Jomanda

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Jomanda
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Volledige naam Johanna Wilhelmina Petronella Damman
Geboren Deventer, 5 mei 1948
Nationaliteit Vlag van Nederland Nederland
Beroep Medium, spiritueel genezer

Jomanda, echte naam Johanna (Joke) Wilhelmina Petronella Damman, (Deventer, 5 mei 1948) is een vrouw van wie beweerd wordt dat zij een genezend medium zou zijn.

Voorgeschiedenis[bewerken]

In haar jeugd had Jomanda last van een huidziekte. Medici zouden die niet hebben kunnen genezen,[bron?] wat naar verluidt wel gebeurde na bezoek aan de Nederlandse paranormaal genezer Gerard Croiset.[bron?] Hierna pakte ze haar carrière als balletdanseres weer op, gaf balletles en combineerde dit met een praktijk als paranormaal genezer. Later stopte ze hiermee en wijdde zich volledig aan het mediumschap. Naar haar eigen zeggen heeft ze bijzondere gaven: ze is helderziend, -voelend en -wetend, waarbij ze beweert hulp te krijgen van haar overleden vader en andere krachten in de geestelijke wereld. Regelmatig verwijst zij naar de boeken van de paranormaal schrijver Jozef Rulof.

Carrière[bewerken]

Jomanda verwierf in 1991 landelijk bekendheid nadat ze te zien was geweest in het programma 'Tineke en de paranormale wereld' van Tineke de Nooij. Van 1992 tot 1999 hield Jomanda 'healings' in de Evenementenhal te Tiel, waar heel wat mensen op af kwamen. Op deze bijeenkomsten alsook in radio-uitzendingen 'straalde' ze flessen kraanwater 'in', die daardoor genezende krachten zouden bezitten. Jacques Onderwater was in die periode haar (tweede) echtgenoot en manager.

Jomanda was van 1992 tot 2001 presentatrice van een radioprogramma bij Noordzee FM. Haar luisteraars konden flessen water laten instralen door ze voor hun radiotoestel te zetten. Nadat Noordzee het programma in 2001 had beëindigd omdat ze een live-show, waar iedereen op kon inbellen, gewoon van tevoren had opgenomen met zogenaamde 'live'-bellers van buiten ging ze samen met Marga Bult verder met een ochtendtelevisieprogramma bij Yorin dat echter na een week al werd opgeheven wegens tegenvallende kijkcijfers. Vervolgens had ze in 2002 en 2003 een zondagochtendprogramma op Radio 192.

Kritiek[bewerken]

In 1994 publiceerde de Telegraaf een onthullend artikel over het "medium uit Tiel." Zo kwam een ex-redactrice (Anja Toetenel) aan het woord, die werkzaam was bij het programma van Tineke (RTL-4) en Jomanda (Radio Noordzee). Toetenel wilde een gefingeerde rolstoelpatiënt een telefonisch radioconsult laten ondergaan, maar de niet-gehandicapte luisteraar werd níet door Jomanda in de uitzending behandeld. Het medium zei te voelen dat ze de rolstoelpatiënt alleen buiten de uitzending mocht spreken. De mislukte actie werd gevolgd door een artikel in de Nieuwe Revu, dat Toetenel samen met de journalist Bert Voskuil schreef over het vermeende financiële gewin van het medium en de mensen die zij volgens hun zeggen had gedupeerd. Ondanks dreigementen van Jomanda met rechtszaken bleef een daadwerkelijke tegenactie uit.

Op 12 augustus 2000 was ze hoofdpersoon in het televisieprogramma 'Het zwarte schaap'. Piet Borst stelde eerst voor een dubbelblind onderzoek naar de werking van ingestraald water te laten verrichten. Maar daar voelde Jomanda niet veel voor. In datzelfde jaar werd ze aangesproken door Willibrord Frequin, nadat ze een recept voor het innemen van levertraan, honing en salieblaadjes op haar website had gezet dat zou helpen tegen kanker.

In mei 2001 konden kijkers tijdens een televisie-uitzending op Yorin met Jomanda naar een betaald (0900) telefoonnummer bellen. Jomanda zou dan via het TV-toestel water dat de kijkers bij de televisie zetten, instralen. De Nieuwe Revu bracht echter aan het licht dat deze uitzending van tevoren was opgenomen. De bellers die in de uitzending kwamen belden niet van thuis uit, maar zaten elders in de studio.[1] De nummers van bellende kijkers werden wel genoteerd. Een volgende aflevering is er nooit gekomen omwille van het bedrog en de tegenvallende kijkcijfers.[2]

Het publiek van het tv-programma Kopspijkers van Jack Spijkerman kende Jomanda voor deze manier van handelen de 'Vergulde Nachtspiegel' toe. Tijdens het uitreiken van deze prijs, zei Jomanda, die duidelijk moeite had haar ergernis te verbergen, het getal 'tien' door te krijgen; dan zou Spijkerman zijn excuses aanbieden. (In 2005 stapte Jack over van de VARA naar de commerciële zender Talpa, daarna bekend als "Tien" en in 2007 opgegaan in RTL 8). De voorspelling over excuses is nog niet uitgekomen.

De affaire-Sylvia Millecam[bewerken]

Na de dood van de actrice Sylvia Millecam in 2001 kwam Jomanda in opspraak vanwege de rol die ze zou hebben gespeeld bij het verloop van Millecams ziekte. Tegen de diagnose van de behandelende artsen in had zij gezegd, dat Sylvia een bacteriële infectie had opgelopen als gevolg van het laten plaatsen van siliconen borstimplantaten, waardoor deze zich gesterkt had gevoeld in haar besluit, om geen chemokuur te ondergaan. Hierdoor zou Millecam een gewisse dood sterven. In 2004 deed de Inspectie voor de Gezondheidszorg daarom in deze zaak aangifte tegen Jomanda.

Jomanda zweeg een half jaar (september 2003 - februari 2004) in Nederland, volgens eigen zeggen om in opdracht van Maria boete te doen voor het "doodzieke Nederland". Zij werkte in die periode samen met Emile Ratelband, met wie zij in het land optredens verzorgde.

In oktober 2004 kwam Jomanda wederom in het nieuws door in navolging van Jozef Rulof te beweren: Cremeren doet pijn.

Op 3 oktober 2006[3] besloot het Openbaar Ministerie de zaak Sylvia Millecam te seponeren en Jomanda samen met vier andere verdachten niet verder te vervolgen: er zou onvoldoende juridisch steekhoudend bewijs zijn voor de beschuldiging dat Jomanda Millecam ervan weerhield naar de reguliere gezondheidszorg te gaan, omdat Millecam op grond van haar zelfbeschikkingsrecht daarin een eigen keuze had kunnen maken. De Vereniging tegen de Kwakzalverij diende daarop, samen met de Stichting Skepsis en oud-gezondheidszorginspecteur Westerouen van Meeteren een 'Beklag tegen niet-vervolging' (Artikel 12) in.

Op 9 april 2008[4] oordeelde het Amsterdamse gerechtshof naar aanleiding van dit beklag, dat Jomanda alsnog strafrechtelijk vervolgd moet worden, omdat ze bij de begeleiding en behandeling van Sylvia Millecam ernstig tekortgeschoten was.

In zijn vonnis stelt het hof, dat het alternatieve genezers niet vrij staat hun patiënten onjuiste of onvolledige gegevens te verstrekken. Zij moeten hen daarentegen "zo nodig wijzen op de (beperkte) mogelijkheden, effectiviteit en risico's van de diagnose, gebruikte medicijnen of therapie." Is bovendien de doeltreffendheid van een therapie niet deugdelijk aangetoond, dan hebben zij de verplichting dit duidelijk aan hun patiënten of cliënten bekend te maken.

Zelfs een volstrekte leek als Jomanda heeft volgens het hof deze plicht omdat zij zich "voordeed als genezend medium, waar Millecam veel waarde aan hechtte." Het hof was van mening dat Jomanda, door haar ontkenning van Millecams kanker en het niet doorverwijzen van de actrice naar de reguliere gezondheidszorg, haar zorgplicht ernstig had verwaarloosd.

Het hof verwierp het sepot-argument van het Openbaar Ministerie als zou Millecam op grond van haar zelfbeschikkingsrecht steeds in staat zijn geweest tot een eigen keuze omtrent het al dan niet inschakelen van reguliere artsen, omdat vooral patiënten die te horen krijgen dat zij aan een levensbedreigende ziekte lijden extra gevoelig zijn voor de geruststelling dat zij niets mankeren. "Medische adviezen moeten altijd deugdelijk zijn", aldus het vonnis, want "in die kwetsbare situatie is geen sprake meer van vrije keuze."

Op 30 oktober 2008 ging het proces tegen Jomanda van start. Jomanda verbleef ondertussen in Canada waar ze healings verzorgde.[5]

Op 11 mei 2009 moest Jomanda opnieuw voor de rechtbank te Amsterdam komen. Daags tevoren had ze via haar advocaat laten weten niet te zullen verschijnen, omdat ze bang was dat er iets met of in de buurt van de rechtbank zou gaan gebeuren. De rechtbankvoorzitter M. Diemer liet weten dat haar intuïtitie geen zwaarwegend argument was omdat dat niet kon getoetst worden.[6]

Een dag later bekende Ronald ter Heegde, haar voormalig assistent, in Nova[7] dat Jomanda derden inschakelde om unieke informatie over Sylvia Millecam te bekomen die ze aan Millecam presenteerde als 'doorgekregen te hebben als medium' .

Op 12 juni 2009 werd Jomanda door de rechtbank te Amsterdam vrijgesproken van medeverantwoordelijkheid aan de dood van Sylvia Millecam. De rechtbank had weliswaar veel kritiek op haar handelwijze, maar meende dat zij niet volledig verantwoordelijk gehouden kon worden voor haar lot. De twee alternatieve artsen die samen met Jomanda terecht stonden zijn volgens de rechtbank wél schuldig aan het opzettelijk benadelen van Millecams gezondheid door haar reguliere medische zorg te onthouden. De rechters achten niet bewezen dat Jomanda in ,,overwegende mate” heeft bijgedragen aan de overtuiging van Millecam dat zij geen kanker had, maar een bacteriële infectie. De rechtbank had wel kritiek en poneerde dat het medium zich had begeven op het medische terrein waarop zij onkundig is.

In november 2010 moest Jomanda weer voor de rechter komen. Het Openbaar Ministerie maakte bezwaar tegen de vrijspraak. De advocaten van Jomanda voerden zonder succes aan, dat het OM een vormfout had gemaakt bij het instellen van hoger beroep. Volgens het hof was er hooguit sprake van misschien een ongelukkige gang van zaken, maar niet van een zodanig vormverzuim dat het stranden van de zaak zou rechtvaardigen. Voor de rechtszaak in hoger beroep trok het hof in november 2010 zes dagen uit.[8] In december 2010 sprak het hof Jomanda vrij.[9][10] Het OM heeft aangegeven tegen deze vrijspraak in cassatie te gaan.[11] [12]

Op 12 maart 2013 besliste de Hoge Raad dat Jomanda niet schuldig is aan de dood van actrice Silvia Millecam. Jomanda heeft de actrice geadviseerd artsen te bezoeken en daarmee heeft ze voldaan aan haar zorgplicht. Opnieuw volgde vrijspraak.[13]

Bij de Vereniging tegen de Kwakzalverij staat Jomanda inmiddels in de Top 20 van Nederlandse kwakzalvers op de 15e plaats.

Externe links[bewerken]

Noten
  1. Jomanda: uitgestraald, Radio.nl, 7 mei 2001
  2. Vroegtijdig einde voor Jomanda bij Yorin, MediaMagazine.nl, 8 mei 2001
  3. OM vervolgt Jomanda niet in Millecam-zaak, de Volkskrant, 3 okt 2006
  4. Justitie moet Jomanda alsnog vervolgen, de Volkskrant, 10 april 2008
  5. Jomanda komt niet opdagen bij zaak-Millecam, de Volkskrant, 30 okt 2008
  6. Rechtbank vindt afwezigheid Jomanda onbevredigend, De Telegraaf, 11 mei 2009
  7. "Jomanda hield Millecam weg bij reguliere artsen", NOVA, 12 mei 2009
  8. Jomanda in november weer voor de rechter
  9. Vrijspraak voor Jomanda Nu.nl, 16 december 2010
  10. Toelichting arrest Gerechtshof Amsterdam, 16 december 2010
  11. OM in cassatie tegen vrijspraak Jomanda Volkskrant, 29 december 2010
  12. Definitief in cassatie vrijspraak Jomanda Nu.nl, 28 juni 2011
  13. Nu pas definitief: vrijspraak voor Jomanda in zaak-Millecam, NRC.nl, 12-03-2013