Karl Renner

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karl Renner (1905)

Karl Renner (Unter-Tannowitz, 14 december 1870 - Wenen, 31 december 1950) was een Oostenrijks politicus.

Renner werd geboren als het achttiende kind in een arm boerengezin. Door zijn talent mocht hij echter toch gaan studeren. Hij deed rechten aan de Universiteit van Wenen van 1890 tot 1896 en in 1895 was hij één van de oprichters van Naturefriends (detail; hij ontwierp het logo van deze organisatie).

Renner was altijd al geïnteresseerd in politiek en werd in 1896 lid van de sociaaldemocratische SPÖ. Hij vertegenwoordigde de partij vanaf 1907 in de rijksraad. In 1918 was hij één van de oprichters van Duits-Oostenrijk, de voorloper van de Eerste Republiek. Hierbij werd hij de eerste kanselier van Oostenrijk van 1918 tot 1920.

Bij het vredesverdrag van Saint-Germain voerde hij namens Oostenrijk de onderhandelingen. Van 1931 tot 1933 was Renner voorzitter van het parlement. Hij ijverde altijd voor een samengaan van Oostenrijk met Duitsland, maar liet de politiek aan zich voorbijgaan tijdens de oorlog. Overigens was het samengaan met Duitsland het doel van Duits-Oostenrijk, maar was dit verboden door de geallieerden bij Saint-Germain.

Na de ineenstorting van het Derde Rijk probeerde Renner een provisorische overheid op te richten en stond hij voor een zelfstandig Oostenrijk. Hij werd de eerste kanselier na de Tweede Wereldoorlog. In 1945 werd hij de eerste president van de Tweede Republiek.

Karl Renner stierf in 1950 en werd begraven op het ereveld van Zentralfriedhof in Wenen.

Bibliografie[bewerken]

  • Staat und Nation (Wenen 1899, afstudeerscriptie)
  • Österreichs Erneuerung, (Wenen 1916)
  • Wege der Verwirklichung, (Berlijn 1929)
  • Mensch und Gesellschaft, (Wenen 1952)
  • Wandlungen der modernen Gesellschaft, (Wenen 1953)
Voorganger:
Heinrich Lammasch
(minister-president van Cisleithanië)
Staatskanselier van (Duits-)Oostenrijk
Kabinet-Renner
Bondsadelaar van Duits-Oostenrijk
1918-1920
Opvolger:
Michael Mayr
Voorganger:
Arthur Seyss-Inquart
Bondskanselier van Oostenrijk
Kabinet-Renner
Bondsadelaar
1945
Opvolger:
Leopold Figl
Voorganger:
Wilhelm Miklas
Bondspresident van Oostenrijk
Bondsadelaar
1945-1950
Opvolger:
Theodor Körner