Hennep

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hennep
Illustration Cannabis sativa0.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (Planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Klasse: Spermatopsida (Zaadplanten)
Clade: Bedektzadigen
Clade: 'nieuwe' Tweezaadlobbigen
Clade: Fabiden
Orde: Rosales
Familie: Cannabaceae (Hennepfamilie)
Geslacht: Cannabis
geslacht (biologie)
Cannabis sativa
L. (1753)
Hennep
Hennep op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Hennep (Cannabis sativa) is een eenjarige plant uit de hennepfamilie (Cannabaceae). Zij is tweehuizig en bloeit met groenachtige bloemen. De meeldraadbloemen (mannelijk) staan in pluimen en de stamperbloemen (vrouwelijk) staan in de bladoksels in aren. De bladeren zijn lang gesteeld met vijf tot negentallig lancetvormige slippen en zijn grof gezaagd. De plant wordt een tot vier meter hoog, afhankelijk van hoogte en/of klimaat.

Nuttige plantendelen[bewerken]

  • Vezels. De vezels van de bast zijn bijzonder sterk en lang en laten zich makkelijk van de plant losmaken zolang ze niet volledig zijn opgedroogd. Van de vezels wordt van oudsher touw gemaakt en er worden ook textiele stoffen van geweven.
  • Zaad. Het hennepzaad is eetbaar, voedzaam en gezond voor mens en dier. Het wordt onbewerkt gebruikt als vogelzaad onder de naam kempzaad. Kempzaad werkt op zangvogels zoals haver op een paard. Vissers gebruiken het zaad als aas. Uit het zaad kan hennepolie worden geperst.
  • Houtachtige delen. De hennepplant bestaat voor ongeveer 60% uit houtachtige delen. Deze kunnen gebruikt worden als stro voor knaagdieren en paarden. Ook hebben ze een hoge verbrandingswaarde en weinig asvorming, waardoor ze een goed alternatief voor brandhout zijn. Verder worden de houtachtige delen van de hennepplant gebruikt bij het bouwen met hennep en kalk (beter bekend als lime-hemp concrete of hempcrete in het Engels en betón de chanvre in het Frans).

Toepassingen[bewerken]

Voedsel[bewerken]

In de keuken wordt hennepolie gebruikt bij de bereiding van koude gerechten. Het is niet geschikt voor gebruik op hoog vuur. Hennepzaadolie bevat 20% alfa-linoleenzuur en 60% linolzuur. Dit zijn essentiële vetzuren; vetzuren die nodig zijn omdat het lichaam die niet zelf kunnen aanmaken. Bovendien hebben ze een effect op het cholesterolgehalte. Daarnaast wordt hennepmeel gebruikt bij de bereiding van deegproducten omdat het glutenvrij is, wat belangrijk is voor mensen die allergisch zijn voor gluten.

In Duitsland worden hennepextracten tot bier verwerkt in sommige landen tot alcoholvrije dranken of siroop. Henneparoma is soms moeilijk te onderscheiden van hop, een andere plant uit dezelfde familie die veel vaker in bier voorkomt.

Hennepzaad wordt, al dan niet gepeld, door sommigen beschouwd als superfood en gegeten omwille van de goede vetzuurbalans en het hoogwaardig eiwit.

Vezelproducten[bewerken]

Vezelhennep
Hennepvezel
Mannelijke bloem

In Oude Pekela zijn twee hennepvezel verwerkende bedrijven gevestigd, HempFlax en Dun Agro. In de Veenkoloniën en aangrenzend Duits gebied telen akkerbouwbedrijven hennep als tussengewas op contractbasis voor beide primaire verwerkers. Het grootste deel van de hier geproduceerde grondstof bastvezel wordt geëxporteerd, de scheven worden goeddeels vermarkt als dierstrooisel. Hennep kent talrijke toepassingsgebieden en vormt ook een geschikte lokaal herwinbare grondstof voor bioraffinage.

  • Strooisel. In zijn ruwe vorm wordt hennepvezel gebruikt als bodembedekking in dierenhokken. Hoewel de vezel licht is en behoorlijk wat water en geurtjes kan absorberen, is hij ook slijtvast waardoor er in de hokken geen papperige brij ontstaat. Daarnaast is de vezel onschadelijk wanneer hij wordt opgegeten.
  • Vezel. hennepvezel wordt gebruikt voor het afdichten van de verbindingen van (water)leidingen door om de schroefdraad vezels te wikkelen. Bij het nat worden zetten de vezels uit en zorgen zo voor een goede afdichting. Door de komst van de knelkoppelingen wordt dit nog weinig toegepast.
  • Touw. Henneptouw is erg sterk en wordt zowel in de landbouw als scheepsbouw gebruikt. Het touw wordt als dichting gebruikt tussen de houten delen van schepen, het breeuwen. De productie van het touw is weinig milieubelastend en niet duur.
  • Papier. Hennepvezel wordt gebruikt voor de productie van enkele papiersoorten. Onder andere vloeitjes (in Vlaanderen: sigarettenblaadjes) worden eruit vervaardigd.
  • Textiel. Tot de Tweede Wereldoorlog was hennep een belangrijke vezel voor het vervaardigen van kledij naast of in de plaats van linnen en katoen. Ze werd al in 600 voor Christus in China aangewend en bereikte Europa in de Middeleeuwen. In een groot deel van de wereld wordt tegenwoordig weer kleding, zoals broeken, jassen, sokken en truien, verkocht, gemaakt van hennepvezels.
  • Canvas. Hennep was eeuwenlang het standaard canvas voor zeilen uit de scheepvaart en tenten. De term 'Canvas' is dan ook afgeleid van het woord 'Cannabis'.[1]

Bouwmaterialen[bewerken]

  • De houtachtige delen van de hennepplant kunnen in combinatie met kalk gebruikt worden voor het bouwen van woningen. De houtachtige delen worden dan gemengd met kalk en andere op kalk gebaseerde bindmiddelen. In Frankrijk en Groot-Brittannië werden reeds enkele duizenden woningen met dit bouwmateriaal gebouwd. Een groot voordeel is dat het materiaal een goede thermische massa heeft in combinatie met een goede warmtegeleidingsfactor. Meestal wordt er gebouwd met hennep en kalk in combinatie met een lastdragende houten regelconstructie.
  • Hennepvezels worden ook verwerkt in isolatiematerialen voor de bouw zoals bijvoorbeeld isolatiematten voor spouwisolatie.

Geneeskunde[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Medicinale cannabis voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Medicinaal gebruik in de vorm van cannabis is in veel landen toegestaan. Medicinale cannabis wordt in Nederland en België in de apotheek alleen verstrekt op doktersrecept. Omdat ernstig zieke patiënten absoluut geen schadelijke stoffen mogen binnen krijgen, wordt de medicinale cannabis biologisch gekweekt in een laboratoriumomgeving. Het enige bedrijf dat in Nederland medicinale cannabis mag produceren is Bedrocan. Zij hebben drie soorten medicinale cannabis in de handel, te weten Bedrobinol, Bedrocan en Bediolgranulaat, ieder verschillend in percentage THC en CBD. Het roken van cannabis levert voor zieke patiënten onnodig extra risico op, daarom wordt medicinale cannabis meestal niet gerookt, maar gedronken in thee of ingenomen met een speciale verdamper.

Er is wetenschappelijk bewijs [bron?] dat medicinale cannabis helpt bij bepaalde aandoeningen:

Drugs[bewerken]

  • Hasjiesj, in de volksmond hasj genoemd, is een vaste, teerachtige bereiding uit de hars van cannabisplanten. Ze kan worden bereid uit dezelfde plantdelen die gebruikt worden voor marihuana. Hasjiesj kan ook bereid worden uit de vrouwelijke of mannelijke bladeren. Hierbij moet er een soort gebruikt worden die harsklieren op het blad heeft. Hasjiesj bestaat ook in een (bijna) vloeibare vorm, die bereid wordt door de THC uit het plantmateriaal te extraheren. Deze hasj(-olie) wordt Butane Honey Oil (BHO) genoemd, vanwege het gebruik van butaan als extractor en de vloeibare goudgele kleur van het eindproduct. Deze vorm is behoorlijk zeldzaam vanwege de gevaren van het extractieproces. Een andere vorm van hasj-olie, waarbij alcohol als extractor wordt gebruikt, is alcohol hash oil (AHO).

Cosmetica[bewerken]

Hennepolie wordt gebruikt in schoonheidsproducten voor huid en gezicht, omdat het een droge olie is en daarom makkelijk in de huid dringt.

Veevoeder[bewerken]

Hennep is van oudsher gebruikt als veevoeder voor herkauwers. Ook in België zijn er enkele boeren die de gehele plant hakselen en vervoederen aan koeien, met goede resultaten. Verder onderzoek moet uitwijzen of hennep een eiwitrijker alternatief is voor hakselmaïs. Voor de bodem en het grondwater zou dat een belangrijke verbetering betekenen.

Natuurlijk herbicide[bewerken]

In Ontario in Canada wordt hennep wel eens gekweekt als natuurlijk herbicide. Cannabis groeit er zo razendsnel dat het niet alleen alle onkruid verdringt, maar ook zichzelf, wat wel natural outcrop genoemd wordt. In een geschikt klimaat hoeft een cyclus ook maar 90 dagen te duren.

Erosiebestrijding[bewerken]

In het Verre Oosten wordt cannabis ingezet als windscherm. De uitgesproken verticale wortelstructuur bestrijdt er bodemerosie. Ook in de Lage Landen werd de plant gebruikt als windscherm en 'erfafscheiding'.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties