Fresno

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoontje doorverwijspagina Zie Fresno (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Fresno.
Fresno
Stad in de Verenigde Staten Vlag van de Verenigde Staten
Flag of Fresno, California.svg Seal of Fresno, California.png
Map of USA highlighting California.pngLocatie van Californië
Fresno County California Incorporated and Unincorporated areas Fresno Highlighted.svgLocatie van Fresno
Situering
Staat Californië
County Fresno County
Algemeen
Oppervlakte 291,6 km²
- land 290,9[2] km²
- water 0,7[2] km²
Inwoners (2012) 505.882[1] (1.739 inw/km²)
Politiek
Burgemeester Ashley Swearengin
Foto's
Het centrum (downtown) van Fresno
Het centrum (downtown) van Fresno
Portaal  Portaalicoon   Verenigde Staten
Californië

Fresno is een stad in het midden van de Amerikaanse staat Californië en de hoofdplaats (county seat) van Fresno County. De plaats is gelegen in de San Joaquin Valley, dat onderdeel is van de Central Valley, en telde volgens de schatting 505.882 inwoners in 2012.[1] Het is hiermee de 34e stad van het land achter Tucson en voor Sacramento en de vijfde van de staat achter San Francisco en voor Sacramento.[3] De landoppervlakte bedraagt 290,9 km² en daarmee is de bevolkingsdichtheid 1.739 inwoners per vierkante kilometer.[2]

Naam[bewerken]

Fresno is Spaans voor es en op de vlag van de stad is een blad van de es afgebeeld.

Geografie[bewerken]

Topografie[bewerken]

Fresno is gelegen op 94 meter hoogte in de San Joaquin Valley dichtbij het geografische middelpunt van Californië, dat ligt in het aangrenzende Madera County. De plaats ligt 200 kliometer landinwaarts ongeveer 50 kilometer ten westen van de Sierra Nevada. Verder ligt het ongeveer 320 kilometer noordelijk van Los Angeles en 270 kilometer zuidelijk van Sacramento. Zo'n 100 kilometer noordwaarts bevindt zich Yosemite National Park in de Sierra Nevada.

De grondoppervlakte bedraagt 290,6 km² en de wateroppervlakte 0,7 km² waarmee de totale oppervalkte 291,6 km² is.

Ten noorden van de plaats stroomt de rivier de San Joaquin, die vanaf het het 25 kilometer verderopgelegen Millerton Lake naar het westen gaat.

Parken[bewerken]

Woodward Park

Fresno telt drie grote parken, waarvan er twee binnen de stadsgrenzen liggen en een in het omliggende gebied ten zuidwesten van de stad. Het Woodward Park is het grootste en gelegen in het noorden bij de San Joaquin en beschikt onder andere over een Japanse tuin, verschillende picknickgebieden en een aantal kilometer wandelpaden. Verder is er ook het Roeding Park nabij het centrum (downtown), dat de dierentuin van Fresno huisvest. In de omgeving ligt tevens Kearney Park met Kearney Mansion.

Volgens een rankschikking van The Trust for Public Land, een organisatie die het landschap beschermt en parken creëert, had Fresno in 2013 het slechtste parksysteem van de 50 meest bevolkte steden in de Verenigde Staten. Hiervoor is gekeken naar de parkgrootte, het percentage van de parkoppervlakte ten op zichte van de totale oppervlakte, de bereikbaarheid, de tijd die de bewoners er doorbrengen en het aantal speeltuinen per 10.000 inwoners.[4]

Klimaat[bewerken]

De stad heeft een steppeklimaat, BS volgens het systeem van Köppen, met zachte en relatief natte winters en hete en droge zomers. De gemiddelde jaartemperatuur bedraagt 18 graden Celsius en hiermee zit Fresno op de grens tussen een warm (>18°C) en een koud (<18°C) steppeklimaat. December is met een gemiddelde temperatuur van 8,2°C de koudste maand en juli is met een gemiddelde temperatuur van 28,3°C de warmste maand.[5] In de zomer zijn er veel zonuren, met name in juni en juli waar de zon bijna 14 uur schijnt. Aan de andere kant zijn er in de winter (januari en december) weinig zonuren, namelijk tussen de vier en de vijf uur.[6] Dit komt door de zogenaamde tule fog, een dikke grondmist in de Central Valley die zich vormt van november tot maart na de eerste 'echte' neerslag.

Jaarlijks valt er zo'n 292 millimeter neerslag, wat bij een BS-klimaat past. Het droge seizoen valt in de zomer, in juli en augustus valt er nog geen millimeter neerslag en ook de maanden juni en september zijn redelijk droog. Het regenseizoen duurt van november tot april, waarvan januari de natste maand is met gemiddeld 55,6 millimeter neerslag.[5] In totaal zijn er per jaar gemiddeld 35 regendagen.[6]

Weergemiddelden voor Fresno
Maand jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Jaar
hoogste maximum (°C) 25,6 26,7 30,6 37,8 41,7 43,3 45,0 44,4 41,7 37,8 32,2 25,0 45,0
gemiddeld maximum (°C) 12,8 16,6 19,8 23,8 29,1 33,4 36,9 36,2 32,7 26,3 18,3 12,8 24,9
gemiddelde temperatuur (°C) 8,3 11,1 13,7 16,7 21,2 25,1 28,3 27,5 24,6 18,9 12,4 8,2 18,0
gemiddeld minimum (°C) 3,8 5,5 7,6 9,6 13,4 16,7 19,7 18,9 16,3 11,6 6,4 3,5 11,1
laagste minimum (°C) -5 -4,5 0,0 0,0 5,0 7,8 12,2 12,8 7,8 3,9 -1,7 -7,8 -7,8
neerslag (mm) 55,6 51,6 51,6 24,1 10,9 5,3 0,3 0,3 4,3 16,0 26,9 45,0 291,9
zonuren (u/d) 4,6 7,0 9,2 11,2 12,9 13,7 13,8 12,9 11,5 9,8 6,3 4,1 9,8
regendagen (d) 5,6 5,8 6,1 3,2 1,3 0,4 0,1 0,2 0,9 1,8 4,7 4,9 35
bron: NOAA (1981-2010)[5] en Hong Kong Observatory (1961-1990)[6]

Plaatsen in de nabije omgeving[bewerken]

De onderstaande figuur toont nabijgelegen plaatsen in een straal van 24 km rond Fresno.

Plaatsen in de omgeving
FresnoFresno
Plaats met 1037 inwoners (2000). Biola (20 km)
Plaats met 7300 inwoners (2000). Bonadelle Ranchos-Madera Ranchos (19 km)
Plaats met 182 inwoners (2000). Bowles (20 km)
Plaats met 762 inwoners (2000). Calwa (12 km)
Plaats met 68468 inwoners (2000). Clovis (10 km)
Plaats met 950 inwoners (2000). Del Rey (22 km)
Plaats met 1966 inwoners (2000). Easton (14 km)
Plaats met 3979 inwoners (2000). Fowler (20 km)
Plaats met 519 inwoners (2000). Friant (24 km)
Plaats met 165 inwoners (2000). Raisin City (22 km)
Plaats met 18931 inwoners (2000). Sanger (23 km)

Demografie[bewerken]

Bevolkingssamenstelling in 2000 (elk puntje staat voor 25 inwoners):
- Rood is blank
- Blauw is zwart
- Groen is Aziatisch
- Oranje is hispanic
- Grijs is overig

Fresno is de grootste stad binnen de gelijknamige agglomeratie, die bestaat uit Fresno en Madera County en volgens de schatting in 2012 947.895 inwoners telde.[7] De stad zelf had in dat jaar een geschat inwoneraantal van 505.882, waarmee het de grootste stad van de agglomeratie is. Landelijk gezien is het qua inwoneraantal de 34e stad van het land achter Tucson (524.295) en voor Sacramento (475.516) en binnen Californië is het de vijfde stad achter San Francisco (825.863) en voor Sacramento.[1][3]

Bij de census van 2010 bedroeg het aantal inwoners 494.665. Ter vergelijking, het aantal van Fresno County was toen 930.450 en dat van de hele staat Californië 37.253.956. Van de bevolking was 9,3% ouder dan 65 en 30,1% jonger dan 18. De rassensamenstelling was toen als volgt; bijna de helft (49,6%) van de bevolking was blank, de indianen (1,7%) en de Afro-Amerikanen (8,3%) vormen samen één tiende, 12,6% was van Aziatische afkomst, 0,2% was afkomstig van de eilanden in de Grote Oceaan en 5% was een combinatie tussen meerdere rassen. Het aantal hispanics bedroeg 232.055, omgerekend 46,9 procent van de bevolking. Zij vormen zelf geen apart ras en kunnen in principe tot elk van de bovengenoemde rassen behoren.[1]

Van de hispanics was het grootste deel van Mexicaanse afkomst, namelijk 211.431 personen. Andere herkomstgebieden van de hispanics met meer dan duizend personen zijn Puerto Rico (1.825), El Salvador (1.833), Spanje (2.954) en de overige landen (10.826).[8]

Verder is er een opvallende populatie Armeense Amerikanen in Fresno en het aantal wordt geschat op ruim 6.000.[8] De stad was de eerste belangrijke bestemming voor Armeniërs uit het Ottomaanse Rijk in de Westelijke Verenigde Staten. De immigranten waren voornamelijk actief in de landbouw. Ze hebben ook hun eigen kerk, namelijk de Armeens-apistolische Holy Trinity Church.

Bevolkingsontwikkeling[bewerken]

Bevolkingsaantallen
Jaar Aantal
1890 10.818
1900 12.470
1910 24.892
1920 45.086
1930 52.513
1940 60.685
1950 91.669
1960 133.929
1970 165.972
1980 218.202
1990 354.202
2000 427.652
2010 494.655
[9][10][1]

Zo'n 20 jaar na de stichting van Fresno in 1872 bedroeg de bevolking bij de census van 1890 10.818 inwoners. In de daarop volgende 10 jaar steeg het inwoneraantal naar 12.470 en in 1910 was de bevolking verdubbeld naar 24.892 inwoners. De bevolking bleef na 1920 groeien met ongeveer 15% per decennium en dit duurde tot de jaren 40. Tussen 1950 en 1960 werd het inwoneraantal van 100.000 gehaald en in 1960 stond de stad voor het eerst tot op de lijst van 100 grootste steden in de Verenigde Staten op plaats 91. In 1970 stond Fresno op plek met 165.972 inwoners en binnen 10 jaar was de grens van 200.000 bereikt. Van 1980 tot 1990 nam de bevolking sterk toe met meer dan honderdduizend personen en na 1990 groeide het aantal inwoners naar 427.652 bij de census van 2000 en naar 494.665 in 2010.[9]

Grafiek van de bevolkingsontwikkeling vanaf 1890[9]
De Holy Trinity Church

Religie[bewerken]

Van de totale bevolking is ongeveer de helft gelovig (51,70%), in vergelijking met het gehele land is dit een paar procent hoger. Het merendeel van de gelovigen is christelijk en de meeste mensen daarvan zijn katholiek (31,82%). Andere christelijke groepen zijn de pinksterbeweging (4,21%), baptisten (3,53%), mormonen (2,32%), methodisten (0,84%), lutheranen (0,66%), presbyterianen (0,63%), episcopalen (0,03%) en overige stromingen (6,01%), waaronder de Armeens-katholieke Kerk en de Armeens-apostolische Kerk. Opvallend is dat er relatief veel katholieken en leden van de pinksterbeweging wonen en weinig baptisten, episcopalen en lutheranen vergeleken met het landelijk gemiddelde. Andere vertegenwoordigde religies zijn het jodendom (0,12%), de islam (0,31%) en de oosterse religies (1,24%).[11][12]

Politiek[bewerken]

Burgemeester[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van burgemeesters van Fresno voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De huidige en 21ste burgemeester van Fresno is Ashley Swearengin.

Bezienswaardigheden[bewerken]

National Register of Historic Places[bewerken]

Fresno en de directe omgeving van de stad tellen 30 inschrijvingen in het National Register of Historic Places. Hieronder volgt een overzicht.[13]

Monument Bouwjaar Adres Afbeelding
Bank of Italy 1917 1001 Fulton Mall 2009-0725-CA-Fresno-BankofItaly.jpg
H. H. Brix Mansion 1911 2844 Fresno Street 2009-0725-CA-HHBrixMansion.jpg
Einstein Home 1912 1600 M Street Einstein House.JPG
Forestiere Underground Gardens 1906 – 1946 5021 W. Shaw Avenue Afbeelding
gewenst
Fresno Bee Building 1922 1555 Van Ness Avenue Fresno Bee Building Dec 2012.jpg
Fresno Brewing Company 1907 100 M Street Afbeelding
gewenst
Fresno City College Old Administration Building 1916 1101 University Avenue 2009-0725-CA-FresnoCC-OAB.jpg
Fresno County Hall of Records 1935 – 1937,
1954 – 1955
2281 Tulare Street Fresno Hall of Records.JPG
Fresno Republican Printery 1919 2130 Kern Street 2009-0725-CA-FresnoRepublicanPrintery.jpg
Fresno Sanitary Landfill 1937 West & Jensen Avenues FresnoLandfillEPA.png
Holy Trinity Church 1914 2226 Ventura Street 2009-0725-CA-HolyTrinityArmenianApostolic.jpg
Hotel Californian 1923 851 Van Ness Avenue Hotel Californian 1.JPG
Kearney Mansion 1903 7160 W. Kearney Boulevard Afbeelding
gewenst
Kindler Home 1929 1520 E. Olive Avenue Kindler House NE.JPG
Maubridge Apartments 1911 2344 Tulare Street 2009-0725-CA-MaubridgeApartments.jpg
Fresno Memorial Auditorium 1936 2425 Fresno Street 2009-0725-CA-FresnoMemorialAud.jpg
Thomas R. Meux Home 1889 1007 R Street Meux House.JPG
Old Fresno Water Tower 1894 2444 Fresno Street 2009-0725-CA-FresnoWaterTower-F.jpg
Pantages Theatre 1929 1400 Fulton Street 2009-0725-CA-Fresno-WarnorsTheatre.jpg
Physicians Building 1926 2607 Fresno Street 2009-0725-CA-PhysiciansBuilding.jpg
Rehorn Home 1906 1050 S Street Afbeelding
gewenst
Romian Home 1905 2055 San Joaquin Street Afbeelding
gewenst
San Joaquin Light & Power Corporation Building 1924 1401 Fulton Street 2009-0725-CA-Fresno-SJLightPowerCorp.jpg
Santa Fe Hotel 1926 935 Santa Fe Avenue Santa Fe Hotel.JPG
Santa Fe Passenger Depot 1899 2650 Tulare Street 2009-0725-CA-FresnoSantaFeStation.jpg
Southern Pacific Railroad Depot 1889 1713 Tulare Street Afbeelding
gewenst
Tower Theatre 1939 1201 N. Wishon Tower Theatre Fresno 2.jpg
Twining Laboratories 1930 2527 Fresno Street 2009-0725-CA-TwiningLaboratories.jpg
Warehouse Row Buildings 1903, 1909,
1910
702 P Street, 764 P Street,
754 P Street
Afbeelding
gewenst
Y. W. C. A. Residence Hall 1922 1660 M Street Fresno YMCA.JPG

Onderwijs[bewerken]

Hoger onderwijs[bewerken]

De stad huisvest een van de 23 openbare campussen van de California State University, namelijk de Fresno State University. De universiteit ligt in het noordoosten van de stad en heeft ongeveer 25.000 studenten.

Verkeer en vervoer[bewerken]

De CA 99 bij het knooppunt met de CA 41

Wegen[bewerken]

Snelwegen[bewerken]

Fresno is de grootste Californische plaats die niet aan een interstate ligt, maar het is wel een knooppunt voor een aantal state highways, waarvan de California State Route 99 de belangrijkste is. Deze weg loopt van noord naar zuid door de Central Valley en verbindt de stad met onder andere Sacramento en Modesto in het noorden en Bakersfield in het zuiden. Hier kruist de CA 99 de CA 41 en de CA 180. De CA 41, die in Morro Bay bij de Grote Oceaan begint, komt vanuit Lemoore in het zuiden de plaats binnen en kruist als eerst de 99 en vervolgens de 180 om dan verder naar het noorden te gaan richting Yosemite. De CA 180 loopt van Mendota in het westen via Fresno naar Kings Canyon National Park in het oosten. De weg kruist in de stad van west naar oost de 99, de 41 en als laatst de 168. Deze weg begint iets ten westen van het centrum en leidt naar het noordelijker gelegen Huntington Lake in de Sierra Nevada. Het vormt een verbinding met onder meer de voorstad Clovis.

Busvervoer[bewerken]

Het busvervoer in de stad wordt bediend door het vervoersbedrijf Fresno Area Express en in 2013 maakten ruim 12 miljoen passagiers gebruik van de vaste buslijnen.

Het Santa Fe Passenger Depot

Spoor[bewerken]

Het hoofdstation voor personenvervoer van de stad is het Santa Fe Passenger Depot, waar de San Joaquins van Amtrak stoppen. Door Fresno rijden zowel de goederentreinen van BNSF Railway als die van Union Pacific Railroad. Verder is het de bedoeling dat de plaats aan de California High-Speed Rail komt te liggen.

Luchtverkeer[bewerken]

De Internationale luchthaven van Fresno Yosemite regelt de lijndiensten van en naar de stad en vervoerde in 2013 zo'n 1,2 miljoen passagiers.[14] Het ligt in het oosten van de stad bij de CA 168 en de CA 180. Het is verder een belangrijk vliegveld voor het transport van goederen vanuit de San Joaquin Valley naar de rest van de Westelijke Verenigde Staten en daarnaast wordt het ook gebruikt voor militaire doeleinden.

Fresno Chandler Executive Airport ligt 3 kilometer ten zuidwesten van het centrum en is een van de oudste actieve vliegvelden van de staat. Het verkeer bestaat niet uit lijndiensten, maar uit general aviation-vluchten. Verder is er Sierra Sky Park Airport in het noordwesten van Fresno, dat een particulier vliegveld is, maar wel toegankelijk voor het publiek.

Stedenbanden[bewerken]

Fresno heeft 6 actieve stedenbanden met:[15]

Geboren in Fresno[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d e (en) Schatting 2012, www.census.gov
  2. a b c (en) Gazetteer bestanden 2012, www2.census.gov
  3. a b City and Town Totals: Vintage 2012, www.census.gov, geraadpleegd op 19-01-2014
  4. (en) City Profiles, parkscore.tpl.org, geraadpleegd op 31-01-2014
  5. a b c (en) NOWData - NOAA Online Weather Data, National Oceanic and Atmospheric Administration, geraadpleegd op 04-01-2014 voor de temperaturen en gemiddelde neerslag.
  6. a b c (en) Climatological Normals of Fresno, Hong Kong Observatory, geraadpleegd op 04-01-2014 voor het aantal regendagen en zonuren.
  7. (en) CBSA-EST2012-01, www.census.gov, geraadpleegd op 11-01-2014
  8. a b (en) American FactFinder - Community Facts, factfinder2.census.gov, geraadpleegd op 31-01-2014
  9. a b c (en) Historical Census Statistics, www.census.gov, geraadpleegd op 25-01-2014
  10. (en) Ranking Tables for Incorporated Places of 100,000 or More, www.census.gov, geraadpleegd op 25-01-2014
  11. Alle bij de paragraaf genoemde percentages zijn berekend over het totale aantal inwoners van Fresno
  12. (en) Religion in Fresno. bestplaces.net Geraadpleegd op 3 maart 2014
  13. (en) National Register of Historic Places. historicfresno.org Geraadpleegd op 6 maart 2014
  14. (en) Fresno, CA: Fresno Yosemite International (FAT), transtats.bts.gov, geraadpleegd op 11-01-2014
  15. Sister cities, www.fresnosistercities.com, geraadpleegd op 09-01-2014

Hoofdstad: Sacramento

Regio's: Antelope Valley · Big Sur · Cascade Range · Central Coast · Central Valley · Channel Islands · Coachella Valley · Conejo Valley · Cucamonga Valley · Death Valley · East Bay · East County · Emerald Triangle · Gold Country · Greater Los Angeles · Grote Bekken · Imperial Valley · Inland Empire · Klamath Basin · Lake Tahoe · Los Angeles Basin · Lost Coast · Mojave · Mountain Empire · Noord-Californië · North Bay · North Coast · North County · Oost-Californië · Owens Valley · Oxnard Plain · San Francisco Peninsula · Pomona Valley · Sacramento Valley · San Bernardino Valley · San Diego–Tijuana · San Fernando Valley · San Francisco Bay Area · San Gabriel Valley · San Joaquin Valley · Santa Clara Valley · Santa Clarita Valley · Shasta Cascade · Sierra Nevada · Silicon Valley · South Bay (LA) · South Bay (SD) · South Bay (SF) · South Coast · Southern Border Region · Upstate California · Wine Country · Yosemite · Zuid-Californië

Metropolitane gebieden: Bakersfield · Chico · Fresno · Los Angeles-Long Beach-Glendale · Modesto · Napa · Oakland-Fremont-Hayward · Oxnard-Thousand Oaks-Ventura · Riverside-San Bernardino-Ontario · Sacramento-Roseville · Salinas · San Diego-Carlsbad-San Marcos · San Francisco-San Mateo-Redwood City · San Jose-Sunnyvale-Santa Clara · San Luis Obispo-Paso Robles · Santa Ana-Anaheim-Irvine · Santa Barbara-Santa Maria · Santa Cruz-Watsonville · Santa Rosa-Petaluma · Stockton · Vallejo-Fairfield · Visalia-Porterville · Yuba City

County's: Alameda · Alpine · Amador · Butte · Calaveras · Colusa · Contra Costa · Del Norte · El Dorado · Fresno · Glenn · Humboldt · Imperial · Inyo · Kern · Kings · Lake · Lassen · Los Angeles · Madera · Marin · Mariposa · Mendocino · Merced · Modoc · Mono · Monterey · Napa · Nevada · Orange · Placer · Plumas · Riverside · Sacramento · San Benito · San Bernardino · San Diego · San Francisco · San Joaquin · San Luis Obispo · San Mateo · Santa Barbara · Santa Clara · Santa Cruz · Shasta · Sierra · Siskiyou · Solano · Sonoma · Stanislaus · Sutter · Tehama · Trinity · Tulare · Tuolumne · Ventura · Yolo · Yuba

Portaal Californië