Pierre Harmel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Pierre Harmel
Pierre Harmel 1965.jpg
Geboren 16 maart 1911
Ukkel
Overleden 15 november 2009
Brussel
Politieke partij PSC
Religie Rooms-katholiek
Flag of Belgium.svg Premier van België Flag of Belgium.svg
Aangetreden 28 juli 1965
Einde termijn 19 maart 1966
Voorganger Théo Lefèvre
Opvolger Paul Vanden Boeynants
Portaal  Portaalicoon   Politiek

Pierre Charles José Marie graaf Harmel (Ukkel, 16 maart 1911Brussel, 15 november 2009) was een Belgisch christendemocratisch staatsman.

Levensloop[bewerken]

Harmel studeerde aan de Luikse universiteit rechten en notariaat en behaalde het diploma van geaggregeerde voor het hoger onderwijs. Na zijn studies werkte hij van 1933 tot 1934 als stagiair-advocaat aan de balie van Luik en was hij van 1934 tot 1940 assistent aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Luik. Vervolgens nam hij als reserveofficier deel aan de Achttiendaagse Veldtocht. Nadat de Belgische troepen zich aan Nazi-Duitsland hadden overgegeven, werd hij krijgsgevangen gemaakt.

Na zijn vrijlating werd hij in 1943 docent aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Luik en bleef dit tot in 1947. Vervolgens was hij van 1947 tot 1981 gewoon hoogleraar.

In 1945 werd Harmel ondervoorzitter van de christendemocratische denkgroep "La relève", die grote invloed had op de jonge Christelijke Volkspartij. Voor deze partij werd hij in 1946 voor het arrondissement Luik tot lid van de Kamer van Volksvertegenwoordigers verkozen. Hij bleef er zetelen tot in 1971. Van 1948 tot 1950 was hij in de Kamer ondervoorzitter , van 1948 tot 1949 was hij er voorzitter van de kamercommissie Algemeen Bestuur en Pensioenen, van 1949 tot 1950 was hij voorzitter van de kamercommissies Openbaar Onderwijs en Volksgezondheid en Gezin. Ook nam hij het initiatief voor de oprichting van het Centrum van onderzoek voor de nationale oplossing van de maatschappelijke, Politieke en Rechtskundige vraagstukken van de verschillende gewesten van het land, dat bekend zou worden als het Centrum Harmel. Hiervan was hij van 1948 tot 1951 de ondervoorzitter.

Van 1950 tot 1954 was Harmel minister van Openbaar Onderwijs, de eerste katholieke minister op die post in 30 jaar. In die functie voerde hij een aantal belangrijke schoolwetten door, waardoor het vrij middelbaar en technisch onderwijs staatssubsidies kregen. Bovendien maakte hij de oprichting van nieuwe rijksscholen afhankelijk van adviezen van commissies waarin ook vertegenwoordigers van het katholiek onderwijs zitting in hadden. Deze maatregelen werden door de socialistische en liberale oppositie fel betwist en vormden de aanleiding tot de (tweede) schoolstrijd.

Na in 1958 enkele maanden minister van Justitie te zijn geweest, kreeg hij in november 1958 in de Regering-G. Eyskens III de nieuwe portefeuille van Culturele Zaken. Het was in die functie dat hij het Nationaal Instituut voor de Radio-omroep omvormde tot de Belgische Radio en Televisie, waarin autonome instituten voor Nederlandstalige en Franstalige uitzending opereerden. Dit gold als een eerste vorm van culturele autonomie. Hij bleef minister van Culturele Zaken tot in 1960, waarna hij van 1960 tot 1961 minister van Openbaar Ambt in de Regering-G. Eyskens IV was. Na de Belgische verkiezingen van 1961 werd hij informateur. Hij trad echter niet toe tot de nieuwe regering en werd lid van de Nationale Schoolpactcommissie. Van 1964 tot 1965 was hij eveneens partijvoorzitter van de PSC, toen nog de Waalse vleugel binnen de unitaire CVP.

In 1965 vormde Harmel als formateur een regering van christendemocraten en socialisten met hemzelf als eerste minister, de Regering-Harmel. Deze regering had het vanaf het begin moeilijk. Beide regeringspartijen hadden in de verkiezingen daarvoor een zware nederlaag geleden en eensgezindheid was ver te zoeken. Vooral de Waalse socialisten deden moeilijk. Het was met 27 regeringsleden de meest talrijke regeringsploeg tot dan toe en ook complex gestructureerd. Harmel zelf toonde zich geen krachtdadig regeringsleider. Volgens zijn opvolger Paul Vanden Boeynants was hij daar eigenlijk te beschaafd voor. De regering Harmel viel dan ook na nog geen acht maanden in februari 1966.

Vervolgens was Harmel van 1966 tot 1973 minister van buitenlandse zaken. Hij raakte bekend door zijn nieuwe diplomatieke aanpak, die bekend zou worden als de Harmel-doctrine. Deze veranderde het beleid van de NAVO en pleitte voor een sterke defensie gekoppeld aan stabiele relaties met het Oostblok. Harmel bracht als minister dan ook meerdere bezoeken aan Oostbloklanden.

Van 1971 tot 1977 zetelde Harmel als gecoöpteerd senator in de Belgische Senaat. Kort na het einde van zijn ministerschap volgde hij in 1973 Paul Struye op als Senaatsvoorzitter en bleef dit tot in 1977. Dat jaar trok hij zich terug uit de nationale politiek. Tevens zetelde hij van 1971 tot 1977 in de Franse Cultuurraad. Hij eindigde zijn politieke carrière als gemeenteraadslid van Ukkel (1977-1982) en Sint-Pieters-Woluwe (1983-1984).

Op 20 februari 1973 werd Harmel benoemd tot Minister van Staat. In 1991 verleende koning Boudewijn hem de titel van graaf. Ook was hij vanaf 1977 lid van de Koninklijke Academie van België.

Hij overleed in 2009 op 98-jarige leeftijd.[1] Zijn zoon Dominique Harmel werd ook politiek actief.

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Théo Lefèvre
Premier van België
1965 - 1966
Opvolger:
Paul Vanden Boeynants
Voorganger:
Léon Mundeleer
Minister van Openbaar Onderwijs
1950 - 1954
Opvolger:
Leo Collard
Voorganger:
Albert Lilar
Minister van Justitie
1958
Opvolger:
Laurent Merchiers
Voorganger:
Paul-Henri Spaak
Minister van Buitenlandse Zaken
1966 - 1973
Opvolger:
Renaat Van Elslande
Voorganger:
Paul Struye
Voorzitter van de Senaat
1973 - 1977
Opvolger:
Robert Vandekerckhove