Voetbal op de Olympische Zomerspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Football pictogram.svg

Voetbal is een van de olympische sporten die in teamverband op de Olympische Spelen wordt beoefend.

Vanaf de tweede Olympische Spelen in 1900 staat voetbal (voor mannen) op het programma van de Olympische Zomerspelen, met een onderbreking in 1932. Op de eerste twee toernooien was voetbal een demonstratiesport, waaraan geen landenploegen maar clubteams deelnamen. Vanaf 1908 is voetbal een officiële olympische sport. Achteraf heeft het IOC wel besloten ook de toernooien van 1900 en 1904 als officieel op te nemen in de uitslagenlijsten. In 1996 werd het voetbal voor vrouwen aan het olympische programma toegevoegd.

Speelgerechtigd[bewerken]

Landen die zowel bij de wereldvoetbalbond FIFA als het Internationaal Olympisch Comité zijn aangesloten mogen zowel bij de mannen als vrouwen één team inschrijven voor het kwalificatietoernooi. Sinds de kwalificatie voor de Olympische Spelen 1992 geldt voor mannen dat ze maximaal 23 jaar mogen zijn (met 1 januari van het olympisch jaar als peildatum). Tijdens de eindronde (de Olympische Spelen zelf) mogen drie dispensatiespelers ouder dan 23 jaar deel uitmaken van de voetbalselectie. Voor vrouwen gelden geen beperkingen.[1]

Geschiedenis[bewerken]

Voor vrouwen gold bij de eerste twee edities (1996 en 2000) dat speelsters minimaal 16 jaar oud moesten zijn. Deze bepaling is daarna afgeschaft, zodat voor vrouwen geen beperkingen meer gelden.

In 1908 en 1912 had elk deelnemend land het recht maximaal vier teams in te schrijven, maar alleen in 1908 maakte Frankrijk gebruik van deze regel door met twee ploegen deel te nemen.

Oorspronkelijk mochten aan het olympisch voetbaltoernooi, net als bij alle andere sporten, alleen amateurs deelnemen. In 1956 kwam daar de beperking bij dat spelers (met uitzondering van spelers uit Afrika en Azië) niet in de eindronde van het voorgaande wereldkampioenschap mochten zijn uitgekomen. In 1968 werd dat uitgebreid en telden ook kwalificatiewedstrijden voor het betreffende WK mee. In de jaren '70 begon het IOC het amateurprincipe langzaamaan los te laten. Omdat de FIFA wilde voorkomen dat het olympisch voetbaltoernooi een te grote concurrent zou worden voor het wereldkampioenschap werden nieuwe bepalingen in het leven geroepen. Vanaf 1984 mochten ook niet-amateurs deelnemen, met voor Europa en Zuid-Amerika de beperking dat spelers die één of meerdere volledige WK-wedstrijden (inclusief kwalificatiewedstrijden) hadden gespeeld niet meer speelgerechtigd waren. Sinds de kwalificatie voor de Olympische Spelen 1992 gelden voor mannen uitsluitend de huidige regels.

Onderdelen[bewerken]

Onderdeel 96 00 04 08 12 20 24 28 32 36 48 52 56 60 64 68 72 76 80 84 88 92 96 00 04 08 12 Totaal
Mannen
25
Vrouwen
5
Totaal 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 30

Medaillewinnaars[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie ook de lijst van olympische medaillewinnaars voetbal.

Mannen[bewerken]

Jaar Finale 3e / 4e plaats
Goud Uitslag Zilver Brons Uitslag 4e
1900 (1) Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië Vlag van Frankrijk Frankrijk Vlag van België België
1904 (1) Vlag van Canada Canada Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
1908 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië 2-0 Vlag van Denemarken Denemarken Vlag van Nederland Nederland 2-0 Vlag van Zweden Zweden
1912 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië 4-2 Vlag van Denemarken Denemarken Vlag van Nederland Nederland 9-0 Vlag van Finland Finland
1920 Vlag van België België (2) Vlag van Spanje Spanje Vlag van Nederland Nederland (2) Vlag van Frankrijk Frankrijk
1924 Vlag van Uruguay Uruguay 3-0 Vlag van Zwitserland Zwitserland Vlag van Zweden Zweden 1-1 nv, 3-1 Vlag van Nederland Nederland
1928 Vlag van Uruguay Uruguay 1-1 n.v., 2-1 Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Italië Italië 11-3 Vlag van Egypte Egypte
1936 Vlag van Italië Italië 2-1 n.v. Vlag van Oostenrijk Oostenrijk Vlag van Noorwegen Noorwegen 3-2 Vlag van Polen Polen
1948 Vlag van Zweden Zweden 3-1 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië Vlag van Denemarken Denemarken 5-3 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië
1952 Vlag van Hongarije Hongarije 2-0 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië Vlag van Zweden Zweden 2-0 Vlag van Duitsland Duitsland
1956 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 1-0 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië Vlag van Bulgarije Bulgarije 3-0 Vlag van India India
1960 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië 3-1 Vlag van Denemarken Denemarken Vlag van Hongarije Hongarije 2-1 Vlag van Italië Italië
1964 Vlag van Hongarije Hongarije 2-1 Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije Vlag van Duitsland Duits eenheidsteam 3-1 Vlag van Egypte Verenigde Arabische Republiek
1968 Vlag van Hongarije Hongarije 4-1 Vlag van Bulgarije Bulgarije Vlag van Japan Japan 2-0 Vlag van Mexico Mexico
1972 Vlag van Polen Polen 2-1 Vlag van Hongarije Hongarije Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie
Vlag van de DDR DDR
2-2 n.v. (3)
1976 Vlag van de DDR DDR 3-1 Vlag van Polen Polen Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 2-0 Vlag van Brazilië Brazilië
1980 Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije 1-0 Vlag van de DDR DDR Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 2-0 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië
1984 Vlag van Frankrijk Frankrijk 2-0 Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Joegoslavië Joegoslavië 2-1 Vlag van Italië Italië
1988 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 2-1 n.v. Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Duitsland Bondsrepubliek Duitsland 3-0 Vlag van Italië Italië
1992 Vlag van Spanje Spanje 3-2 Vlag van Polen Polen Vlag van Ghana Ghana 1-0 Vlag van Australië Australië
1996 Vlag van Nigeria Nigeria 3-2 Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Brazilië Brazilië 5-0 Vlag van Portugal Portugal
2000 Vlag van Kameroen Kameroen 2-2 n.s. (5-3) Vlag van Spanje Spanje Vlag van Chili Chili 2-0 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
2004 Vlag van Argentinië Argentinië 1-0 Vlag van Paraguay Paraguay Vlag van Italië Italië 1-0 Vlag van Irak Irak
2008 Vlag van Argentinië Argentinië 1-0 Vlag van Nigeria Nigeria Vlag van Brazilië Brazilië 3-0 Vlag van België België
2012 Vlag van Mexico Mexico 2-1 Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 2-0 Vlag van Japan Japan
(1) Georganiseerd als demonstratie wedstrijden, later erkend als olympisch door het IOC.
(2) Het toernooi in 1920 werd gespeeld volgens het Bergvall-systeem. Tijdens de finale verliet Tsjecho-Slowakije bij een 2-0-achterstand tegen België in de 43e minuut het veld en werd gediskwalificeerd. In de finale van het extra toernooi voor de zilveren medaille won Spanje met 3-1 van Nederland.
(3) De wedstrijd om de bronzen medaille in 1972 eindigde na verlenging onbeslist. Er waren geen strafschoppen voorzien, zodat beide teams een bronzen medaille kregen.

Vrouwen[bewerken]

Jaar Finale 3e / 4e plaats
Goud Uitslag Zilver Brons Uitslag 4e
1996 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 2-1 Vlag van China China Vlag van Noorwegen Noorwegen 2-0 Vlag van Brazilië Brazilië
2000 Vlag van Noorwegen Noorwegen 3-2 n.v. Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten Vlag van Duitsland Duitsland 2-0 Vlag van Brazilië Brazilië
2004 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 2-1 n.v. Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Duitsland Duitsland 1-0 Vlag van Zweden Zweden
2008 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 1-0 n.v. Vlag van Brazilië Brazilië Vlag van Duitsland Duitsland 2-0 Vlag van Japan Japan
2012 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 2-1 Vlag van Japan Japan Vlag van Canada Canada 1-0 Vlag van Frankrijk Frankrijk

Medaillespiegel[bewerken]

Plaats Land NOC Goud
Goud
Zilver
Zilver
Brons
Brons
Totaal Mannen Vrouwen
Goud Zilver Brons T Goud Zilver Brons T
1 Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten USA 4 2 1 7 0 1 1 2 4 1 0 5
2 Vlag van Hongarije Hongarije HUN 3 1 1 5 3 1 1 5
3 Vlag van Verenigd Koninkrijk Groot-Brittannië GBR 3 0 0 3 3 0 0 3
4 Vlag van Argentinië Argentinië ARG 2 2 0 4 2 2 0 4
5 Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie URS 2 0 3 5 2 0 3 5
6 Vlag van Uruguay Uruguay URU 2 0 0 2 2 0 0 2
7 Vlag van Joegoslavië Joegoslavië YUG 1 3 1 5 1 3 1 5
8 Vlag van Polen Polen POL 1 2 0 3 1 2 0 3
Vlag van Spanje Spanje ESP 1 2 0 3 1 2 0 3
10 Vlag van de DDR DDR GDR 1 1 1 3 1 1 1 3
11 Vlag van Frankrijk Frankrijk FRA 1 1 0 2 1 1 0 2
Vlag van Nigeria Nigeria NGR 1 1 0 2 1 1 0 2
Vlag van Tsjecho-Slowakije Tsjecho-Slowakije TCH 1 1 0 2 1 1 0 2
14 Vlag van Italië Italië ITA 1 0 2 3 1 0 2 3
Vlag van Noorwegen Noorwegen NOR 1 0 2 3 0 0 1 1 1 0 1 2
Vlag van Zweden Zweden SWE 1 0 2 3 1 0 2 3
17 Vlag van België België BEL 1 0 1 2 1 0 1 2
Vlag van Canada Canada CAN 1 0 1 2 1 0 0 1 0 0 1 1
19 Vlag van Kameroen Kameroen CMR 1 0 0 1 1 0 0 1
Vlag van Mexico Mexico MEX 1 0 0 1 1 0 0 1
21 Vlag van Brazilië Brazilië BRA 0 4 2 6 0 2 2 4 0 2 0 2
22 Vlag van Denemarken Denemarken DEN 0 3 1 4 0 3 1 4
23 Vlag van Bulgarije Bulgarije BUL 0 1 1 2 0 1 1 2
Vlag van Japan Japan JPN 0 1 1 2 0 0 1 1 0 1 0 1
25 Vlag van China China CHN 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk AUT 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Paraguay Paraguay PAR 0 1 0 1 0 1 0 1
Vlag van Zwitserland Zwitserland SUI 0 1 0 1 0 1 0 1
29 Vlag van Duitsland Duitsland GER 0 0 3 3 0 0 3 3
Vlag van Nederland Nederland NED 0 0 3 3 0 0 3 3
31 Vlag van Chili Chili CHI 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Duitsland Duits eenheidsteam EUA 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Ghana Ghana GHA 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Duitsland Bondsrepubliek Duitsland FRG 0 0 1 1 0 0 1 1
Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea KOR 0 0 1 1 0 0 1 1
Totaal 30 30 31 89 25 25 26 74 5 5 5 15

Toernooi van 1906 niet meegeteld, in 1972 zijn twee bronzen medailles uitgereikt.

Meervoudige medaillewinnaars[bewerken]

De onderstaande tabel geeft de 'succesvolste medaillewinnaars’ bij het voetbal weer.

(Tenminste 3 medailles).
# Olympiër Land Jaren Medailles Mannen/Vrouwen
01 Christie Pearce-Rampone Vlag van Verenigde Staten 2000-2012 Zilver Goud Goud Goud vrouwen
02 Shannon Boxx
Heather Mitts
Heather O'Reilly
Vlag van Verenigde Staten 2004-2012 Goud Goud Goud vrouwen
05 Brandi Chastain
Joy Fawcett
Julie Foudy
Mia Hamm
Kristine Lilly
Cindy Parlow
Vlag van Verenigde Staten 1996-2004 Goud Zilver Goud vrouwen
Kate Sobrero-Markgraf Vlag van Verenigde Staten 2000-2008 Zilver Goud Goud vrouwen
12 Dezső Novák Vlag van Hongarije 1960- 1968 Brons Goud Goud mannen


Bronnen, noten en/of referenties
Voetbal op www.sports-reference.com