Samtredia (stad)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Samtredia
სამტრედია
Stad in Georgië Vlag van Georgië
Samtredia (Georgië)
Samtredia
Situering
Regio Imereti
Gemeente Samtredia
Coördinaten 42° 10′ NB, 42° 21′ OL
Algemeen
Inwoners
(2022)
Gedaald 22.444 [1]
Hoogte 25 m
Stad sinds 1921
Overig
Website samtredia.com.ge
Foto's
Samtredia Theatre.jpg
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Samtredia (Georgisch: სამტრედია) is een stad met 22.444 inwoners (2022) in het westen van Georgië, in de regio (mchare) Imereti. De tiende grote stad van Georgië is het bestuurlijk centrum van de gelijknamige gemeente en ligt op 25 meter boven zeeniveau in het Colchis Laagland,[2] bij de samenvloeiing van de rivieren Rioni en Tschenistskali. Samtredia is gelegen op ruim 250 kilometer ten westen van hoofdstad Tbilisi, 30 kilometer ten zuidwesten van regiohoofdstad Koetaisi en 100 kilometer ten noordoosten van Batoemi. Het is een belangrijk knooppunt van autowegen en spoorwegen.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De spoorweghistorie staat centraal

Samtredia werd beschreven in documentatie uit de tweede helft van de 18e eeuw als een kleine nederzetting aan de Rioni waar de wegen uit Goeria, Samegrelo en Koetaisi samenkomen. Deze oorspronkelijke nederzetting is tegenwoordig Oud Samtredia en ligt aan de oostkant van de huidige stad. Het werd halverwege de 19e eeuw het centrum van het gemeentelijk district (oetsjastok) Samtredia,[3] een van de vijf districten in de provincie (oejezd) Koetais in het Gouvernement Koetais.[4]

De aanleg van de eerste Transkaukasische spoorweg tussen Tbilisi en Poti langs Samtredia betekende vanaf 1870 een impuls voor de ontwikkeling van de nederzetting. In 1872 opende deze spoorweg en Samtredia kreeg een halte. In 1883 opende de belangrijke aftakking naar de andere Zwarte Zee haven, Batoemi, en Samtredia was gekozen als punt van deze aftakking, waarmee het een belangrijk logistiek punt werd voor het vervoer van allerlei producten in het Gouvernement Koetais. Rond deze splitsing en het station groeide het hedendaagse Samtredia. Er kwamen overslag- en opslagplaatsen voor goederen en er kwam een onderhoudsdepot.

In 1896 was Samtredia uitgegroeid tot een plaats met 1200-1400 huizen, waren er ruim 400 bedrijven en was er in de depots plaats voor ruim 20 stoomlocomotieven.[5] De volgende fase van de ontwikkeling van Samtredia was de industrialisering in de Sovjet Unie en de plaats kreeg in 1921 stadsrechten. Er kwamen fabrieken in de voedingsindustrie, zoals conserven-, vlees- en gevogeltefabrieken, theefabrieken, maar ook zijde- en katoenspinfabrieken, een houtverwerkingsfabriek en een betonblokfabriek.[6] Tussen 1982 en medio 2000 had Samtredia net als veel steden in de Sovjet-Unie een trolleybusnetwerk. Er waren meerdere lijnen, die ook tot buiten de stad reikten zoals naar Koelasji.[7]

Begin jaren 1990 speelde de stad een prominente rol in de politieke onrust en burgeroorlog in de Georgische republiek. Anti-Sovjet-oppositiegroepen blokkeerden eind juli 1990 de spoorweg in Samtredia om het centrale vervoer te ontregelen. Zij wilden de Georgische Sovjetleiders dwingen een liberale verkiezingscode aan te nemen voor de verkiezingen in najaar 1990.[8] In voorjaar 1991 werd de stad nog een keer geblokkeerd, dit keer door de nationalistische regering van Zviad Gamsachoerdia in een poging druk uit te oefenen op de centrale Sovjetautoriteiten. Deze blokkade trof ook buurland Armenië dat grotendeels afhankelijk was van de Georgische spoorwegen.

In oktober 1993, een paar weken na de Georgische nederlaag in Abchazië, was Samtredia plaats van een van de belangrijkste confrontaties in de Georgische burgeroorlog. Troepen die loyaal waren aan de eind 1991 afgezette president Gamsachoerdia probeerden vanuit hun basis in Mingrelië belangrijke plaatsen in het land in te nemen en de Georgische leider Edoeard Sjevardnadze ten val te brengen. Samtredia werd op 17 oktober 1993 ingenomen, wat een grote impact had op de landelijke logistiek.[9] Onder zware druk van Rusland, accepteerde Sjevardnadze een Russische 'neutrale militaire operatie' in Mingrelië, en werden de Zviadisten op 23 oktober uit Samtredia verdreven, waarna andere strategische plaatsen in de weken daarop volgden.[10] Net als andere middelgrote steden in het land heeft het moeite met de economische ontwikkeling sinds de neergang van de jaren 1990, en blijft het een krimpstad.

Demografie[bewerken | brontekst bewerken]

Begin 2022 had Samtredia 22.444 inwoners,[1] een daling van ruim 11% sinds de volkstelling van 2014. De bevolking van Samtredia bestond in 2014 vrijwel geheel uit Georgiërs (97,3%). Ongeveer de helft van de rest zijn Armeniërs (1,5%). Russen zijn met 0,7% de tweede groep, op afstand gevolgd door kleine aantallen Oekraïners, Assyriërs en Bosja.

Jaar 1897 1922 1939 1959 1970 1979 1989 2002[11] 2014 2021 2022
Aantal - 6.423 Gestegen 19.803 Gedaald 19.580 Gestegen 21.974 Gestegen 33.999 Gestegen 34.468 Gedaald 29,761 Gedaald 25.318 Gedaald 23.086 Gedaald 22.444
Verantwoording data: Bevolkingsstatistiek Georgië 1897 tot heden[12][13][11]

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

De stad kent geen bijzondere bezienswaardigheden. Zes kilometer ten noorden van de stad is het dorp Koelasji, waar een drietal synagogen te zien zijn.

Vervoer[bewerken | brontekst bewerken]

Station Samtredia

De belangrijkste hoofdweg in Georgië, de autosnelweg S1 / E60 (Tbilisi - Zoegdidi) doet Samtredia aan. Bij Samtredia begint vanaf de S1 de S12 / E692 naar Batoemi, de korte route naar de autonome republiek Adzjarië. De nationale route Sh12 gaat vanuit Samtredia naar Koelasji en Choni.

De Tbilisi - Poti / Zoegdidi spoorlijn komt sinds 1872 door Samtredia en heeft een belangrijke aftakking naar Batoemi. Vanuit Samtredia zijn naast Tbilisi de steden Koetaisi, Poti, Zoegdidi, Ozoergeti en Batoemi rechtstreeks te bereiken. De internationale Luchthaven Koetaisi ligt op 10 kilometer ten oosten van de stad.

Sport[bewerken | brontekst bewerken]

Voetbalclub FC Samtredia speelt op nationaal niveau en werd in 2016 voor het eerst Georgisch landskampioen. In 2017 won het de Georgische supercup. De club speelt in het Erosi Manjgaladzestadion.

Geboren[bewerken | brontekst bewerken]

Kacha Kaladze uit Samtredia, voormalig voetbalinternational, sinds 2012 prominent politics

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden in de categorie Samtredia.