Psalm 23

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Psalm 23
The Lord is My Shepherd door Eastman Johnson, 1863 (Smithsonian American Art Museum)
Oorspronkelijke taal Hebreeuws
Genre Psalm
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Psalm 23 is een psalm, waarin de dichter spreekt over JHWH als zijn Herder, die zijn leven richting geeft, zelfs in moeilijke omstandigheden. In het opschrift wordt de psalm toegeschreven aan koning David, die een herdersjongen was toen hij door Samuel tot koning werd gezalfd.[1] De psalm kan dus beschouwd worden als een van de oudst bekende pastorales.

Psalm 23 is een van de bekendste psalmen. Hij is op veel verschillende manieren berijmd en op muziek gezet. De psalm wordt soms geciteerd of gezongen bij moeilijke omstandigheden, zoals een begrafenis.

Mogelijke interpretatie[bewerken | brontekst bewerken]

Het opschrift luidt ‘Van David’. Dat betekent niet dat alle psalmen met dit opschrift ook daadwerkelijk van de hand van de oudtestamentische koning David zijn. Niets in deze psalm pleit tegen het auteurschap van David, maar ze kan ook gedicht zijn door bijvoorbeeld een Leviet.

In het Hebreeuws klinkt het tetragram JHWH als een van de eerste en een van de laatste woorden van de psalm. Ze vormt hierdoor een inclusio. Het lied wordt ‘omringt’ door de aanwezigheid van JHWH.

Het beeld van God als Herder en het volk als kudde komt al vroeg voor in de Hebreeuwse traditie (Gen.48:15, 49:24). Deze beeldspraak komt ook voor in andere psalmen (28:9, 80:2, 95:7, 100:3). Het onderscheidende in deze psalm is het gebruik van het woord ‘mijn’, want meestal wordt het volk er mee bedoeld.

Wat in vers 4 als 'stok' wordt vertaald door de Nieuwe Bijbelvertaling wordt in Psalm 2:9 weergegeven als 'staf'. Het heeft volgens Jochem Douma dan ook geen zin om naar het verschil tussen 'stok' en 'staf' te zoeken. Het verschil valt volgens hem niet duidelijk uit bijbelse gegevens af te leiden.[2]

Berijmingen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Psalm 23 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.