Thomas de stoomlocomotief

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Thomas de Stoomlocomotief
Thomas the Tank Engine face.jpg
Genre Kinderserie, animatie
Speelduur 5 minuten, seizoen 1-7
7 minuten, seizoen 8-12
9 minuten, seizoen 13-heden
Bedenker Wilbert Vere Awdry
Christopher Awdry
Britt Allcroft
Voice-over Erik de Zwart 1-11
Kas van Iersel 13
Michiel de Jong 17-20
Jürgen Theuns 22-24
Regie David Stoten
Don Spencer
Rob Silvestri
Scenario Andrew Brenner
Muziek Robert Hartshorne
Peter Hartshorne
Land van oorsprong Vlag van het Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Taal Nederlands (nagesynchroniseerd)
Productie
Producent Ian McCue
Brian Lynch
Uitvoerend
producent
Marion Edwards
Karen Barnes
Kallan Kagan
Jeff Young
Steven Hecht
Productiebedrijf Mattel television
Uitzendingen
Start Vlag van het Verenigd Koninkrijk 4 september 1984
Vlag van Nederland 12 Juli 1997
Afleveringen 547 (2019), inclusief specials
Seizoenen 24
Netwerk of omroep Cartoon Network (1997-2002)
Nickelodeon (2002-2015)
JimJam (2008-2018)
RTL Telekids (2015-heden)
Website
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Televisie
Echte stoomlocomotieven, uitgedost als Thomas, Henry en Duck
Spoorlijnen op het fictieve eiland Sodor

Thomas de stoomlocomotief of Thomas de Trein, in het Verenigd Koninkrijk bekend als Thomas & Friends of Thomas the Tank Engine, is een Brits televisieprogramma van Britt Allcroft voor peuters. De animatieserie is gebaseerd op de boeken The Railway Series van de Britse predikant Wilbert Vere Awdry en diens zoon Christopher Awdry.

Serie[bewerken | brontekst bewerken]

De serie is vertaald in 26 talen, is in 130 landen te zien en wordt in Nederland uitgezonden door RTL Telekids (RTL 8) en in Vlaanderen op VTM Kids Jr.. Elke aflevering duurt vijf à tien minuten. De originele Engelstalige Britse verhalen werden in de eerste 2 seizoenen door Ringo Starr ingesproken. De eerste 4 Amerikaanse seizoenen werden ingesproken door George Carlin van 1991 tot en met 1995 (de eerste twee oorspronkelijk door Ringo Star tussen 1989 en 1990) daarna sprak Alec Baldwin ze in van 1998 tot 2002, waarna Micheal Brandon het overnam tot en met 2012. Van 1991 tot en met 2012 was Micheal Angelis de verteller van de Britse series. Van 2013 tot en met 2017 vertelde Mark Moraghan beide Engelse versies, waarna Thomas (John Hasler in de Britse serie en Joseph May in de Amerikaanse serie) zelf de verhalen vertelde vanaf 2018. Erik de Zwart nam van 1997 tot 2010 de Nederlandstalige versie voor zijn rekening. In 2011 nam Kas van Iersel het over voor seizoen 13, daarna heeft Michiel de Jong het overgenomen tot en met 2017. Sinds 2018 is Thomas (Jürgen Theuns) zelf de verteller van de serie.

De eerste vijf series dateren uit de periode van 1984 tot 1998. Sinds 2002 wordt elk jaar een nieuwe serie gemaakt. Een serie bestaat uit 20 à 28 afleveringen. Tot in 2018 zijn 538 afleveringen gemaakt (inclusief specials).

Verhaal[bewerken | brontekst bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De serie gaat over de avonturen van een familie pratende treinen op het denkbeeldige eiland Sodor. Er zijn acht hoofdfiguren en talloze bijfiguren. De titelheld is de jonge hemelsblauwe stoomlocomotief Thomas. Hij komt vaak in de problemen, omdat hij zaken wil opknappen die beter door oudere treinen gedaan kunnen worden. De leerzame en lichtelijk moralistische verhaaltjes spelen zich doorgaans af volgens hetzelfde patroon. "The Fat Controller" (Sir Toppham Hatt), een buikige directeur met hoge hoed, komt een bijzondere opdracht ("a very special special") uitdelen. Het locomotiefje dat de opdracht krijgt is zeer vereerd en gaat zijn best doen de taak zo goed mogelijk te vervullen. Door zijn enthousiasme luistert hij niet naar adviezen en waarschuwingen en dan gaat de opdracht fout, meestal tot drie keer toe. Dan komt het locomotiefje tot zelfinzicht: hij weet nu wat hij fout heeft gedaan en beseft dat dit zijn eigen schuld was. Met hulp van anderen kan hij de zaak nog net in orde brengen en iedereen is "very happy". Hij oogst de lof van de "Fat Controller", die hem vertelt hoe goed hij de "very special special" heeft volbracht en dat hij "very useful"(zeer nuttig) is geweest.

Seizoenen en afleveringen[bewerken | brontekst bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van afleveringen van Thomas de stoomlocomotief voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Voornaamste personages[bewerken | brontekst bewerken]

Veel stoomlocomotieven, maar ook diesels en niet-railgebonden voertuigen spelen een rol in de filmpjes. De voornaamste personages ("The Steam Team") dragen de nummers 1 tot en met 8 op de flanken:

  1. Thomas, een hemelsblauwe drieassige tenderlocomotief (asindeling C), altijd goedgehumeurd en trots op de spoorlijn, vaak ondeugend, soms verstandig. Hij vormt meestal een treintje met de spoorwegrijtuigjes Annie en Clarabel. Bij het rangeren kan hij weleens ruw zijn, maar hij heeft een gouden hart en kan met iedereen goed opschieten.
  2. Nia is een Keniaanse locomotief die bevriend raakte en Thomas vergezelde op zijn reis rond de wereld.  Ze is nu een permanente bewoner van de North Western Railway.  Ze werd beloond met de taak om regelmatig te helpen in de Sodor dierentuin na ze erin was geslaagd een koppige olifant daarheen te vervoeren.
  3. Rebecca, is een grote, gestroomlijnde locomotief die afkomstig is van het vaste land. Soms helpt ze Gordon bij het trekken van de Express tijdens drukke periodes, maar meestal trekt ze verschillende dingen op haar eigen lijn.
  4. Gordon, blauw met rode strepen, is een van de sterkste machines. Hij is de vaste locomotief van de expresstrein en voelt zich dan ook heel belangrijk. Doorgaans ziet hij bijtijds in dat iedereen onmisbaar is binnen het team.
  5. James is rood met zwarte en gouden biezen en een gouden stoomdom. Hij is een tenderlocomotief met asindeling 1C. Hij rijdt zowel goederen- als reizigerstreinen. Hij behoort met Henry en Gordon tot de grotere machines, maar hij heeft minder status dan de andere twee. Daarom schept hij nogal eens op, maar anderen, onder wie Thomas, zetten hem gauw op zijn plaats.
  6. Percy trekt doorgaans de posttrein. Hij is een groene zadeltanklocomotief met rode strepen en met asindeling B. Hij haalt vaak grapjes uit, waardoor hij soms in de problemen komt, maar hij heeft een groot hart en is heel leergierig. Hij is de beste vriend van Thomas.
  7. Toby is een bruine, vierkante stoomtramlocomotief met een koeienvanger. Hij moet vooral wagens vol bakstenen trekken. Hij wordt soms geplaagd met zijn vreemde uiterlijk, maar daar kan hij wel tegen. Hij is oud, wijs en voorzichtig, dus hij maakt minder botsinkjes dan Thomas.
  8. Emily is een donkergroene locomotief met gouden biezen, asindeling 2A1, die een klein beetje met een Schots accent spreekt. Ze is een van de zeer weinige vrouwelijke locomotieven. Door onwennigheid 'steelt' ze Annie en Clarabel van Thomas, maar later krijgt ze haar eigen treinwagentjes. Ze kan soms bazig doen, maar meestal gedraagt ze zich zusterlijk tegen de andere locomotieven.

Dit zijn lang niet de enige locomotieven op Sodor. Op de hoofdlijn rijden ook nog Duck, Oliver, de identieke tweelingen Bill & Ben en Donald & Douglas en anderen. Elk van de zijlijnen heeft zijn eigen materieel. Diesel en Mavis zijn bekende diesellocomotieven. Er is ook een uitgebreid smalspoornet op Sodor, met zijn eigen locomotieven en wagens. Naarmate er meer afleveringen worden gemaakt, duiken er steeds meer locomotiefjes op en komen de oorspronkelijke locomotieven minder frequent in de verhaaltjes voor.

Alle locomotieven denken, handelen en hebben emoties als een mens. De meeste 'echte' mensen op Sodor hebben geen eigen karakter. De passagiers tonen hun (on)tevredenheid met de service. Het treinpersoneel (machinisten en stokers) is actief met rangeren, koppelen en het bijvullen van water en kolen zonder iets te zeggen, want de locomotieven beslissen zelf. Sommige mensen krijgen wat meer profiel, onder wie een boer langs de route (Farmer McColl), die hulp krijgt van de locomotieven voor zijn dieren, het hertogelijk paar (The Duke and Duchess of Boxford) met hun eigen locomotief Spencer en de twee dominees (The Thin Clergyman en The Fat Clergyman). Het meest uitgesproken als individueel denkend mens is The Fat Controller (de dikke controleur) Sir Topham Hatt, altijd in het zwart met hoge hoed. Hij heeft de leiding over het hele spoorwegnet. Hij deelt opdrachten uit, wijst terecht als dat nodig is, maar prijst de locomotieven als het goed is gegaan. Zijn hoogste lof is dat ze "useful (nuttig)" zijn geweest. Hij reist nooit per trein, maar verplaatst zich in een blauwe auto, die op een Rover uit de jaren veertig lijkt.

De moeder van de Fat Controller, Dowager Hatt, komt niet voor in de boeken, maar wel in de films. Zij bezoekt af en toe de spoorlijn. Haar dalmatiër mag bij Thomas op de voetplaat meerijden. Ze is van mening dat de spoorlijn "very useful" is en de Fat Controller zegt dat ze altijd gelijk heeft. Af en toe vertoont zich ook The Thin Controller, die de leiding heeft over Skarloes Railway.

Nederlandse stemmen[bewerken | brontekst bewerken]

Personage Vlag van Nederland Nederlandse stem
Verteller, Thomas de stoomlocomotief, en alle stemmen tot s11 Erik de Zwart

Belangrijke personages[bewerken | brontekst bewerken]

Personage Vlag van Nederland Nederlandse stem
Verteller Thomas de trein
De dikke controleur Maarten Wansink
De dunne controleur Paul Disbergen

Stoomlocomotieven[bewerken | brontekst bewerken]

Personage Vlag van Nederland Nederlandse stem
Thomas de stoomlocomotief Jürgen Theuns
Edward Reinder van der Naalt
Henry Reinder van der Naalt
Gordon Leo Richardson
James Jeremy Luton
Percy Reinder van der Naalt
Toby Jürgen Theuns
Emily Marjolein Algera
Duck Paul Disbergen
Donald & Douglas Fred Meijer
Oliver Finn Poncin
Bill & Ben Reinder van der Naalt
Bertie de bus Reinder van der Naalt
Diesel Reinder van der Naalt

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

Bij Britse toeristische spoorwegen leidt de populariteit van Thomas de stoomlocomotief regelmatig tot 'live' stoomevenementen rondom de personages uit deze serie. Ook in Nederland bij de Veluwsche Stoomtrein Maatschappij (VSM), de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM) en Het Spoorwegmuseum werden die enkele malen georganiseerd.

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Thomas the Tank Engine and Friends van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.