Émile Zola

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Émile Zola
Emile Zola.jpg
J'accuse...!
Algemene informatie
Geboren 2 april 1840, Parijs
Overleden 29 september 1902, Parijs
Land Vlag van Frankrijk Frankrijk
Werk
Periode 19e eeuw
Genre Romans, novelle
Stroming Naturalisme
Bekende werken Le ventre de Paris, 1873; L'assommoir, 1878; Nana, 1880, Germinal, 1885; J'accuse...!, 1898
Franstalige schrijvers
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Émile Zola (Parijs, 2 april 1840 - aldaar, 29 september 1902) was een Frans schrijver en journalist. Hij wordt gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van de literaire school der naturalisten. Zola's literaire arbeid werd beïnvloed door het oeuvre van Honoré de Balzac en Flaubert.

Émile Zola werd geboren te Parijs. Hij bracht zijn jeugd en zijn schooljaren door te Aix-en-Provence, waar zijn vader, van Italiaanse origine, ingenieur was. Hij was bezig met de uitvoering van een plan voor een drinkwatervoorziening, toen hij onverwacht overleed. Er volgende armoedige jaren voor Zola en zijn moeder. Ze gingen naar Parijs, alwaar Zola, na een mislukt eind-examen, een baan vond bij de publiciteits-afdeling van de uitgeverij Hachette, alwaar hij schrijvers ontmoet, en vertrouwd raakt met de practische kant van het schrijversbestaan. Verder publiceerde hij als journalist in diverse bladen. Als criticus viel hij bijzonder scherp uit naar de officiële Salonjury, toen De fluitspeler van Édouard Manet geweigerd werd. Hij zou trouwens fervent verdediger worden van het Impressionisme.

Zola werd beroemd met romans als Germinal, Nana, en L'Assommoir (die onderdeel uitmaken van de serie Les Rougon-Macquart). In de roman l'Oeuvre schildert hij het tragische leven van schilder, een personage dat grotendeels geinspireerd lijkt op Cézanne, een jeugdvriend van Zola uit Aix-en-Provence. Na ontvangst van deze roman maakte Cézanne de vriendschap uit.

Vermaard werd ook zijn open brief J'accuse...! (1898) over de Dreyfusaffaire. In deze brief kiest hij partij voor de Joodse kapitein Alfred Dreyfus, die ten onrechte van spionage was beschuldigd. Zola bleef zich inzetten voor eerherstel van Dreyfus, en hij werd hiervoor veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf. Op aaanraden van vrienden wachtte hij deze straf niet af, maar week uit naar Groot-Brittannië. Na een jaar kon hij terugkeren en werd hij als held ontvangen.

Émile Zola stierf, onverwacht, in Parijs op 29 september 1902 in zijn woning aan de Rue de Bruxelles door koolmonoxidevergiftiging. Zijn echtgenote was er bijna even erg aan toe, doch zij werd gered in het ziekenhuis van Neuilly.[1]. In 1908 werd zijn lichaam overgebracht naar het Panthéon.

Bibliografie[bewerken]

Romans en novellen

  • 1861 Un coup de Vent; novelle
  • 1865 La Confession de Claude; roman
  • 1866 Un mariage d'amour; (publicatie in 'Le Figaro' [24-12-1866]; waaruit 'Thérèse Raquin' ontstaat)
  • 1866 Le vœu d'une morte
  • 1867 Les mystères de Marseille; roman in 2 delen
  • 1867 Thérèse Raquin; (Ned. vert.: 1981; Thérèse Raquin; door: George Pape)
  • 1868 Les mystères de Marseille; (3 delen)
  • 1868 Madeleine Férat
  • 1880 Madame Sourdis

serie Les Rougon-Macquart, histoire naturelle et sociale d'une famille sous le Second Empire

Verhalen

  • 1862-64 Contes à Ninon; met:
    • Simplice; Le carnet de danse; Celle qui m'aime; La fée amoureuse; Le sang; Les voleurs et l'Âne; Soeur-des-pauvres
    • Aventures du grand Sodoine et du petit Médéric
  • 1874 Nouveaux Contes à Ninon; (met:
    • Un bain; Les fraises; Le grand Michu; Le jeûne; Les épaules de la marquise; Mon voisin Jacques; Le paradis des chats;
    • Lili; La légende du Petit-Manteau bleu de l'amour; Le forgeron; Le chômage; Le petit village;
    • SOUVENIRS
    • Les quatre journées de Jean Gourdon; (bestaande uit:
      • 1. Printemps; 2. Été; 3. Automne; 4. Hiver)
  • 1880 Les Soirées de Médan; bundel met bijdrage van vrienden; (Ned. vert.: ; De avonden te Médan; door: Jean A. Schalekamp); met:
    • L'Attaque du moulin; Zola; (De aanval op de molen);
    • Boule de suif; (Guy de Maupassant); (Vetbolletje);
    • Sac au dos; (Joris-Karl Huysmans); (Met de ransel op de rug);
    • La Saignée; (Henry Céard); (De aderlating);
    • L'Affaire du Grand 7; (Léon Hennique); (De affaire van de grote 7);
    • Après la bataille; (Paul Alexis); (Na de veldslag)
  • 1882 Le Captaine Burle
  • 1884 Naïs Micoulin
  • 1981 6 Verhalen (Nederlandse uitgave met een vertaling door: B. Kolthoff); met:
    • Jacques Damour; De overstroming; Drie oorlogen; De aanval op de molen (L'Attaque du moulin); Het bos; Angeline: een spookverhaal

Poëzie

  • 1861 Paolo
  • 1989 Messidor
  • 1901 L'Ouragan; lyrisch drama; (met Alfred Bruneau [1857-1934])
  • 1905 L'enfant roi
  • 1921 Lazare; (met Alfred Bruneau)
  • 1921 Violaine la chevelue
  • 1921 Sylvanire ou Paris en amour

Toneel

  • 1865 Madeleine; (publicatie in 1889)
  • 1873 Thérèse Raquin; (toneelbewerking van roman in 4 bedrijven; opgevoerd 11 juli 1873; is niet aangeslagen bij het publiek)
  • 1874 Les Héritiers Rabourdin; (komedie in 3 bedrijven)
  • 1878 Le bouton de rose
  • 1879 L'Assommoir; (toneelbewerking door Busnach en Gastineau)
  • 1881 Nana; (voor toneel bewerkt door William Busnach [1832-1907])
  • 1883 Pot-Bouille; (toneelbewerking door Busnach)
  • 1887 Le Ventre de Paris; (toneelbewerking door Busnach)
  • 1888 Germinal; (toneelbewerking door Busnach)
  • La Bête humaine; (toneelbewerking door Busnach; niet opgevoerd)

Kritieken, overig

J'accuse...!, open brief aan de president
  • 1866 Mes haines, causeries littéraires et artistique
  • 1866 Mon Salon
  • 1867 Édouard Manet, étude biographique et critique
  • 1880 Le Roman Experimental; (uiteenzetting romantheoretische inzichten over de cyclus 'Les Rougon-Macquart')
  • 1881 Le Naturalisme au Théâtre
  • 1881 Nos auteurs dramatiques
  • 1881 Les romanciers naturalistes
  • 1882 Une campagne [1880-1881]
  • 1881 Documents littéraires
  • 1897 Nouvelle campagne [1896]
  • 1897 Humanité, vérité, justice. L'affaire Dreyfus. Lettre à la jeunesse
  • 1898 J'accuse...!; (manifest over de Dreyfusaffaire)
  • 1901 L'affaire Dreyfus, la vérité en marche

Literatuur, een kleine selectie

  • 1893 Sous le regard de l'Olympia 1840-1870; Mitterand, Henri
  • L'Homme de Germinal 1871-1893; Mitterand, Henri
  • L'Honneur 1893-1902; Mitterand, Henri
  • 1954 Bonjour Monsieur Zola; Armand, Lanoux
  • 1964 Présentation des Rougon-Macquart; Guillemin Henri
  • 1997 Zola, légende et vérité, Utovie; Guillemin Henri

Filmografie[bewerken]

Gegevens in volgorde indien bekend: jaar; soort; duur; productie land; regisseur; cast
Betekenis afkorting: D=documentaire; m= mini serie; S=stille film; T=televisie; V=video
  • Therese Raquin
    • 1915; S; I ; Teresa Raquin; regie: Nino Martoglio; cast: Maria Carmi | Francesco Nicolosi-Puglisi
    • 1916; S; 50; USA; The Marble Heart; regie: Kenean Buel; cast: Violet Horner | Walter Miller
    • 1928; S; 90; F|D; Thérèse Raquin; regie: Jacques Feyder; cast: Gina Manès | Hans Adalbert Schlettow
    • 1953; 105; F|I; Thérèse Raquin; regie: Marcel Carné; cast: Simone Signoret | Raf Vallone
    • 1966; T; D; Thérèse Raquin; regie: Hans Korngiebel
    • 1965; T; 125; Sw; Thérèse Raquin; regie: Håkan Ersgård; cast: Gunnel Broström | Allan Edwall
    • 1979; T; B; Thérèse Raquin; regie: Emanuel Boeck; cast: Frank Aendenboom | Gella Allaert
    • 1980; Tm; UK; Thérèse Raquin; regie: Simon Langton; cast: Kate Nelligan | Kenneth Cranham
    • 2002; Tm; 180; F; La Liberté de Marie; regie: Caroline Huppert; cast: Julia Maraval | Sagamore Stévenin
    • 2006; Tsj|USA|UK; Therese Raquin; regie: Charlie Stratton; cast: Ludivine Sagnier
  • Madeleine Férat
    • 1920; S; I; Maddalena Ferat; regie: Febo Mari | Roberto Roberti; cast: Francesca Bertini | Giorgio Bonaiti

Les Rougon-Macquart

  • La Fortune des Rougon
    • 1980; Tm; 275; F; La Fortune des Rougon; regie: Yves-André Hubert | Madeleine Robinson | Didou Kapour
  • La Curée
    • 1917; S; I; La Cuccagna; regie: Baldassarre Negroni; cast: Ida Carloni Talli | Alfonso Cassini
    • 1966; 98; I|F; La Curée; regie: Roger Vadim; cast: Jane Fonda | Michel Piccoli
  • La Faute de l'abbé Mouret
    • 1970; 100; F; La Faute de l'abbé Mouret; regie: Georges Franju; cast: Francis Huster | Gillian Hills
    • 1937; CH; La Faute de l'abbé Mouret; regie: Max Haufler; cast: Heinrich Gretler | Alfred Rasser
  • L'Assommoir
    • 1902; S; 5; F; Les Victimes de l'alcoolisme
    • 1902; S; F; L'Assommoir; regie: Ferdinand Zecca
    • 1909; S; DK; Faldgruben; regie: Carl Alstrup; cast: Carl Alstrup | Emilie Sannom
    • 1909; S; F; L'Assommoir; regie: Albert Capellani; cast: Eugénie Nau | Alexandre Arquillière
    • 1917; S; UK; Drink; regie: Sidney Morgan; cast: Fred Groves | Irene Browne
    • 1956; 122; F|I; Gervaise; regie: René Clément; cast: Maria Schell | François Périer
  • Une page d'amour
    • 1995; T; F; Une page d'amour; regie: Serge Moati; cast: Jacques Perrin | Miou-Miou
    • 1980; T; F; Une page d'amour; regie: Elie Chouraqui; cast: Anouk Aimée | Bruno Cremer
  • Nana
    • 1917; S; USA; A Man and the Woman; regie: Herbert Blaché | Alice Guy; cast: Edith Hallor | Leslie Austin
    • 1926; S; 150; F; Nana; regie: Jean Renoir; cast: Catherine Hessling | Jean Angelo
    • 1934; 90; USA; Nana; regie: Dorothy Arzner | George Fitzmaurice; cast: Anna Sten; Lionel Atwill
    • 1944; 87; Mex; Nana; regie: Roberto Gavaldón | Celestino Gorostiza; cast: Lupe Velez | Miguel Ángel Ferriz
    • 1955; 120; F|I; Nana; regie: Christian-Jaque; cast: Charles Boyer | Martine Carol
    • 1970; 110; Sw|F; Nana; regie: Mac Ahlberg; cast: Anna Gaël | Gillian Hills
    • 1981; Tm; 360; F|B|CH; Nana; regie: Maurice Cazeneuve; cast: Véronique Genest | Guy Tréjan
    • 1982; 92; I; Nana; regie: Dan Wolman; cast: Katya Berger | Jean-Pierre Aumont
    • 1985; 110; Mex; Nana; regie: Rafael Baledón | José Bolaños | Irma Serrano; cast: Gregorio Casal | Verónica Castro
    • 1999; T; 180; I; Nanà; regie: Alberto Negrin; cast: Francesca Dellera | Bernard Giraudeau
    • 2001; TV; 180; F; Nana; regie: Édouard Molinaro; cast: Lou Doillon | Bernard Le Coq
  • Pot-Bouille
    • 1957; 115; F|I; Pot-Bouille; regie: Julien Duvivier; cast: Gérard Philipe | Dany Carrel
    • 1972; Tm; 364; F; Pot-Bouille; regie: Yves-André Hubert; cast: Roger Van Hool | Pierre Tornade
    • 1943; 88; F; Au bonheur des dames; regie: André Cayatte; cast: Michel Simon | Albert Préjean
    • 1930; 85; F; Au bonheur des dames; regie: Julien Duvivier; cast: Dita Parlo | Pierre de Guingand
  • Au bonheur des dames
    • 1922; S; D; Zum Paradies der Damen; regie: Edith Posca | Lupu Pick; cast: Edith Posca | Lupu Pick
  • Germinal
    • 1905; S; F; Au pays noir; regie: Lucien Nonguet | Ferdinand Zecca
    • 1912; S; F; Au pays des ténèbres; regie: Victorin-Hippolyte Jasset; cast: Charles Krauss | Marcel Vibert
    • 1913; S; 150; F; Germinal; regie: Albert Capellani; cast: Mévisto
    • 1963; 110; F|I|Hun; Germinal; regie: Yves Allégret; cast: Jean Sorel | Berthe Granval
    • 1970; Tm; 300; UK; Germinal; regie: John Davies; cast: Nancie Jackson | Mark Jones
    • 1993; 170; B|F|I; Germinal; regie: Claude Berri; cast: Miou-Miou | Renaud
    • 1967; T; F; L'Oeuvre; regie: Pierre Cardinal; cast: Bernard Fresson | Marie-Christine Barrault
  • La Terre
    • 2001; 115; UK; This Filthy Earth; regie: Andrew Kotting; cast: Rebecca R. Palmer | Shane Attwooll
    • 1930; 73; Le Rêve; regie: Jacques de Baroncelli; cast: Simone Genevois | Jaque Catelain
    • 1921; S; F; Le Rêve; regie: Jacques de Baroncelli; cast: Eric Barclay | Suzanne Bianchetti
    • 1921; S; 97; USA; La Terre; regie: André Antoine; cast: Armand Bour | René Alexandre
  • La Bête Humaine
    • 1938; 100 ||F; La Bête humaine; regie: Jean Renoir; cast: Jean Gabin | Simone Simon
    • 1954; 91; USA; Human Desire; regie: Fritz Lang; cast: Glenn Ford | Gloria Grahame
    • 1957; 107; Arg; La Bestia humana; regie: Daniel Tinayre; cast: Roberto Escalada | Massimo Girotti
    • 1995; T; 90; UK; Cruel Train; regie: Renaud; cast: Saskia Reeves | Adrian Dunbar
  • L'Argent
    • 1915; S; DK; Penge; regie: Karl Mantzius; cast: Karl Mantzius | R. Schyberg
    • 1928; S; 195; F; L'Argent; regie: Marcel L'Herbier|| Brigitte Helm | Marie Glory
    • 1988; T; 250; F; L'Argent; regie: Jacques Rouffio; cast: Claude Brasseur | Miou-Miou

Les Trois Villes

  • Lourdes
    • 1913; S; Sw; Miraklet; regie: Victor Sjöström; cast: Carl Borin | John Ekman

Les Quatres Evangiles

  • 1929; S; F; Fécondité; regie: Nicolas Evreinoff | Henri Étiévant; cast: Alex Allin | José Davert
  • 1920; S; F; Travail; regie: Henri Pouctal; cast: Raphaël Duflos | Léon Mathot
  • 1915; S; 50; USA; Destruction (Travail); regie: Will S. Davis; cast: Theda Bara | J. Herbert Frank

Overige films

  • 1979; T; F; Madame Sourdis; regie: Caroline Huppert; cast: Nathalie Baye | Pierre Clémenti
  • 1947; F; Pour une nuit d'amour; regie: Edmond T. Gréville; cast: Odette Joyeux | Roger Blin
  • 1920; S; D; Die Bestie im Menschen; regie: Ludwig Wolff; cast: Hugo Döblin | Ilka Grüning
  • 1917; S; Rus; Chelovek - zver; regie: Cheslav Sabinsky
  • 1959; 109; SW|P|F; Noc poslubna Attaque du Moulin); regie: Erik Blomberg; cast: Harriet Andersson | Ignacy Gogolewski
  • 1945; 117; F; Naïs (Naïs Micoulin); regie: Raymond Leboursier; cast: Jacqueline Pagnol | Fernandel
  • 1999; 104; Pol.; Na koniec swiata; regie: Magdalena Lazarkiewicz; cast: Justyna Steczkowska | Aleksandr Domogarov
  • 1913; S; 51; Sw; Gränsfolken; regie: Mauritz Stiller; cast: Carl Borin | Stina Berg
  • 1937; 116; USA; The Life of Emile Zola; regie: William Dieterle; Paul Muni | Joseph Schildkraut
  • 1954; D; 43; F; Émile Zola; regie: Jean Vidal; stem: Julien Bertheau
  • 1978; 495; F; Émile Zola ou La conscience humaine (mini); regie: Stellio Lorenzi; cast: Jean Topart | Roger Monsoret

Voetnoten[bewerken]

  1. Zie over het sterven van/de moord op Zola bijvoorbeeld: BART VAN LOO. Eten! Lezen! Vrijen! De Bezige Bij, Antwerpen, 2011, p. 243-246.

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Émile Zola.


Wikisource NL Meer bronnen die bij deze auteur horen, kan men vinden op de pagina Émile Zola op de Nederlandstalige Wikisource.
Personen die zijn begraven in het Panthéon

1791: Honoré Gabriel de Riqueti, graaf van Mirabeau · Voltaire · 1793: Louis-Michel Lepeletier de Saint-Fargeau · Auguste Marie Henri Picot de Dampierre · 1806: François Denis Tronchet · Claude-Louis Petiet · 1807: Jean-Baptiste-Pierre Bevière · Louis-Joseph-Charles-Amable d'Albert de Luynes · Jean-Étienne-Marie Portalis · Louis-Pierre-Pantaléon Resnier · 1808: Antoine-César de Choiseul-Praslin · Jean-Frédéric Perregaux · Jean-Pierre Firmin Malher · Pierre Jean Georges Cabanis · François Barthélemy Beguinot · 1809: Girolamo Luigi Durazzo · Jean-Baptiste Papin · Joseph-Marie Vien · Pierre Garnier de Laboissière · Justin Bonaventure Morard de Galles · Jean-Pierre Sers · Emmanuel Crétet · 1810: Louis Charles Vincent Le Blond de Saint-Hilaire · Jean Lannes · Giovanni Battista Caprara · Charles Pierre Claret de Fleurieu · Jean-Baptiste Treilhard · 1811: Nicolas Marie Songis des Courbons · Charles Erskine de Kellie · Alexandre-Antoine Hureau de Sénarmont · Michel Ordener · Louis Antoine de Bougainville · Ippolito Antonio Vincenti-Mareri · 1812: Jan Willem de Winter · Jean Marie Pierre Dorsenne · Auguste Jean-Gabriel de Caulaincourt · 1813: Joseph-Louis Lagrange · Jean-Ignace Jacqueminot · Hyacinthe-Hughes Timoléon de Cossé-Brissac · Justin de Viry · Jean Rousseau · Frédéric Henri Walther · 1814: Jean-Nicolas Démeunier · Jean Louis Ébenezel Reynier · Claude Ambroise Régnier · 1815: Claude Juste Alexandre Legrand · Antoine-Jean-Marie Thévenard · 1829: Jacques-Germain Soufflot · 1885: Victor Hugo · 1889: Théophile Malo Corret de La Tour d'Auvergne · Lazare Carnot · Jean-Baptiste Baudin · François Séverin Marceau · 1894: Marie François Sadi Carnot · 1907: Marcellin Berthelot · 1908: Émile Zola · 1920: Léon Gambetta · 1924: Jean Jaurès · 1933: Paul Painlevé · 1948: Paul Langevin · Jean Perrin · 1949: Félix Éboué · Victor Schoelcher · 1952: Louis Braille · 1964: Jean Moulin · 1987: René Cassin · 1988: Jean Monnet · 1989: Henri Grégoire · Gaspard Monge · Nicolas de Condorcet · 1995: Marie Curie · Pierre Curie · 1996: André Malraux · 2002: Alexandre Dumas père · 2011: Aimé Césaire