Wijnhavenkwartier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Spuiplein)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Hoogbouw in het Wijnhavenkwartier. Van links naar rechts: het Ministerie van Veiligheid en Justitie, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, en De Kroon.

Het Wijnhavenkwartier is een gebied in het centrum van Den Haag, tussen het Centraal Station en het Spuiplein. Dwars door het gebied loopt de Turfmarkt, de belangrijkste wandelroute van het station naar het centrum. Halverwege deze Turfmarkt ligt een klein plein dat Wijnhaven heet. Eind jaren 1970 en in de jaren 1980 werd een deel (richting Centraal Station) van het gebied door de gemeente Forum[1] genoemd. Het deel richting het Spui wordt (stand 2018) ontwikkeld onder de noemer Spuikwartier.

Geschiedenis[bewerken]

Tot de bouw van het Rhijnspoorstation in 1870, was het vooral een gebied met bleekvelden en huizen met grote stukken tuin. In de wijk werd eind 19e, begin 20e eeuw het gebouw van de Staatsdrukkerij gevestigd. De wijk was een echte ambachtswijk maar ook de wijk met veel kroegen en prostitutie. Door de vele aanlegplaatsen voor de vele binnenvaartschippers was het een drukke karakteristieke wijk die helaas ten prooi viel aan de slopershamer.

Daarna werd het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen gebouwd en eind 1874 in gebruik genomen. Nadat het monumentale gebouw, waar in 1937 het geruchtmakende concert ter gelegenheid van het aanstaande huwelijk van prinses Juliana en prins Bernhard plaats vond, in 1964 onder nog steeds onopgehelderde omstandigheden uitbrandde, is daar door de omstreden onroerendgoedmagnaat Reinder Zwolsman, het Transitorium ontwikkeld wat eind jaren '90 van de 20e eeuw werd omgebouwd tot het huidige Castalia en Helicon, thans zijn hier de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gevestigd.

In 1909 vestigt zich er het Museum voor het Onderwijs[2].

Instellingen en gebouwen[bewerken]

In het gebied zijn veel overheidsinstellingen gehuisvest. De ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, van Veiligheid en Justitie, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de directoraten-generaal Ruimte en Milieu van het ministerie van Infrastructuur en Milieu hebben allemaal hun zetel in het Wijnhavenkwartier, evenals de Nederlandse Mededingingsautoriteit.

Aan de Turfmarkt staat ook kantoorgebouw Forum. Er zijn woningen (in De Resident en De Kroon), winkels en verschillende restaurants. Dit is ook zo bij gebouw Wijnhavenkwartier, waar ook een deel van de Universiteit Leiden en de TU Delft in gehuisvest zijn.

Zwarte Madonna en nieuwbouw[bewerken]

De Zwarte Madonna (een flat met ruim 300 sociale woningen) stond midden in het Wijnhavenkwartier, naast het Bernhardviaduct. In 2007 is het gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw van de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken (twee torens van elk 146 meter hoog) en woontoren De Kroon (133 meter hoog). De ministeries zijn ontworpen door Hans Kollhoff, de woontoren door Rapp+Rapp. De eerste woningen in De Kroon zijn eind 2011 opgeleverd. Begin 2013 zijn de beide ministeries naar hun nieuwe onderkomens verhuisd.

Oude ministeries[bewerken]

De oude gebouwen van deze ministeries stonden ook in het Wijnhavenkwartier. Deze waren in 1975 gebouwd met het jackblocksysteem. De gemeente Den Haag kocht de gebouwen in 2002 van de Rijksgebouwendienst om ze te kunnen slopen en de grond te kunnen verkopen aan projectontwikkelaars. Door de economisch slechte situatie is in 2013 besloten om één gebouw te renoveren ("Fase 2.1"). [3] In deze fase werd de noordelijkste toren (Binnenlandse Zaken, Schedeldoekshaven 200, hoek Turfmarkt-Lage Zand) omgebouwd tot appartementen en de onderste verdiepen werden verhuurd aan de Universiteit Leiden die er Campus Den Haag heeft gevestigd. In 2014 begon de verbouwing waarbij het gebouw tot het bouwskelet werd gestript. Op 19 december 2016 werd het gerenoveerde gebouw opgeleverd. [4] Het tweede gebouw (Justitie, Schedeldoekshaven 100, fase 2.2, hoek Schedeldoekshaven-Houtmarkt) werd in 2016 volledig afgebroken.

Spuiplein[bewerken]

Aan de kant van het Spui wordt het Wijnhavenkwartier begrensd door het Spuikwartier. Rond het Spuiplein staan het stadhuis, de Openbare Bibliotheek en een hotel. Tot 2015 stonden hier ook het Lucent Danstheater en de Dr. Anton Philipszaal. Op deze plek moet volgens de plannen in 2021 het Onderwijs- en cultuurcomplex worden geopend.