Haplogroep

Kaart van de menselijke migratie gebaseerd op de menselijke mitochondriale haplogroep

Haplogroepen zijn groepen individuen die geclassificeerd worden aan de hand van het haploïde DNA. Haplogroepen worden weer ingedeeld in familiaire haplotypes. Deze classificatie is van belang voor genografie, een wetenschappelijke tak die zich bezig houdt met hoe een organisme zich in de prehistorie heeft ontwikkeld en verspreid.

Menselijke haplogroepen

Er is een mannelijke en een vrouwelijke haplogroepenindeling. Het Y-chromosoom (Y-dna) wordt gebruikt ter onderscheiding van de mannelijke haplogroepen (Y-chromosoom haplogroep en de mitochondriale DNA (mtDNA) ter onderscheiding van de vrouwelijke haplogroepen (mitochondriale haplogroep). Het X-chromosoom is niet bruikbaar aangezien het X-chromosoom weliswaar niet recombinerend is, maar toch over meerdere generaties lastig traceerbaar. Ieder mens behoort tot een bepaald haplotype en daarmee tot een bepaalde haplogroep, zo is op basis van de genografie terug te leiden waar je nou precies vandaan komt. Hoe verder genografie zich ontwikkelt hoe beter we dit weten.

Een kort voorbeeld hoe bijvoorbeeld het mtDNA geografisch gezien is ingedeeld:

• Zuid-Europeanen: J, K
• Noord-Europeanen: H, T, U, V, X
• bewoners Midden-Oosten: J, N
• Afrikanen: L, L1, L2, L3
• Aziaten: A, B, C, D, E, F, G
• Inheemse Amerikanen: A, B, C, D, X

Zie ook het artikel over de paternale haplogroep R1a.

Planten

Bij planten wordt het haplotype door het DNA in de chloroplasten (bladgroenkorrels) bepaald. Zo is de migratie van de zomereik na de ijstijd vanuit Zuid-Spanje, Zuid-Italië en het zuiden van de Balkan naar het noorden over Europa aan de hand van de haplotypen in kaart gebracht.

Externe links

• (en) Genografische atlas, op basis van haplogroepen
• (en) Europa op basis van genen
• (en) Stamboom mtDNA
• (en) Stamboom Y-DNA

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Haplogroups van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.