Naar inhoud springen

Olympische Zomerspelen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Spelen van de Olympiade
Olympische Zomerspelen
Olympische Zomerspelen
Sport 34 sporten (2020)
Organisator Internationaal Olympisch Comité
Eerste editie 1896 in Athene
Officiële website
Navigatie
← Parijs 2024  Los Angeles 2028 →
Portaal  Portaalicoon   Sport
Wegwielrennen in Montmartre tijdens de Olympische Zomerspelen 2024 te Parijs
Het Nationale Stadion van Peking, het olympisch stadion tijdens de Olympische Zomerspelen 2008
Het onderdeel zwemmen van de moderne vijfkamp
Het onderdeel wegwielrennen tijdens de Olympische Spelen van 2008
Steden en landen die de Olympische Zomerspelen organiseerden. Groen: een keer. Blauw: twee keer of meer

De Olympische Zomerspelen of de Spelen van de Olympiade zijn een internationaal multisportevenement dat elke vier jaar wordt georganiseerd door het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Een olympische overwinning wordt wereldwijd gezien als de meest prestigieuze overwinning in een sport. Medailles worden uitgereikt in elk onderdeel, met een gouden medaille voor de eerste plaats, zilver voor de tweede en brons voor de derde, een traditie die gestart werd bij de Olympische Spelen te St. Louis in 1904.

De Spelen zijn gegroeid van 43 onderdelen met minder dan 250 mannen uit veertien landen in 1896 tot meer dan 300 onderdelen voor zo'n 11.000 sporters van beide geslachten uit meer dan 200 landen in 2012.

Deelnemers worden aangemeld door het Nationaal Olympisch Comité (NOC) van hun land. Nationale volksliederen en vlaggen begeleiden de medailleceremonies. Tabellen die het aantal gewonnen medailles per land aangeven, worden veel gebruikt. In het algemeen worden alleen erkende landen gerepresenteerd, maar enkele niet erkende landen is het toegestaan deel te nemen. Taiwan heeft van het Internationaal Olympisch Comité toestemming gekregen deel te nemen onder de naam "Chinees Taipei", om de Volksrepubliek China niet te provoceren.

Kwalificatie Zomerspelen

[bewerken | brontekst bewerken]

Kwalificatieregels voor elke olympische sport worden opgesteld door de betreffende internationale federatie die deze internationale competitie regelt.

Voor individuele sporten kwalificeren deelnemers zich door een bepaalde plaats te behalen bij een grote internationale wedstrijd of op de ranglijst van de federatie. Nationale Olympische Comités mogen een gelimiteerd aantal gekwalificeerde deelnemers aanmelden bij elk onderdeel (3 is een veelvoorkomend aantal) en de NOC bepaalt welke gekwalificeerde atleten mogen deelnemen als meer atleten de kwalificatie-eis hebben gehaald. Veel onderdelen voorzien in een bepaald aantal wildcards, deze worden veelal gegeven aan atleten uit ontwikkelingslanden.

Landen kwalificeren teams voor teamsporten door het spelen van continentale kwalificatietoernooien. Elk continent krijgt een bepaald aantal plaatsen in het olympisch toernooi. Het gastland krijgt een automatische plaatsing voor het toernooi.

Lijst van olympische sporten

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie olympische sport voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

42 sporten, bestaande uit in totaal 56 verschillende disciplines, maken of hebben deel uitgemaakt van de Olympische Spelen. Op de Spelen van 2000, 2004 en 2008 stonden 28 sporten op het programma. Op de Spelen van 2012 waren het er twee minder vanwege het verdwijnen van het honkbal en het softbal.[1] In 2016 werden deze sporten vervangen door golf en rugby. Ook binnen sporten zijn disciplines verdwenen. Zo waren bijvoorbeeld de volgende atletiekonderdelen ooit olympische sporten: het in de Griekse stijl discuswerpen, het tweehandig discuswerpen, het tweehandig kogelstoten en het tweehandig speerwerpen, het uit stand speerwerpen, het uit stand verspringen, het uit stand hoogspringen en het uit stand hink-stap-springen.

De verschillende Olympische sportfederaties zijn verenigd onder een gemeenschappelijke koepelorganisatie: de Association of Summer Olympic International Federations (ASOIF).

Naast sporten, werden er tussen 1912 en 1948 ook kunstwedstrijden georganiseerd. Hiermee werd gestopt, omdat de sporters amateurs waren en de kunstenaars als professionals werden gezien.

SportJaren
AtletiekAlle
BadmintonSinds 1992
BasketbalSinds 1936
Boksen1904, 1908, sinds 1920
Boogschieten1900–1908, 1920, sinds 1972
Breakdance2024
Cricket1900
Croquet1900
Gewichtheffen1896, 1904, sinds 1920
Golf1900, 1904, sinds 2016
GymnastiekAlle
* Ritmische gymnastiekSinds 1984
* TrampolinespringenSinds 2000
* TurnenAlle
Handbal1936, sinds 1972
Hockey1908, 1920, sinds 1928
Honkbal1992–2008, 2020
Jeu de paume1908
Judo1964, sinds 1972
KanovarenSinds 1936
Karate2020
KlimsportSinds 2020
Lacrosse1904, 1908
Moderne vijfkampSinds 1912
Motorbootracen1908
Paardensport1900, sinds 1912
Polo1900, 1908, 1920, 1924, 1936
Rackets1908
Roque1904
SportJaren
RoeienSinds 1900
Rugby1900, 1908, 1920, 1924
* Rugby SevensSinds 2016
Pelota1900
SchermenAlle
Schietsport1896, 1900, 1908–1924, sinds 1932
SchoonspringenSinds 1904
SkateboardenSinds 2020
Softbal1996–2008, 2020
SurfenSinds 2020
SynchroonzwemmenSinds 1984
TaekwondoSinds 2000
TafeltennisSinds 1988
Tennis1896–1924, sinds 1988
TriatlonSinds 2000
Touwtrekken1900–1920
Voetbal1900–1928, sinds 1936
VolleybalSinds 1964
* BeachvolleybalSinds 1996
* ZaalvolleybalSinds 1964
WaterpoloSinds 1900
WielersportAlle
* BaanwielrennenBehalve 1912
* BMXSinds 2008
* MountainbikenSinds 1996
* Wegwielrennen1896, sinds 1912
Worstelen1896, sinds 1904
Zeilen1900, sinds 1908
ZwemmenAlle

Edities van de Olympische Zomerspelen

[bewerken | brontekst bewerken]
Spelen Jaar Gaststad Gastland Datum Landen Sporters Sporten Onderdelen
Totaal Mannen Vrouwen
I 1896 Athene Vlag van Griekenland (1822-1970 en 1975-1978) Griekenland 6–15 april 142412410943
II 1900 Parijs Vlag van Frankrijk Frankrijk 14 mei – 28 oktober 24997975221895
III 1904 Saint Louis Vlag van Verenigde Staten (1896-1908) Verenigde Staten 1 juli – 23 november 1265164561791
IV 1908 Londen Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 27 april – 31 oktober 222.0081.9713722110
V 1912 Stockholm Vlag van Zweden Zweden 12 mei – 27 juli 282.4072.3594814102
VI Toegekend aan Berlijn, maar afgelast vanwege Eerste Wereldoorlog
VII 1920 Antwerpen Vlag van België België 20 april – 12 september 292.6262.5616522154
VIII 1924 Parijs Vlag van Frankrijk Frankrijk 4 mei – 27 juli 443.0892.95413517126
IX 1928 Amsterdam Vlag van Nederland Nederland 17 mei – 12 augustus 462.8832.60627714109
X 1932 Los Angeles Vlag van Verenigde Staten (1912-1959) Verenigde Staten 30 juli – 14 augustus 371.3321.20612614117
XI 1936 Berlijn Vlag van nazi-Duitsland Duitsland 1–16 augustus 493.9633.63233119129
XII Eerst toegekend aan Tokio, later aan Helsinki, maar afgelast vanwege Tweede Wereldoorlog
XIII Toegekend aan Londen, maar afgelast vanwege Tweede Wereldoorlog
XIV 1948 Londen Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 29 juli – 14 augustus 594.1043.71439017136
XV 1952 Helsinki Vlag van Finland Finland 19 juli – 3 augustus 694.9554.43651917149
XVI 1956 Melbourne Vlag van Australië Australië 22 november – 9 december 723.3142.93837617145
XVII 1960 Rome Vlag van Italië Italië 25 augustus – 11 september 835.3384.72761117150
XVIII 1964 Tokio Vlag van Japan Japan 10–24 oktober 935.1514.47367819163
XIX 1968 Mexico-Stad Vlag van Mexico Mexico 12–27 oktober 1125.5164.73578118172
XX 1972 München Vlag van Bondsrepubliek Duitsland West-Duitsland 26 augustus – 11 september 1217.1346.0751.05921195
XXI 1976 Montréal Vlag van Canada Canada 17 juli – 1 augustus 926.0844.8241.26021198
XXII 1980 Moskou Vlag van Sovjet-Unie Sovjet-Unie 19 juli – 3 augustus 805.1794.0641.11521203
XXIII 1984 Los Angeles Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 28 juli – 12 augustus 1406.8295.2631.56621221
XXIV 1988 Seoel Vlag van Zuid-Korea Zuid-Korea 17 september – 2 oktober 1608.3916.1972.19423237
XXV 1992 Barcelona Vlag van Spanje Spanje 25 juli – 9 augustus 1699.3566.6522.70425257
XXVI 1996 Atlanta Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 19 juli – 4 augustus 19710.3186.8063.51226271
XXVII 2000 Sydney Vlag van Australië Australië 15 september – 1 oktober 19910.6516.5824.06928300
XXVIII 2004 Athene Vlag van Griekenland Griekenland 13–29 augustus 20110.6256.2964.32928301
XXIX 2008 Peking Vlag van China China 8–24 augustus 20410.9426.3054.63728302
XXX 2012 Londen Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 27 juli – 12 augustus 20410.8205.9924.77626302
XXXI 2016 Rio de Janeiro Vlag van Brazilië Brazilië 5–21 augustus 20711.5516.1795.05928306
XXXII 2021 Tokio Vlag van Japan Japan 23 juli – 8 augustus 20611.3195.9105.40933339
XXXIII 2024 Parijs Vlag van Frankrijk Frankrijk 26 juli – 11 augustus 20611.1865.7025.48432329
XXXIV 2028 Los Angeles Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten 14 juli – 30 juli
XXXV 2032 Brisbane Vlag van Australië Australië 23 juli – 8 augustus
Spelen Jaar Gaststad Gastland Datum Landen Totaal Mannen Vrouwen Sporten Onderdelen
Sporters

Bekende atleten

[bewerken | brontekst bewerken]

De Olympische Spelen gelden als het grootste sportevenement op aarde en vele sporters zijn dan ook mede of vooral door hun prestaties op de Olympische Spelen beroemd geworden. Enkele namen:

  • Nikolaj Andrianov, 15 medailles waaronder 7 goud bij het turnen, 1972-1980
  • Bob Beamon, vertesprong van 8,90 in 1968, 55 centimeter verder dan het vorige wereldrecord, nog steeds het olympisch record
  • Abebe Bikila, won in 1960 de marathon in recordtijd – op blote voeten
  • Matt Biondi, 7 medailles waarvan vijfmaal goud in het zwemmen in 1988
  • Fanny Blankers-Koen, viermaal goud op de sprintnummers in 1948
  • Usain Bolt, in 2008, 2012 en 2016 winnaar van zowel de 100 als de 200 meter sprint en van de 4 × 100 meter estafette, de triple triple. De gouden medaille voor de 4 × 100 meter estafette in 2008 werd begin 2017 ingetrokken wegens dopinggebruik van een van Bolts teamgenoten.
  • Sebastian Coe en Steve Ovett, Britse middenafstandslopers die elkaar bestreden in Moskou 1980
  • Nadia Comăneci, 9 medailles waaronder 5 goud in het turnen 1976-1980, behaalde een perfecte score van 10 punten
  • Aleksandr Ditjatin, won op alle 8 turnonderdelen een medaille in 1980
  • Edward Eagan, goudenmedaillewinnaar bij het boksen (1920) en bobsleeën (1932), enige atleet die zowel bij de Zomer- als de Winterspelen goud won
  • Ray Ewry, achtvoudig gouden-medaillewinnaar in het springen uit stand (plus tweemaal in 1906)
  • Mo Farah, in 2012 en in 2016 winnaar van zowel de 5000 als de 10000 meter hardlopen, de double double
  • Dick Fosbury, introductie van de fosburyflop in het hoogspringen
  • Anton Geesink, winnaar van het judo in de Open Categorie in Tokio 1964
  • Aladár Gerevich, won goud op zes verschillende Zomerspelen (1932, 1936, 1948, 1952, 1956 en 1960)
  • Anky van Grunsven, driemaal goud, vijfmaal zilver, eenmaal brons op het paardensportonderdeel dressuur
  • Larissa Latynina, 18 medailles waaronder 9 goud in het turnen, 1956-1964
  • Carl Lewis, negenmaal goud op sprintnummers en verspringen 1984-1996
  • Spiridon Louis, winnaar van de eerste marathon
  • Paavo Nurmi, negenmaal goud, driemaal zilver bij de lange-afstandsloopnummers 1920-1928
  • Kristin Otto, zesmaal goud in het zwemmen in 1988
  • Jesse Owens, viermaal goud op de sprintnummers in 1936
  • Michael Phelps, acht keer goud bij het zwemmen in 2008; een absoluut record. In 2004 won hij zes keer goud en twee keer brons. In 2012 won Phelps vier gouden en twee zilveren medailles. In 2016 won hij vijf gouden en een zilveren medaille. Zijn totaal van 28 medailles (waarvan 23 goud) is eveneens een record. Hiermee is Phelps de meest succesvolle Olympiër aller tijden.
  • Dorando Pietri, moest bij de marathon van 1908 over de finishlijn geholpen worden en werd gediskwalificeerd
  • Steve Redgrave, vijfmaal achter elkaar winnaar van een gouden medaille in het roeien (1984-2000)
  • Jacques Rogge, gewezen voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité, nam deel aan de Olympische Spelen van 1968, 1972 en 1976, aan het zeilen in de Finnklasse.
  • Mark Spitz, zevenmaal zwemgoud in 1972
  • Jim Thorpe, winnaar vijfkamp en tienkamp in 1912
  • Lasse Virén, in 1972 en 1976 winnaar van zowel de 5000 als de 10000 meter hardlopen
  • Johnny Weissmuller, vijfmaal goud in het zwemmen in 1924-1928, later bekend als filmster (Tarzan)
  • Maarten van der Weijden, in 2008 winnaar van de 10 kilometer open water zwemmen nadat bij hem in 2001 acute lymfatische leukemie was vastgesteld.
  • Emil Zátopek, goud op 5000 meter, 10.000 meter en marathon in 1952

Het IOC heeft in 2014 tijdens de 127ste IOC-sessie in Monaco besloten dat er vanaf dat moment een limiet wordt gezet op het maximaal aantal deelnemers per Olympische Zomerspelen van 10.500. Tevens is besloten om de limiet voor het aantal onderdelen op 310 te zetten. De limiet op het aantal sporten is komen te vervallen. Het IOC stapte daarmee af van het principe dat het olympische programma uit 28 sporten bestaat. Verder is besloten om de wachttijd voor het toevoegen van een nieuwe sport aan het programma te verkorten, van 7 naar 3 jaar en kunnen organiserende steden zelf voorstellen indienen, welke onderdelen ze aan het olympische programma willen toevoegen.[2][3][3][4][5]

Commons heeft media­bestanden in de categorie Summer Olympics.
Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Olympische_Zomerspelen&oldid=70514565"