Hr. Ms. Karel Doorman (1948)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vlag
Hr. Ms. Karel Doorman
Vlag
Hr. Ms. Karel Doorman (R81) met twee jagersBron: Koninklijke Marine
Hr. Ms. Karel Doorman (R81) met twee jagers
Bron: Koninklijke Marine
Algemene gegevens
Kiellegging 3 december 1942
Tewaterlating 30 december 1943
In dienst gesteld 28 mei 1948
Uit dienst gesteld 8 oktober 1968
Waterverplaatsing 19.790 ton
Afmetingen 214 x 43 meter
Techniek en uitrusting
Machinevermogen 40.000 pk (dieselmotor)
Snelheid 24 knopen
Bemanning 1509
Bewapening 10 x 40 mm mitrailleurs, 2 dieptebomrekken, ± 20 vliegtuigen
Portaal  Portaalicoon   Marine

Hr. Ms. Karel Doorman (R 81) was het tweede en laatste vliegdekschip van de Koninklijke Marine. Het was tevens het grootste schip dat ooit bij de Nederlandse marine heeft gevaren. Het schip behoorde tot de Colossusklasse en was op 17 januari 1945 bij de Royal Navy in dienst gesteld als HMS Venerable. De Royal Navy heeft het schip tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Grote Oceaan ingezet. In Nederlandse dienst is het schip vernoemd naar schout-bij-nacht Karel Doorman, die in 1942 tijdens de Slag in de Javazee als eskadercommandant met het vlaggenschip Hr. Ms. De Ruyter ten onder was gegaan.

Achtergrond[bewerken]

In 1948 kwam het bij de Koninklijke Marine in dienst ter vervanging van het eerste vliegdekschip, met dezelfde naam, dat vanaf 1946 gehuurd was. Van juli 1955 tot juni 1958 werd het bij de Schiedamse scheepswerf Wilton-Fijenoord verbouwd om het geschikt te maken voor gebruik door straaljagers. Daarbij werd een hoekdek aangebracht van acht graden, de hydraulische katapult werd vervangen door een stoomkatapult en er werd een deklandingsspiegelsysteem geïnstalleerd.

Het schip bood aanvankelijk ruimte aan ongeveer 30 vliegtuigen. Door het gebruik van grotere en zwaardere toestellen na de verbouwing waren dat er nog 20.

Begin 1959 maakte het schip een reis naar de Verenigde Staten (Newport, Rhode Island en Fort Lauderdale, Florida), daarna naar de Antillen. Ook deed het mee aan diverse oefeningen bij Schotland.

De laatste jaren[bewerken]

In 1960 maakte het een lange reis, waarbij onder meer het Nederlands Nieuw-Guinea werd aangedaan. Deze reis, alsmede de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië, niet lang daarna, maakten de Nederlandse regering duidelijk dat een andere rol voor de marine onafwendbaar was. In de toekomst zou de marine zich in hoofdzaak moeten richten op de bestrijding van onderzeeboten in de Atlantische Oceaan, in samenwerking met NAVO bondgenoten. Een zelfstandige rol, buiten NAVO gebied, was geen optie meer, en er was daarom niet langer behoefte aan een vliegdekschip. Besloten werd om alle investeringen in de Doorman te staken en het schip omstreeks 1970 uit de vaart te halen. De in 1956 aangeschafte Hawker Seahawk-jachtvliegtuigen werden in 1964 uitgefaseerd en gesloopt.

Op 28 april 1968 brak brand uit aan boord, eerst in de voorste machinekamer en vervolgens ook in de achterste machinekamer. Voor de twee jaar die het schip nog in dienst zou zijn, werd reparatie niet zinvol meer geacht. Op 14 oktober van dat jaar werd het verkocht aan Argentinië dat het omdoopte tot ARA Veinticinco de Mayo (naar de revolutie van 25 mei 1810).

Tijdens de Falklandoorlog in 1982 was het nog in dienst en het werd in het begin van het conflict ten minste eenmaal ingezet om een aanval uit te voeren op de Britse vloot. Na het tot zinken brengen van de kruiser Belgrano werd het schip teruggetrokken tot de wateren boven het Argentijns continentaal plat, waar de Britse onderzeeboten niet konden volgen. In juni 1986 werd het uit de vaart genomen omdat voor modernisering geen geld beschikbaar was. Het schip is in maart 1999 bij Alang (India) op het strand gezet en aldaar gesloopt.

Vliegtuigen[bewerken]

Aanvankelijk deden Fairey Firefly patrouillevlieguigen en Hawker Sea Fury jachtvliegtuigen dienst. Na de verbouwing kwamen Grumman Avengers en Hawker Sea Hawks aan boord. Ook waren toen vaak één of twee helikopters aanwezig. Na 1960 werden de Avengers vervangen door Grumman S-2 Trackers. Ook werd een aantal Sikorsky HSS-1 SeaBat anti-onderzeeboothelikopters meegenomen.

In Argentijnse dienst had het schip A-4 Skyhawks, S-2 Trackers, S-61 Sea Kings en later nog Super Etendards aan boord.

Trivia[bewerken]

  • Het schip kreeg onder marinepersoneel bijnamen als "dikke boot" en Hr. Ms. Rookverbod. Dat laatste in verband met de strenge veiligheidsnormen. Tijdens handelingen aan boord waarbij brandstof of munitie betrokken was klonk een vastgesteld trompetsignaal met daarop gevolgd de kreet 'rookverbod op het gehele schip' of ' rookverbod op alle open dekken '.
  • Het schip verrichtte de openingshandelingen voor de Nieuwe Haven in 1954, het nieuwe marinecomplex van de Koninklijke Marine.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen[bewerken]