Wereldbeeld

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Het begrip wereldbeeld, wereldbeschouwing of maatschappijbeeld slaat op het algemene idee, dat de mensen hebben over de wereld, waarin we leven.[1] Dit kan zijn het geheel aan op- en misvattingen omtrent het eigen bestaan van de mens, van de wereld en of van eventuele religieuze opvattingen kan hieronder worden gerekend. In de omgangstaal wordt er ook opvattingen over hoe de wereld zou moeten zijn mee bedoeld.

Overzicht[bewerken]

Het begrip "wereldbeeld" stamt van het Duitse "Weltbild", en is in het Nederlands verwant aan de termen levensbeschouwing en wereldbeschouwing (het Duitse "Weltanschauung").[1] Het wereldbeeld kan betrekking hebben op onze opvattingen over de aard van de werkelijkheid, en op onze opvattingen over de hele orde van het universum.[2]

Het wereldbeeld van een mens is de voorstelling die een individu gedurende zijn leven heeft opgebouwd van de werkelijkheid, de samenhang, ofwel het wezenlijke van de wereld. Dit wereldbeeld is beïnvloed door zijn zintuiglijke ervaringen, zijn opvoeding en opleiding, zijn sociale, professionele en religieuze contacten, zijn belezenheid, zijn intelligentie, zijn voorstellingsvermogen, enzovoort.

Maar hoewel het wereldbeeld is beïnvloed door ervaringen, is het daar echter niet op gebaseerd. Het wereldbeeld gaat immers juist vooraf aan de (wetenschappelijke) waarneming. Het is het wereldbeeld dat in zekere zin 'stuur' geeft aan de waarneming, door deze van een duiding te voorzien. Daarom is het wereldbeeld zo sterk verwant aan religie, levensbeschouwing en moraal.

In instituties als de politiek, de religie en de wetenschap met name in de filosofie wordt het begrip 'wereldbeeld' in allerlei aanverwante betekenissen gebruikt.

Enkele voorbeelden[bewerken]

Enige voorbeelden van type wereldbeelden, waar in de vakliteratuur over gesproken wordt zijn:

  • het Platonische wereldbeeld
  • een theologisch of Bijbels wereldbeeld
  • Het heroïsche mens- en wereldbeeld
  • een persoonlijk of subjectieve wereldbeeld
  • het mens- en wereldbeeld
  • een statisch, dynamisch, veranderend of kantelend wereldbeeld
  • een biologisch geografisch, linguïstisch, sterrenkundig wetenschappelijk wereldbeeld
  • een Cartesiaans, Newtoniaans wereldbeeld
  • ...

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

  • De onderzoeksgroep WORLDVIEWS: Research Community Integrating World Views biedt een aantal aardige research papers (deels in Engels).
Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Harry Willemsen (1992) Woordenboek filosofie. Lemma "wereldbeeld". p.479
  2. Eric Broekaert ea. (1997) Orthopedagogiek en maatschappij. p.10.