Beren

Beren
Kodiakbeer (Ursus arctos middendorffi)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren) Stam: Chordata (Chordadieren) Klasse: Mammalia (Zoogdieren) Orde: Carnivora (Roofdieren) Onderorde: Caniformia
Familie
Ursidae Fischer, 1817
Afbeeldingen Beren op Wikimedia Commons Mediabestanden
Beren op Wikispecies Wikispecies
Portaal    Biologie Zoogdieren

Beren (Ursidae) vormen een familie binnen de orde der roofdieren (Carnivora). Ze behoren net als de hondachtigen, zeeroofdieren, kleine beren en marterachtigen tot de onderorde Caniformia. De familie omvat acht soorten in vijf geslachten. De eerste beren waren niet groot, maar ze hebben zich ontwikkeld tot grote landroofdieren: de Kodiakbeer (een ondersoort van de bruine beer) en de ijsbeer zijn de grootste landroofdieren op aarde. Huidige beren zijn groot, met stevige, korte ledematen en een kleine staart.

Beren zijn zoolgangers. Ze kunnen voor een korte periode hoge snelheden bereiken en zijn over het algemeen alleseters, met een voorkeur voor plantaardig voedsel. Uitzonderingen zijn de vegetarische reuzenpanda, die uitsluitend bamboe eet, en de carnivore ijsbeer, die zelden plantaardig voedsel eet en zich voedt met zeehonden en vis.

Pasgeboren beertjes zijn zeer klein (tot 700 gram), onbehaard en hulpeloos. In de oudheid schreef Aristoteles dat de moeder de vormloze jongen "in vorm likte". Daaraan danken we de uitdrukking "een ongelikte beer".

Geslachten en soorten

De familie omvat de volgende geslachten en hun soorten:

• Geslacht: Ailuropoda
  • Reuzenpanda (Ailuropoda melanoleuca)
• Geslacht Tremarctos
  • Brilbeer (Tremarctos ornatus)
• Geslacht Helarctos
  • Maleise beer (Helarctos malayanus)
• Geslacht Melursus
  • Lippenbeer (Melursus ursinus)
• Geslacht Ursus
  • Amerikaanse zwarte beer (Ursus americanus)
  • Aziatische zwarte beer of kraagbeer (Ursus thibetanus)
  • Bruine beer (Ursus arctos)
  • Holenbeer (Ursus spelaeus) (prehistorie, uitgestorven rond 8e millennium v.Chr.)
  • IJsbeer (Ursus maritimus)

Afbeeldingen

• 

  Pasgeboren jongen van de Amerikaanse zwarte beer (Ursus americanus) worden onderzocht

• 

  Aziatische zwarte beer (Ursus thibetanus)

• 

  IJsbeer (Ursus maritimus)

• 

  Reuzenpanda (Ailuropoda melanoleuca)

• 

  Spelende bruine beer (Ursus arctos)

Cultuurhistorische betekenis van de beer

Mediabestanden

Beren hebben een grote rol gespeeld in de heraldiek. Het moedige en krachtige dier leent zich als symbool van kracht en moed en het is gebruikt als figuur op een sprekend wapen van de talloze plaatsen en personen die "beer" als lettergreep of deel van hun naam hebben gekregen. Voorbeelden hiervan zijn Bern en Berlijn.

Wolf-Dieter Storl heeft onderzoek gedaan naar de symboliek van de beer.

Literatuur

• Wozencraft, W.C. 2005. Order Carnivora. Pp. 532-628 in Wilson, D.E. & Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2 vols., 2142 pp. ISBN 978-0-8018-8221-0