Amare (Den Haag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het Haagse cultuurhuis in aanbouw (september 2018)

Amare is het toekomstige onderwijs- en cultuurcomplex aan het Spui in Den Haag. De naam is ontleend aan het latijnse werkwoord amare = liefhebben en het Italiaanse a mare = aan zee.[1] Het is door de gemeente tijdens de ontwikkeling OCC (onderwijs- en cultuurcomplex) genoemd.

De locatie aan het Spui in het Haagse centrum zal onderdak bieden aan de Stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag, het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater en het Koninklijk Conservatorium. Amare/OCC is een ontwerp van NOAHH/Patrick Fransen en JCAU/Jo Coenen. Tot juni 2020 wordt het gebouwd op de plek waar tot 2015 de huisvesting heeft gestaan van de Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater waarvan het de functies overneemt, en tot eind 2012 ook het ministerie van Justitie. Na de oplevering neemt de inrichting een jaar in beslag, zodat de officiële opening gepland is op 3 september 2021.[2]

Amare/OCC is de opvolger van het niet uitgevoerde ontwerpplan Spuiforum van Neutelings Riedijk Architecten. Het was gepland op de locatie van beide theaterzalen, maar ook op een belangrijk deel van het Spuiplein, dat hierdoor aanzienlijk kleiner zou worden. Dit is bij het plan voor het Amare/OCC niet het geval. Het plan om het Spuiforum te ontwikkelen in de periode 2013-2018 werd in 2015 aan het begin van de bouwfase geschrapt.

Aanleiding[bewerken | brontekst bewerken]

Spuiplein met het inmiddels bijna geheel afgebroken Lucent Danstheater en links de voormalige Philipszaal.
Terrein van het bijna geheel afgebroken Lucent Danstheater de voormalige Philipszaal.

De Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater (toen het AT&T Danstheater aan het Spui genaamd) werden in 1987 met minimale financiële middelen gebouwd voor een bedrag van 45 miljoen gulden. Twintig jaar later zijn de zalen 'opgelapt', maar groter onderhoud bleek noodzakelijk. Daarop ontstond een dilemma: grondige renovatie van de beide theaters of totale nieuwbouw. De gemeente gaf in 2009 de voorkeur aan nieuwbouw, onder meer omdat dit beter aan de eisen van de tijd zou voldoen en de kans zou bieden tot duurzaam bouwen. Bovendien wilde men het Koninklijk Conservatorium terughalen naar het centrum van de stad, waaruit het in de jaren zeventig verhuisd was van de Korte Beestenmarkt bij de Varkenmarkt naar een locatie niet ver van het Centraal Station.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het Office for Metropolitan Architecture maakte op verzoek van de gemeente een stedenbouwkundige visie en in 2010 schreef de gemeente een ontwerpcompetitie uit. Van de zestien inzendingen kwamen er drie op een shortlist voor verdere uitwerking. Neutelings Riedijk Architecten won het uiteindelijk van Zaha Hadid en RAU.

Door de economisch moeilijke situatie en wegens stedebouwkundige bezwaren nam het draagvlak voor de bouw van het Spuiforum in de Haagse gemeenteraad af. Die besloot daarom in 2011 de keuze tussen nieuwbouw of renovatie een jaar uit te stellen, zodat het ontwerp voor nieuwbouw kon worden versimpeld om de kosten te drukken. Op 8 november 2012 stemde de gemeenteraad in met de bouw van het Spuiforum. Alle collegepartijen stemden voor, alle oppositiepartijen tegen. Er bleef verzet tegen het project.

Spuiforum[bewerken | brontekst bewerken]

Het oorspronkelijke ontwerp van Neutelings Riedijk voorzag in een nieuw gebouw van ongeveer 66 meter hoog, met een opvallende glazen dakconstructie, op de plek van de Dr. Anton Philipszaal en het Lucent Danstheater. De gemeenteraad vroeg het college in 2010 echter te onderzoeken of het gebouw goedkoper gerealiseerd kon worden. Daarop heeft Neutelings Riedijk het ontwerp aangepast. Het gebouw werd verlaagd tot bijna 60 meter en er is geschoven met de indeling van de zalen. De meest opvallende aanpassing betrof de draaiing van het gebouw. De nieuwbouw zou nu parallel aan de Turfmarkt komen te staan, dus op het Spuiplein en op de plaats van de Dr. Anton Philipszaal, maar niet op de plaats van het Lucent Danstheater. Daardoor zou een groter deel van de plint van het gebouw gebruikt kunnen worden voor horeca en winkels en zou op de plaats van het Lucent Danstheater, pal naast het Mercure-hotel, ruimte ontstaan voor commerciële ontwikkeling.[3]

Ondanks economische argumenten voor de draai van het ontwerp leidde deze aanpassing tot veel kritiek bij twee architecten die zich eerder met het Spui hadden beziggehouden. Richard Meier, de architect van het Stadhuis van Den Haag en Herman Hertzberger, de ontwerper van het Theater aan het Spui, waren van mening dat zowel de 17e-eeuwse Nieuwe Kerk als het Stadhuis erdoor in de verdrukking zou komen.[4]

Ontwerp[bewerken | brontekst bewerken]

De gevel in opbouw. Al zichtbaar is het ritme van stemvorken (aug. 2020).

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 had de oude coalitie geen meerderheid meer. De nieuwe coalitie besloot het Spuiforumproject te schrappen en een nieuw plan te maken voor de herontwikkeling van zowel de theaters en het Spuiplein als het nabij gelegen ministerie van Justitie. Onder de naam Spuikwartier komen er woningen, hotels, commerciële ruimtes en een onderwijs- en cultuurcomplex.[5]

Kenmerken[bewerken | brontekst bewerken]

Het nieuwe ontwerp is niet meer gemaakt door Neutelings Riedijk, maar door de architecten Patrick Fransen en Jo Coenen. Door onenigheid over bepaalde wijzigingen trok de laatstgenoemde zich in september 2018 terug.[6] Het complex meet 125 bij 70 meter, zal 38 meter hoog worden en krijgt vier zalen:[7]

  1. theaterzaal (1.300 zitplaatsen)
  2. concertzaal (1.500 zitplaatsen)
  3. ensemblezaal (600 zitplaatsen)
  4. repetitiezaal (200 zitplaatsen).

De gevel wordt gevormd door een "ritme van vormen die aan stemvorken of bomen doen denken". De ingangen moeten komen aan het Spuiplein en aan de Turfmarkt in de richting van het Centraal station plus een expeditiestraat aan de Schedeldoekshaven.

De concertzaal in aanbouw. Uiteindelijk heeft deze zaal geen flexibele vloer gekregen.

Bouw en oplevering[bewerken | brontekst bewerken]

Na twee eerdere toetsingsrondes werd op 14 december 2016 het plan door de Welstandscommissie goedgekeurd. Het complex wordt gebouwd door Cadanz, een samenwerking van Boele & Van Eesteren en Visser & Smit Bouw. Volgens de planning van december 2016 zou de oplevering in juni 2020 zijn.[8] Halverwege 2018 werd onthuld dat er geen zogenaamde flex-vloer komt. Deze vloer had het mogelijk moeten maken ook pop- en rockconcerten te faciliteren, wat belangrijk was om de exploitatie rond te krijgen.[9] In het tweede kwartaal van 2019 was de bouw halverwege en zijn vier dakspanten van elk 45.000 kg ingehesen.[10]

Tijdelijke behuizing[bewerken | brontekst bewerken]

Voor podiumkunsten is in 2014 het Zuiderstrandtheater geopend als tijdelijke behuizing voor tenminste vijf jaar gedurende de bouw van Amare. Het staat op het voormalige Norfolkterrein in het Scheveningse havengebied.[11].

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Amare van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.