulidzew nam een paar maanden eerder deel aan de paardensport in Stockholm. De paardensport werd gehouden in Stockholm vanwege de strenge quarantainewetten voor dieren in Australië.
Atlanta 1996
- Nederland wint in totaal negentien medailles (waarvan vier gouden); het aantal was een evenaring van 1928
- Nederland wint voor eerst een teamsport op de Spelen: de Nederlandse mannen winnen zowel goud in het hockey als bij het volleybal.
Sydney 2000
- Nederland wint een recordaantal van twaalf gouden medailles; van deze twaalf gouden medailles worden er acht behaald door drie individuele atleten.
- Inge de Bruijn wint drie individuele gouden medailles en een zilveren bij de estafette op het onderdeel zwemmen.
- Leontien van Moorsel wint drie gouden en één zilveren medaille bij het wielrennen.
- Pieter van den Hoogenband wint twee gouden medailles bij het zwemmen.
Athene 2004
- Nederland neemt deel met 216 sporters in 19 olympische sporten.
- Inge de Bruijn wint een gouden, een zilveren en twee bronzen medailles. Met deze medailles brengt zij haar totaal op vier gouden, twee zilveren en twee bronzen medailles, een recordaantal voor Nederland op de Zomerspelen.
Peking 2008
- Anky van Grunsven won tijdens de Olympische Spelen haar achtste medaille. Ze is de eerste Nederlandse sporter die op vier Olympische Spelen een medaille op hetzelfde onderdeel wint (dressuur individueel), waarvan drie opeenvolgende gouden medailles.
Londen 2012
- Anky van Grunsven nam voor zevende maal deel en was de eerste Nederlander die dit presteerde.
- Epke Zonderland behaalde goud op de rekstok met een unieke combinatie: hij was op dat moment de enige persoon die ooit een drievoudig vluchtelement in een wedstrijd had uitgevoerd.
Tokio 2020
- De Nederlandse afvaardiging telt 267 sporters, een recordaantal sinds de eerste deelname aan de Spelen in 1900. Er wordt in 24 Olympische sporten deelgenomen.
- Er werd een recordaantal van 36 medailles behaald waaronder tien gouden medailles.

Parijs 2024

- Nederland behaalde 15 gouden, 7 zilveren en 13 bronzen medailles. Daarmee eindigde Nederland als 6e in het medailleklassement, de hoogste notering tot dusver.
- Sifan Hassan liep de 5.000 meter, de 10.000 meter en de marathon. Nog nooit eerder koos een atlete voor deze combinatie op de Spelen; bovendien wist Hassan op iedere afstand een medaille te behalen (respectievelijk brons, brons en goud).
- Het 3x3 basketbal was een nieuwe sport op deze spelen; de Nederlandse mannenploeg haalde het goud binnen.
Sankt Moritz 1928

Nederland neemt tijdens de tweede editie voor het eerst deel aan de Winterspelen. In de vijfmans bobslee. Bij het langebaanschaatsen nemen Siem Heiden en Wim Kos deel.

Garmisch-Partenkirchen 1936

Voor het eerst neemt er een Nederlandse vrouw deel. Gratia Schimmelpenninck van der Oye wordt veertiende in de combinatie bij het alpineskiën.

Oslo 1952

Er worden door de langebaanschaatsers drie zilveren medailles gewonnen.

Innsbruck 1964

De kunstrijdster Sjoukje Dijkstra won de eerste Nederlandse gouden medaille op de winterspelen.

Grenoble 1968

Carry Geijssen won de eerste gouden medaille in het langebaanschaatsen. Kees Verkerk wint als eerste Nederlandse man goud op de winterspelen.

Sapporo 1972

Ard Schenk wint de gouden medaille op de 1500, 5000 en 10.000 meter.

Calgary 1988

De 1500, 3000 en 5000 meter bij de vrouwen worden gewonnen door Yvonne van Gennip.

Albertville 1992

Nederland wint 4 medailles (1 goud, 1 zilver en 2 brons) alle vier in het schaatsen.[2]

Lillehammer 1994

Er nemen 21 olympiërs deel in vier takken van sport; bobsleeën, freestyleskiën, schaatsen en shorttrack. Nederland win 4 medailles (1 zilver, drie brons) bij het schaatsen.

Nagano 1998

Nederland behaalt een recordaantal van 11 medailles, alle 11 in het (langebaan)schaatsen.

Salt Lake City 2002

Nederland wint 3 gouden en 5 zilveren medailles in het schaatsen.

Turijn 2006

Nederland wint 9 medailles in het schaatsen.

Vancouver 2010

Nederland weet voor het eerst sinds 1968 een medaille te winnen een andere sport dan het schaatsen. Nicolien Sauerbreij wint goud op de parallelreuzenslalom (snowboarden). De overige 7 medailles worden gewonnen in het schaatsen. Het had er een meer kunnen zijn, maar Sven Kramer wordt gediskwalificeerd op de 10.000 vanwege een foute wissel.

Sotsji 2014

Nederland wint 24 medailles op deze Spelen en verbijstert daarmee het vorige record van 11 uit 1998. Sjinkie Knegt won met zijn bronzen medaille op de 1000 meter de eerste Nederlandse olympische medaille bij het shorttracken. Ireen Wüst won 5 medailles in het langebaanschaatsen, een aantal waarmee zij Inge de Bruijn evenaarde als meest gelauwerde Nederlandse atleet op de Olympische Spelen.

Pyeongchang 2018

Nederland wint 20 medailles in 2 disciplines, namelijk schaatsen en shorttrack. Kimberley Bos plaatste zich als eerste Nederlandse sporter ooit voor het skeleton en werd 8e.

Beijing 2022

Nederland wint 17 medailles in totaal: 12 in het langebaanschaatsen, 4 in shorttrack en 1 (brons) in skeleton, de eerste medaille in skeleton voor Nederland ooit, gewonnen door Kimberley Bos.

Medailles en deelnames

[bewerken | brontekst bewerken]

De tabel geeft een overzicht van de jaren waarin werd deelgenomen, het aantal gewonnen medailles en de eventuele plaats in het medailleklassement.

Zomerspelen   Winterspelen
Jaar Goud Goud Zilver Zilver Brons Brons Totaal  Rang  Jaar Goud Goud Zilver Zilver Brons Brons Totaal  Rang 
1900113518
1904-----
1908002217
1912003318
1920425119
19244151091924-----
192869419819280000-
19322507131932-----
193664717919360000-
1948529161119480000-
1952050529195203039
19560000-19560000-
19600123281960011211
196424410151964110210
1968331717196833396
1972311516197243294
1976023529197612369
1980012330198012149
1984526131319840000-
1988225922198832277
199226715201992112412
1996451019151994013418
200012942581998542116
20044992218200235089
200875416122006324910
201266820132010413810
201687419112014879245
20201012143672018866205
2024157123462022854176
2028-----20260000
Totaal111111134356Totaal534945147
Tot. Z+W164160179503 

Overzicht van de Nederlandse medaillewinnaars

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie Lijst van Nederlandse olympische medaillewinnaars voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De tabel is beperkt tot de sporters met ten minste drie medailles, waarvan ten minste twee gouden. Deze lijst is gesorteerd op het aantal gouden medailles gevolgd door het aantal zilveren en bronzen medailles.

Nr.SporterSportGoudZilverBronsTotaal
1Harrie LavreysenBaanwielrennen5016
2Inge de BruijnZwemmen4228
3Leontien van MoorselBaan-/Wegwielrennen4116
4Charles Pahud de MortangesPaardensport4105
5Fanny Blankers-KoenAtletiek4004
6Anky van GrunsvenPaardensport3519
7Pieter van den HoogenbandZwemmen3227
8Rie MastenbroekZwemmen3104
Ranomi KromowidjojoZwemmen3104
Eva de GoedeHockey3104
Lidewij WeltenHockey3104
12Sifan HassanAtletiek3036
13Dolf van der Voort van ZijpPaardensport3003
14Teun de NooijerHockey2204
15Marit BouwmeesterZeilen2114
16Gerard de KruijffPaardensport2103
Jeroen DelmeeHockey2103
Erik JazetHockey2103
Guus VogelsHockey2103
Naomi van AsHockey2103
Ellen HoogHockey2103
Maartje PaumenHockey2103
Margot van GeffenHockey2103
Caia van MaasakkerHockey2103
Marianne VosBaan-/Wegwielrennen2103
Jeffrey HooglandBaanwielrennen2103
Sharon van RouwendaalOpenwaterzwemmen2103
Maria VerschoorHockey2103
Xan de WaardHockey2103
30Nico RienksRoeien2013
Jacques BrinkmanHockey2013
Ronald JansenHockey2013
Tone WietenRoeien2013

De onderstaande lijst is beperkt tot sporters met minimaal één gouden en een zilveren medaille op de Olympische Winterspelen.

Nr.SporterSportGoudZilverBronsTot.
1Ireen WüstSchaatsen65213
2Sven KramerSchaatsen4239
3Suzanne SchultingShorttrack3126
4Ard SchenkSchaatsen3104
5Irene SchoutenSchaatsen3025
6Jorien ter MorsSchaatsen/Shorttrack3014
7Yvonne van GennipSchaatsen3003
7Marianne TimmerSchaatsen3003
7Kjeld NuisSchaatsen3003
10Gianni RommeSchaatsen2103
10Jochem UytdehaageSchaatsen2103
12Kees VerkerkSchaatsen1304
13Piet KleineSchaatsen1203
14Stien Baas-KaiserSchaatsen1124
14Bob de JongSchaatsen1124
14Jan BlokhuijsenSchaatsen1124
14Koen VerweijSchaatsen1124
18Jorrit BergsmaSchaatsen1113
18Lotte van BeekSchaatsen1113
18Marrit LeenstraSchaatsen1113
18Yara van KerkhofShorttrack1113
22Sjoukje DijkstraKunstrijden1102
22Carry GeijssenSchaatsen1102
22Ids PostmaSchaatsen1102
22Thomas KrolSchaatsen1102

Ranglijst aantal deelnemers en behaalde medailles per sport

[bewerken | brontekst bewerken]
gegevens bijgewerkt tot en met de Zomerspelen van 2024[3]

Bij de onderstaande tabel kunnen met betrekking tot de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Zomerspelen (waarbij 1906 buiten beschouwing is gelaten) de volgende opmerkingen worden geplaatst:

- de tabel is gerangschikt naar aantal deelnemers;
- het hoogste aantal deelnemers werd afgevaardigd in het roeien (384), gevolgd door de atletiek (329);
- bij het wielrennen werden de meeste medailles in de wacht gesleept (68), gevolgd door zwemmen (65);
- de meeste gouden medailles werden bij het wielrennen behaald (26), gevolgd door zwemmen (23);
- Nederland heeft van de sporten die op het programma staan in 2028 nog nooit deelgenomen aan cricket, rugby, klimsport, lacrosse, surfen en de debuterende sporten squash, flag footbal;
- het totale aantal afgevaardigde atleten is tot en met de Zomerspelen van 2024: 2907.
SportDeelnemersmannenvrouwenGoudZilverBronsTot.
Roeien38427810612171544
Atletiek3241931311081230
Hockey29719510286620
Zwemmen26911815123212165
Wielrennen2602154526251768
Waterpolo163121421034
Zeilen147121261081129
Voetbal118101170033
Volleybal10655511113
Gymnastiek9140513003
Schermen7663130055
Paardensport8864241013528
Schietsport686620112
Honkbal646400000
Judo633627421824
Boksen595721258
Kanovaren5138130358
Worstelen363510000
Boogschieten362791113
Softbal300300000
Handbal260260000
Schoonspringen256190000
Tennis2515100112
Badminton209110101
Gewichtheffen202000033
Triatlon16880000
Moderne vijfkamp131300000
Tafeltennis11380000
Synchroonzwemmen100100011
Touwtrekken8800101
Taekwondo7340000
Basketbal6601001
Breaking3210000
Golf2110000
Skateboarden2020000
Totaal29081967941111111134356
gegevens bijgewerkt tot en met de Winterspelen van 2022

Bij de onderstaande tabel kunnen met betrekking tot de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Winterspelen de volgende opmerkingen worden geplaatst:

- de tabel is gerangschikt naar aantal deelnemers per sport;
- het hoogste aantal deelnemers werd afgevaardigd in het schaatsen;
- vrijwel alle medailles werden bij het schaatsen behaald;
- Nederland heeft bij de volgende Olympische disciplines nog geen enkele keer een afvaardiging gehad: biatlon, curling, langlaufen, Noordse combinatie, rodelen, schansspringen (deze sporten zijn niet in de tabel opgenomen);
- in 2014 & 2018 nam Jorien ter Mors deel aan twee disciplines: shorttrack en schaatsen. In 2018 behaalde ze in beide disciplines een medaille.
SportDeelnemersMannenVrouwenGoudZilverBronsTot.
Schaatsen1438162484441133
Shorttrack3413213339
Bobsleeën332490000
IJshockey202000000
Snowboarden10551001
Alpineskiën6330000
Kunstrijden5051203
Freestyleskiën1100000
Skeleton1010011
Totaal252147106534945147

Ranglijst hoogste aantal deelnames van individuele sporters

[bewerken | brontekst bewerken]

Onderstaande tabel geeft een overzicht van sporters met de meeste individuele deelnames van de Nederlandse afvaardigingen naar de Olympische Spelen van 1900 tot en met 2022 (waarbij 1906 buiten beschouwing is gelaten). Hierbij kunnen de volgende opmerkingen worden geplaatst:

- De lijst is beperkt tot minimaal vijf deelnames.
- Het recordaantal deelnames staat op naam Anky van Grunsven met zeven deelnames.
- Churandy Martina deed in 2020 voor de vijfde maal mee. Hij is echter niet op deze lijst vermeld omdat hij zijn eerste twee deelnames als lid van het Antiliaanse team op zijn naam heeft staan.
Naam deelnemerSportOnderdeelZSWSTot.
Anky van Grunsvenpaardensportdressuurteam
dressuur, individueel
7x7x
Eric Swinkelsschietsportskeet6x6x
Arie de Jongschermendegen individueel
degen team
sabel individueel
sabel team
5x5x
Nico Rienksroeiendubbel twee
dubbel vier
acht
5x5x
Hennie Dompelingschietsportskeet5x5x
Mark Neelemanzeilenfinn klasse
star klasse
5x5x
Rintje Ritsmaschaatsen500 meter
1000 meter
1500 meter
5000 meter
10.000 meter
achtervolging
5x5x
Jan Bosschaatsen
wielersport
500 meter
1000 meter
1500 meter
Teamsprint (Wielrennen)
1x4x5x
Teun de Nooijerhockeyherenteam5x5x
Diederik Simonroeiendubbel vier
acht
5x5x
Richard Schuilvolleybalherenteam
beachvolleybal
5x5x
Bob de Jongschaatsen5000 meter
10.000 meter
5x5x
Reinder NummerdorVolleybalherenteam
beachvolleybal
5x5x
Sven Kramerschaatsen1.500 meter
5.000 meter
10.000 meter
ploegenachtervolging
massastart
5x5x
Ireen Wüstschaatsen1.000 meter
1.500 meter
3.000 meter
5.000 meter
ploegenachtervolging
5x5x
Marianne Voswielersportpuntenkoers
tijdrit
wegwedstrijd
5x5x

Deelgenomen aan de Zomer en Winterspelen

[bewerken | brontekst bewerken]
- 6 sporters hebben deelgenomen aan zowel de Olympische Zomerspelen als de Olympische Winterspelen
- 4 sporters hebben aan het wielrennen en het schaatsen deelgenomen
- 2 sporters hebben aan de atletiek en het bobsleeën deelgenomen
- Jeroen Straathof heeft ook nog deelgenomen aan de Paralympische Zomerspelen, deze prestatie is wereldwijd ongeëvenaard.
SporterZomersportZomerspelenWintersportWinterspelen
Ingrid HaringaWielrennen1992, 1996Schaatsen1988
Robert de WitAtletiek1988, 1992Bobsleeën1994
Jeroen StraathofWielrennen2004Schaatsen1994
Jan BosWielrennen2004Schaatsen1998, 2002, 2006, 2010
Timothy BeckAtletiek2004Bobsleeën2002
Laurine van RiessenWielrennen2016, 2020Schaatsen2010, 2014