Kurkuma (specerij)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geelwortel
De gemalen specerij

Kurkuma, (Surinaams-Nederlands) koenier, (Indisch-Nederlands) koenjit, Indiase geelwortel, en vroeger ook tarmeriek genoemd, is een specerij gewonnen uit de plant Curcuma longa.

Koenjit (kunyit) is de van oorsprong Maleise naam van de specerij. Het wordt gemaakt van de wortel van de plant. Het is een vast bestanddeel van kerriepoeder (curry) en geeft hieraan zijn gele kleur (die ook de bijnaam Indische saffraan verklaart). De specerij is mild bitter van smaak. Het merendeel van de kurkuma-oogst komt uit India.

Kurkuma heeft een zeer duidelijk aroma. Het is een van de meest gebruikte ingrediënten in currygerechten en zorgt voor smaak en kleur.

Handen met kurkuma gekleurd voor een hindoestaans festival

Gemalen kurkuma is vooral een gele kleurstof om andere kruiden en gerechten te kleuren. Het wordt bijvoorbeeld wel aan rijst toegevoegd om deze een gele kleur te geven.

Het kan ook worden gebruikt als kleurstof voor inkt.

Papier dat in een oplossing met kurkuma gedrenkt en vervolgens gedroogd is, wordt wel als reagens gebruikt om de aanwezigheid van een base (alkali) aan te tonen. Het krijgt bij aanwezigheid van alkalische stoffen een bruinrode kleur. Het omslagpunt ligt ongeveer bij een pH van 8-9.

Medicijn[bewerken]

Onderzoek[1] heeft uitgewezen dat kurkuma de werking van geneesmiddelen beïnvloedt.

Kurkumapoeder wordt in India traditioneel gebruikt voor de behandeling van wondjes en schrammen. In 1995 werd in de VS een patent toegekend aan de Universiteit van Mississippi op een wondbehandelingsmiddel gebaseerd op kurkuma. Dit patent werd het jaar daarop aangevochten door de Indiase Council of Scientific & Industrial Research en ingetrokken. De reden hiervoor was niet het eeuwenoude gebruik van kurkuma, maar het feit dat dat gebruik eerder beschreven was in een wetenschappelijk tijdschrift.[2]

Kurkuma wordt in Azië niet alleen gebruikt om rijst mee te kleuren, maar wordt ook verondersteld te werken als medicijn tegen allerlei ziektes, zoals trombose en hersenaandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer en Parkinson[3] [4][5].

Onderzoek aan de Rhodesuniversiteit in Zuid-Afrika heeft wel de werking van het kruid bevestigd in de binding van zware metalen[6]. Sheril Daniel deed onderzoek naar curcumine, één van de drie ontstekingsremmende stoffen die veel in geelwortel voorkomen[7]. Hij constateerde bij ratten dat curcumine de hersens beschermt tegen beschadiging door cyanide, lood en cadmium. De stof bindt zich aan deze giftige verbindingen voordat die schade kunnen toebrengen in de hersenen. Daniel denkt dat door het veelvuldige gebruik van koenjit in Indiase gerechten Alzheimer in India nauwelijks voorkomt.

Bronnen, noten en/of referenties

Algemeen:


In de tekst:

  1. Beïnvloeding geneesmiddelen
  2. Michael Hardt en Antonio Negri (2004). Multitude. Hamish Hamilton.
  3. (en) Cashman JR, Ghirmai S, Abel KJ, et al. Immune defects in Alzheimer's disease: new medications development. (2008) BMC Neurosci 9 Suppl 2:S13. PMID 19090986 gratis volledige artikel.
  4. (en) Salvioli S, Sikora E, Cooper EL, et al. Curcumin in Cell Death Processes: A Challenge for CAM of Age-Related Pathologies. (2007) Evid Based Complement Alternat Med 4:181-190. PMID 17549234 gratis volledige artikel.
  5. (en) Zhang L, Fiala M, Cashman J, et al. Curcuminoids enhance amyloid-beta uptake by macrophages of Alzheimer's disease patients. (2006) J Alzheimers Dis 10:1-7. PMID 16988474.
  6. (en) Daniel S, Limson JL, Dairam A, et al. (2004) "Through metal binding, curcumin protects against lead- and cadmium-induced lipid peroxidation in rat brain homogenates and against lead-induced tissue damage in rat brain.". J Inorg Biochem, jrg.98 (nr.2): pp. 266-275. PMID 14729307, Populair-wetenschappelijke beschrijving
  7. Start-gezond: Kurkuma