Senaki (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Senaki
სენაკი
Stad in Georgië Vlag van Georgië
Senaki (Georgië)
Senaki
Situering
Regio Samegrelo-Zemo Svaneti
Gemeente Senaki
Coördinaten 42° 16′ NB, 42° 4′ OL
Algemeen
Inwoners
(2021)
Gedaald 17.541[1]
Hoogte 28 m
Vroegere namen (Micha-)Tschakaja (1935-1990)
Stad sinds 1921
Overig
Website senaki.gov.ge
Foto's
Senaki panorama.jpg
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Senaki (Georgisch: სენაკი) is een stad in het westen van Georgië met 17.541 inwoners (2022), gelegen in de regio Samegrelo-Zemo Svaneti langs de rechteroever van de Techoeri. De stad is het bestuurlijke centrum van de gelijknamige gemeente en ligt 60 kilometer ten westen van Koetaisi en 280 kilometer van hoofdstad Tbilisi. Van 1935 tot 1990 was de stad vernoemd naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaja (1865–1950). In 2008 was de militaire basis bij de stad het doelwit van Russische bombardementen en werd de omgeving bezet.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Akaki Chorava theater in Senaki
Station Senaki

Het gebied van Senaki is al sinds de oudheid bewoond, en speelde een belangrijke rol in het oude Colchis, met name rond de Techoeri, waar een van de grootste centra van het koninkrijk was gevestigd.[2] De nederzetting Senaki kwam echter pas op met de opening van de Tbilisi - Poti spoorlijn in 1870. Op de plek van het station, zeven kilometer van het oorspronkelijke dorp, ontstond een nieuw centrum van Senaki, dat in 1921 tot stad gepromoveerd werd.[2] Het oorspronkelijke dorp werd omgedoopt tot Dzveli (Oud) Senaki, en het huidige Senaki werd Achalsenaki (Nieuw-Senaki).[3] Senaki werd in 1930 het bestuurscentrum van het nieuwe rajon dat overeenkomt met de hedendaagse gemeente. Toen in de jaren 1930 en 1940 de spoorverbinding via Zoegdidi en Soechoemi naar Adler in Rusland in delen open ging, werd Senaki een belangrijk punt in het Georgische spoorwegnetwerk.

Historisch gezien was Senaki een van de belangrijkste culturele en educatieve centra van de regio.[2] Twee jaar na de oprichting van het Georgische Theater in 1879 vond de eerste uitvoering plaats in Senaki. Een van de eerste adellijke scholen in Georgië werd geopend in 1884 in Senaki (nu Dzveli Senaki). Beroemde Georgische schrijvers, academici en publieke figuren, waaronder Simon Janasjia, Konstantine Gamsachoerdia, en anderen kregen les in deze school.

In 1935 werd Senaki hernoemd in Micha-Tschakaja (Georgisch: მიხა-ცხაკაია, Micha-Tschakaja; Russisch: Миха-Цхакая, Micha-Tschakaya), naar de Georgische bolsjewiek en revolutionair Michail Tschakaya (1865–1950).[3] Hij was een van de vijf ondertekenaars van de verklaring ter vorming van de Sovjet-Unie in 1922, en leider van de georgische SSR tussen 1923 en 1931. De naam Micha-Tschakaja werd in 1976 ingekort naar Tschakaja, en in 1990 werd de naam Senaki weer teruggegeven, tijdens de Georgische de-Sovjetisering van plaatsnamen.

De jaren na de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de herwonnen onafhankelijkheid van Georgië bleken bijzonder moeilijk voor Senaki. De stad was een van de epicentra van de burgeroorlog gedurende 1991-1993. Als gevolg hiervan werd de stad meerdere keren geplunderd en gebombardeerd. De meeste fabrieken in Senaki hielden op te functioneren en gingen failliet.

In 2005-2006 werd de uit de Sovjet periode bestaande luchtmachtbasis ten zuiden van de stad verbouwd naar NAVO-normen voor circa 3000 militairen van de tweede infanterie van het Georgische leger, in het kader van de NAVO aspiraties van het land. Dit leidde ertoe dat Senaki en omgeving een belangrijk doelwit van Russische bombardementen en bezetting waren gedurende de Russisch-Georgische Oorlog in augustus 2008.[4][5][6] De militaire basis werd volledig vernield.[7][8]

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Typsische huizen van rode baksteen

Senaki ligt op een hoogte van ongeveer 30 meter boven zeeniveau, langs de rechteroever van de Techoeri, die ten zuiden van Senaki in de Rioni uitmondt. Net buiten de stad aan de noordzijde rijst een heuvelrug uit het Colchis laagland, met een maximale hoogte van ruim 460 meter boven zeeniveau. Hier bevinden zich enkele historische ruïnes.

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Begin 2022 had Senaki 17.541 inwoners,[1] een daling van bijna 19% ten opzichte van de volkstelling in 2014 en een voortzetting van een langjarige trend. De bevolking van Senaki bestond volgens de volkstelling van 2014 vrijwel geheel uit Georgiërs (99,4%). Er wonen enkele tientallen Armeniërs, Russen en Assyriërs.[9]

Jaar 1897 1922 1926 1939 1959 1970 1979 1989 2002[10] 2014 2021 2022
Aantal 1.248 Gestegen 4.524 Gestegen 5.498 Gestegen 12.120 Gestegen 17.907 Gestegen 25.354 Gestegen 27.030 Gestegen 29.161 Gedaald 28.082 Gedaald 21.596 Gedaald 18.332 Gedaald 17.541
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden[11][10]

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Kerk in Dzveli Oud Senaki

In Senaki en directe omgeving zijn enkele historische bezienswaardigheden te zien:

  • De stad Senaki kent enkele monumenten uit de Sovjet bloeiperiode, met als hoogtepunt het Akaki Chorava theater uit 1959.
  • Fort Sjchepi, een middeleeuws fort op een heuvel tussen de stad en Dzveli Senaki uit de 4e tot 17e eeuw.[13]
  • Andere forten, zoals Medzji, Eki en Kotianeki.

Vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi - Abchazië), passeert door de stad, en verbindt naar het westen met Zoegdidi, via de S2 / E70 met Poti en Batoemi, en naar het oosten met Samtredia en Tbilisi. Verder is Senaki het startpunt van de regionaal belangrijke noord-zuid nationale hoofdwegen Sh5 en Sh6. De Poti - Tbilisi en Zoegdidi - Tbilisi spoorlijnen komen in Senaki samen. Hiermee is de stad ook per spoor verbonden aan centrale infrastructuur.

Stedenbanden[bewerken | brontekst bewerken]

Senaki heeft stedenbanden met:[14]

Geboren[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden in de categorie Senaki.