Karst Tates
Karst Roeland Tates[1] (Zevenaar, 6 maart 1971 – Deventer, 1 mei 2009) was een Nederlandse man die tijdens Koninginnedag 2009 met een personenauto door dranghekken en een menigte heen reed, in de richting van de open bus waarmee de koninklijke familie op dat moment een rijtoer door Apeldoorn maakte.
Hierbij kwamen acht mensen om het leven, onder wie hijzelf. De koninklijke familie, op wie volgens de eerst aanwezige wachtmeester van de Koninklijke Marechaussee de aanslag gericht was, bleef ongedeerd.
Inhoud |
Levensloop [bewerken]
De ouders van Tates gaven eenmalig een interview met het ANP. Twee weken na Tates’ overlijden trachtte het weekblad Elsevier een profiel van zijn persoonlijkheid te schetsen. Uit dit interview en het profiel bleek dat Tates een moeizaam en deprimerend leven leidde. Hij haalde zijn havo-examen, maar de daaropvolgende hotelschoolopleiding in Apeldoorn maakte hij niet af. Hij ging in militaire dienst en wisselde vervolgens vaak van baan. In de jaren 90 raakte Karst Tates in de schulden. Hij raakte zijn huis kwijt en zwierf een paar maanden rond waarbij hij in een tentje woonde. Toen hij een baan bij een benzinestation kreeg en in Apeldoorn ging wonen, kon hij zijn schulden afbetalen. Daarna had Tates een aantal jaren een baan in een fabriek in Apeldoorn. Hij woonde in Velp en in Huissen.
Na problemen op zijn werk in de herfst van 2008 (Tates werkte toen als vorkheftruckchauffeur bij Interlanden in Apeldoorn maar kwam daar niet meer opdagen) zegde Karst Tates per 1 mei 2009 de huur van zijn huis op. Zijn ouders schetsten hun zoon als een man zonder vrienden en relaties. De vrienden en ex-collega's die hij toch had, schetsten Tates als een persoon die een hekel had aan het Koningshuis.[2][3] Met zijn ouders, broer en twee zussen had hij innig contact. Op zijn moeders verjaardag, 29 april 2009, heeft Tates haar nog opgebeld om haar te feliciteren. Zij kreeg in dat gesprek geen aanwijzing dat hij in een crisis verkeerde.
De aanslag [bewerken]
 Zie Aanslag Koninginnedag 2009 voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Op 30 april 2009, Koninginnedag, reed Tates met zijn Suzuki Swift door een afzetting en een mensenmenigte heen, mogelijk in een poging een open bus met daarin de koninklijke familie te raken. Daarbij kwamen 7 toeschouwers om het leven en raakten er 11 gewond. De gebeurtenissen waren deels live op televisie te volgen. Omdat Tates zijn actie zelf niet overleefde is er over een motief voor deze wellicht bewuste actie niets met zekerheid bekend.
Strafrechtelijk onderzoek [bewerken]
Direct na het tot stilstand komen van de auto, waarin hij door de toegesnelde politie zwaargewond werd aangetroffen, werd Tates aangehouden op verdenking van het plegen van een aanslag op de kroonprins en diens echtgenote (art.108 WvSr) en van doodslag of moord (artikelen 287 en 289 WvSr) op mensen uit het publiek.[4] Volgens de politie kon Tates nog enige woorden spreken voordat hij door het opgelopen hersenletsel buiten bewustzijn raakte.[5]
Tates overleed in de nacht van 30 april op 1 mei om 02.58 uur in een ziekenhuis in Deventer als gevolg van hersenletsel. De dood van Tates betekende dat het strafrechtelijk onderzoek werd stopgezet. Een strafrechtelijk (voor)onderzoek moet in het Nederlands recht altijd gericht zijn op een mogelijke veroordeling. Een dode kan niet worden veroordeeld en dus ook niet meer worden vervolgd.
Onderzoek naar de toedracht [bewerken]
Een onderzoek naar de toedracht van de aanslag werd na Tates’ dood wel voortgezet. Reeds op 30 april verrichtte de politie huiszoeking in de woning van Tates om aanwijzingen te vinden over zijn drijfveren en van eventuele andere personen die erbij betrokken zouden kunnen zijn. Volgens burgemeester Harry de Vries van de gemeente Lingewaard, waarvan Huissen deel uitmaakt, was er tussen de man en de bewoners "een redelijk normaal contact". "Hij leefde niet met de gordijnen dicht. Het was evenmin zo dat zijn appartement al leeg was. Hij zou pas per 1 juni het pand uit gaan. Er is een normaal interieur". Daarbij zei hij dat de man "volstrekt de weg kwijt was in het leven". Er zouden echter geen signalen voor het drama zijn geweest.[6]
Uit sectie op het stoffelijk overschot door het Nederlands Forensisch Instituut bleek dat Tates is overleden aan hersenletsel. Hij had geen alcohol in zijn bloed. Wel zijn er sporen van cannabis aangetroffen in het bloed maar die kunnen tot enkele weken na gebruik aantoonbaar blijven.[7]
Vier dagen na de aanslag gaf het OM opdracht aan het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP) om de verdachte psychiatrisch te onderzoeken. Vanwege het maatschappelijk belang voerde het Instituut dit uit, hoewel het een unicum in de Nederlandse psychiatrie betrof doordat Tates zelf niet gesproken of geobserveerd kon worden. Het NIFP sprak om die reden niet van een onderzoek, maar van een gedragsdeskundige analyse die is gebaseerd op Tates' dossier en op gesprekken met zijn directe omgeving. De vraag die centraal stond is of er sprake was van een eventuele psychiatrische problematiek en of dit mogelijk in relatie stond met het gebeurde.[8]
In september 2009 werden de rapporten gepubliceerd van de drie onderzoeken die waren ingesteld naar de toedracht van de gebeurtenissen op 30 april. Omtrent de persoon van Tates kwam een niet geheel duidelijk beeld naar boven: documenten, boeken, aantekeningen en tatoeages "suggereren op het eerste gezicht" dat hij mogelijk dweepte met, of althans belangstelling had voor, rechts-radicale ideeën. Hij zou zich geruime tijd in oude, vooral noordse, volkeren in runenschrift hebben verdiept. Ook zou hij werken hebben gelezen van Nietzsche en Céline. Zijn geestesgesteldheid was postuum onderwerp van een onderzoek door het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP). Het NIFP had geen aanwijsbare persoonlijkheidsstoornis kunnen vinden. Wel werd geconstateerd dat hij met name het laatste halfjaar van zijn leven "kampte met problemen met onder meer middelengebruik en stemming" [9].
Aan het onderzoek naar Karst Tates en de aanslag op Koninginnedag hebben 250 rechercheurs meegewerkt.[10]
Bestemming autowrak [bewerken]
De tijdens de aanslag gebruikte Suzuki Swift werd op 30 april in beslag genomen. In juni 2009 werd door het Openbaar Ministerie bekendgemaakt dat de auto, die "total loss" was, na afloop van het onderzoek vernietigd zou worden.[11] De Apeldoornse musea CODA en Politiemuseum kregen het autowrak echter in bezit. Zij hadden plannen om het object na verloop van jaren ten toon te stellen. Deze plannen, alsmede hun bezit van de auto, hadden geheim moeten blijven, maar toen de feiten in september 2010 toch in de publiciteit kwamen, ontstond er veel ophef. De nabestaanden van Tates wilden het tentoonstellen voorkomen en startten een gerechtelijke procedure om het wrak te laten vernietigen. De officier van justitie voerde aan dat de nabestaanden geen juridisch maar slechts een emotioneel belang bij de zaak hadden. De rechtbank in Zutphen bepaalde op 19 augustus 2011 echter dat de Suzuki alsnog vernietigd moest worden.[12]
Speculatie over werkverleden bij prinselijke villa [bewerken]
Op 14 april 2010 kwam in het nieuws dat schrijver Tomas Ross, op basis van een niet nader bekende informant, tegenover de Story beweerd had dat Tates in 2003 als beveiliger van Villa Eikenhorst op staande voet ontslagen zou zijn toen in de media foto's van de villa waren verschenen. Het beveiligingsbedrijf waar Tates voor gewerkt zou hebben was juist ingehuurd om dat te voorkomen. De Dienst Nationale Recherche reageerde namens het landelijk parket hierop met de mededeling dat Tates in de genoemde periode bij een tankstation gewerkt heeft, waardoor het bericht niet waar zou kunnen zijn.[13]
Bronnen
|
