Vier van Breda
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Vier van Breda (na 1966 de Drie en na 1979 de Twee van Breda) waren Duitse oorlogsmisdadigers die een levenslange gevangenisstraf uitzaten. Ze zaten hun straf uit in de koepelgevangenis van Breda.
- Franz Fischer (Olsberg, 10 december 1901 – Olsberg, 19 september 1989)
- Ferdinand aus der Fünten (Mülheim an der Ruhr, 17 december 1909 – Duisburg, 19 april 1989)
- Joseph Kotälla (14 juli 1908 – Breda, 31 juli 1979)
- Willy Lages (5 oktober 1901 – 2 februari 1971)
Lages werd vrijgelaten in 1966, omdat hij ernstig ziek was. Hij leefde vervolgens nog bijna vijf jaar in vrijheid.
Rond de drie overgebleven gevangenen (nadat Lages in 1966 was vrijgelaten) rees in 1972 een conflict tussen de toenmalige minister van Justitie, Dries van Agt en de Tweede Kamer. Van Agt had laten doorschemeren dat hij positief wilde reageren op een gratieverzoek van de drie van Breda. Uiteindelijk werd het gratieverzoek afgewezen, na aanneming van de motie-Voogd. De vrijlating werd afgeblazen na een door Anneke Goudsmit (D66) bepleite hoorzitting en een heftig Kamerdebat, vanwege zeer sterk en emotioneel verzet vanuit de samenleving, met name van verenigingen van oorlogsslachtoffers.
In 1979 overleed Kotälla in de Bredase gevangenis. In 1989 werden de overgebleven twee vrijgelaten op instigatie van minister Korthals Altes. De minister werd hierin gesteund door negentien prominente Nederlanders, onder wie de oud-verzetsman Hans Teengs Gerritsen en andere voormalige tegenstanders van vrijlating, die een brief ondertekenden waarmee zij instemden met Korthals' voorstel. Ook de schrijver en overlevende van Bergen-Belsen Abel Herzberg pleitte publiekelijk voor de vrijlating. Abel Herzberg maakte onderdeel uit van de verlichte strafrechtdeskundigen en nam een standpunt in dat geheel tegenovergesteld was aan dat van de meeste Nederlandse joden in die tijd. De opstelling van joodse tegenstanders van de vrijlating noemde hij vol van 'haat en vergelding' en hij benadrukte dat wraak op een dergelijke manier geen zin had. Het werd beschouwd als een bijzonder moment, dat een overlevende van de Nazi-gruwelen een dergelijk genuanceerd en wijs standpunt wist in te nemen, en zich niet liet leiden door emoties. Zowel Aus der Fünten als Fischer overleden kort na hun vrijlating.
