Lijst van Nederlandse schoenfabrieken

Sinds onheugelijke tijden worden in Nederland schoenen gemaakt voor de lokale of regionale en zelfs landelijke markt, eeuwenlang door thuiswerk, in steden verenigd in een ambachtsgilde. Sinds 1880 neemt de seriematige productie steeds meer toe. Door de industrialisatie worden de schoenen in toenemende mate in fabrieken geproduceerd. Sindsdien is er sprake van een steeds dominantere, actieve, innoverende, specialistische en professionele schoenindustrie. Deze nijverheid heeft grote economische ontwikkelingen tot gevolg gehad.

Deze traditionele industrie is hoofdzakelijk ontstaan in Waalwijk (Langstraat), Kaatsheuvel en Dongen. Dit houdt verband met de opkomst van de leerlooierijen die het leer weer konden afzetten aan de schoenfabrieken. Daarnaast was er veel arbeidspotentieel. Veel mensen hadden weinig of geen werk en gingen in de arbeidsintensieve schoenindustrie werken. Op enig moment, omstreeks 1965, waren er vrijwel 20.000 mensen direct werkzaam in de schoenindustrie.

In 1965 heeft de schoenindustrie de laatste toename in aantal geproduceerde paren gerealiseerd. Sinds 1966 is de neergang van de schoenfabrieken op gang gekomen. Dit heeft onder andere te maken met de grenzen die verder geopend zijn door de oprichting van de EEG. De Nederlandse schoenindustrie kreeg te maken met hevige concurrentie van de veel goedkopere schoenen uit Italië. Veel fabrieken hebben deze concurrentie niet kunnen overleven. In een later stadium, halverwege de jaren '70, kwam er nog meer concurrentie uit Spanje en Portugal. De producties uit Taiwan en China hebben de schoenproductiebedrijven midden jaren '80 de definitieve nekslag gegeven.

Decennia lang zijn er dus in Nederland per jaar vele miljoenen paren schoenen geproduceerd. Dames- heren- en kinderschoenen in alle soorten modellen en maakwijzen. Zelfs pantoffels en sportschoenen werden er volop geproduceerd. Om een overzicht te geven van de schoenfabrieken die voor deze geschiedschrijving verantwoordelijk waren, is onderstaand een overzicht gegeven van de fabrikantenfamilies en eventuele (herkenbare) merknamen.

Inhoudsopgave:   A – B – C – D – E – F – G – H – I – J – K – L – M – N – O – P – Q – R – S – T – U – V – W – X Y Z

A

• L. Adriaanse, Besoyen
• ‘Aero’ schoenfabriek, Dongen.
• ‘Angora’ damesschoenen, Tilburg.
• J. van Arendonk, ‘Jarendo’ dames- en herenschoenen, Tilburg, (opgericht in 1884).
• Schoenfabriek ‘Anita’ J.H. Vesters b.v. Damesschoenen, Waalwijk (opgericht in 1929, gesloten in 1995). Met een fabriek in Rijswijk N.Br., en later nog enige jaren in Giessen.

B

• G. Bakx & zn. kinderschoenen, Rijen.
• ‘Bata’ veiligheidsschoenen, Best.
• L. de Beer, Tilburg
• Fa. A. van den Bergh/NV Van den Bergh's Stoomschoenfabriek, 's-Hertogenbosch.
• Jac. Bergmans, ‘Pinocchio’ en ‘Jaguar’ kinder- en jeugdschoenen, Waalwijk.
• M. Bergmans & Zn. ‘Luxy’ damesschoenen, Waalwijk.
• Berkelmans herenschoenen, Oisterwijk.
• J. van den Besselaar, Valkenswaard (1871 opgericht als leerlooierij; ca. 1890 schoenfabriek)
• M. van Beurden, Loon op Zand
• W. van Beurden, Loon op Zand
• Anton van Bladel, luxe dames maatwerkschoenen, Waalwijk.
• A. van Bladel ‘Skelter’ kinderschoenen en ‘d-Antonio’ jeugd- en damesschoenfabriek, Waalwijk, (opgericht in 1920, gesloten in 1984).
• H.J. van Bladel, ‘Princes’, damesschoenen, Waalwijk (opgericht in 1918, overgenomen door schoenfabriek ‘Anita’ in 1964).
• L. Blankers, Tilburg
• ‘Blenzo’ pantoffelfabriek, Etten Leur, (opgericht in 1946).
• N.V. Nederlandse Schoenenunie Bloch & Stibbe, Waalwijk.
• J. Blok van Heyst, luxe damesschoenen, Waalwijk (opgericht in 1895),
• Van Bommel, Moergestel (opgericht in 1734 te Breda)
• C.M. de Bondt, Loon op Zand
• J. de Bondt, Loon op Zand
• Wed. D.P de Booy, 's-Hertogenbosch
• L. Borsten, Loon op Zand
• Gebr. Bots, Valkenswaard (1911 opgericht)
• Fa. J. van Boxtel, Van Boxtel & co., stoomschoenfabriek, Dongen (1922? afgebrand)
• ‘Brandaris’, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• H. Brands ‘Le chic Paris’ damesschoenen, Loon op Zand.
• L. Brekelmans, Tilburg.
• Van de Broek-Jacobs, Hilvarenbeek.
• Broekmans, damesschoenen, Tilburg.
• Bresson ‘Lancia’ damesschoenen, Tilburg.
• Gebroeders Brok, damesschoenen, Drunen

C

• ‘Caro’ kinderschoenen, Haaren (N. Br.).
• Cloin, Dongen.
• Coesmans, ‘Perfino’, damesschoenen, Waspik.
• Chrystall dameschoenen, Waalwijk
• ‘Cupido’ pantoffelfabriek, Oisterwijk.

D

• H. Daggers & Zn. ‘Dago’ dames- en herenschoenen, Veendam.
• Gebr. Damen, ‘Climax’ damesschoenen, Kaatsheuvel.
• ‘Derby’ paardrijlaarzen, Waspik.
• ‘Diana’ schoenfabriek, Kaatsheuvel.
• Gebr. Dingemans, damesschoenen, Kaatsheuvel,
• Dirksen ‘Neskrid’ veiligheidsschoenen, Kaatsheuvel (opgericht in 1924)
• W. Donders ‘Marlise’ meisjes- en damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Otto A. Donkers, damesschoenen, Waalwijk (opgericht in 1878)
• Dordmond-Pennock, Van, Kaatsheuvel.
• A. van Drunen de Wijs, Drunen.
• ‘Duifjes’ meisjes- en kinderschoenen, Kaatsheuvel.
• Durea BV schoenfabriek, Drunen (opgericht in 1948).
• Durabel Schoenfabriek BV, Kaatsheuvel (opgericht 1934, omgezet in JJ Shoes B.V. in 2006)

E

• P. Elias & zn. 'Manuella' damesschoenen, Tilburg,
• P. Elshout ‘Rex’ kinderschoenen, Drunen.
• J. Van Esch, damesschoenen, Loon op Zand.
• ‘Empress’ damesschoenen, Nijmegen.
• Emma veiligheidschoenen , Brunssum

F

• ‘FUT’ herenschoenen, Ravenstein.
• H. Fijneman, Oosteind.

G

• J.A.J. van Gastel ‘Beniamino’ en Bunnies’ kinderschoenen, Kaatsheuvel (opgericht in 1958).
• ‘Gelria’ damesschoenen, Lichtenvoorde.
• Gerla, functionele leren klompen, Alphen (N. Br.) (opgericht in 1904)
• Anton van Gils, ‘Avang’ herenschoenen, Moergestel, (opgericht in 1860, overgenomen door Van Bommel in 2001).
• ‘De Goliath’ sportschoenen, Tilburg.
• Gebr. De Graaff, damesschoenen, Waalwijk.
• J. de Gouw ‘Diorca’ schoenfabrieken.
• H. Greve B.V., Waalwij
• Jos. Groenen, Besoyen (opgericht in 1873; 1913 naamloze vennootschap)

H

• B.J.F. Hamers ‘Albatros’ en 'Martello’ slipperfabriek, Loon op Zand.
• M.D. van der Hammen, damesschoenen, Waalwijk.
• Ivo van Haren 'Van Haren" dames-, heren- en kinderschoenen, Waalwijk.
• C. Hendriks, damesschoenen, Waalwijk.
• ‘Henka’ damesschoenen, Groesbeek.
• ‘Heideroosje’ kinderschoenen, Tilburg.
• C.M. van Heijst, 'Correct' shoes, damesschoenen, Kaatsheuvel,
• ‘Herba’, Amsterdam.
• Holland Amerika, Dongen.
• ‘De Horizon’, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Horman-Brands, Loon op Zand.
• L. van den Hoven ‘Dutch shoe works’, Kaatsheuvel (opgericht in 1920),
• 'Hilver' F. de Wert & zn, herenschoenen, bromfietslaarzen, sandalen en werkschoenen, Hilvarenbeek,
• H.A. Hulshof (& Co.)/N.V. tot Exploitatie van Hulshof’s Verenigde Fabrieken, Lichtenvoorde. (1876 opgericht; schoenfabricage tot 1925)

I

• Van Iersel, Oisterwijk.

J

• Jacobs damesschoenen, Dongen.
• ‘Jagil’ schoenfabrieken, Gilze.
• ‘Jochie’ kinderschoenen, Rijen.
• C. de Jong, verenigde damesschoenfabrieken, Gilze.
• ‘Jupiter’ damesschoenen, Oisterwijk.
• JJ Shoes BV, dames schoeisel, Waalwijk
• Janssens Schoenfabrieken. NV. Oisterwijk.

K

• J. Kemmeren damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Kerst en Oerlemans ‘Rembrandt’ herenschoenen, Sprang-Capelle.
• W. Klerkx & Zn. Schoenfabrieken C.V., Rijen.
• Klijberg-Pernot ‘Hollandia’ damesschoenen, Waalwijk.
• F.J. Koolen, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• A. en J. de Kort ‘Troked’ damesschoenen, Waalwijk.
• H.H. de Kort- Wingels ‘La Reine’ damesschoenen, Waalwijk.
• J. Kosters & Zn. ‘Donnafix’ damespantoffels, ‘Gentlemen’ herenpantoffels, Oisterwijk.
• Kosters/van der Linden Schoenfabriek, Oisterwijk "KoLindO" (Opgericht 1953, gesloten 1958)
• Kuipers, Hilvarenbeek.

L

• J.F.G. Larsen ‘La Hollande’, damesschoenen, Oisterwijk.
• J.B. Leenheers, Waalwijk.
• G. van Lier, 'Van Lier' herenschoenen, Loon op Zand (opgericht in 1815),
• Gebr. M. en A. van Lier BV (Martijn en Andre), 'Paola' damesschoenen, Loon op Zand,
• J.A. Ligtenberg ‘JAL’ en ‘Cowboy’, damesschoenen, Dongen, (opgericht in 1881, gesloten in 1983),
• Van Loon’s schoenfabrieken, Gilze.
• N.V. Schoen- en lederfabriek Corn. van Loon, Dongen. (1926 nv)
• N.V. Schoenfabriek v/h W. Loureijsen & Zn.’Pullman’ herenschoenen, Dongen.
• J. de Louw N.V. schoenfabriek, Waalwijk.

M

• J. Mannaerts, dames- en herenschoenen, Tilburg (opgericht in 1846).
• ‘Marathon’ heren- en damessandalen, Waalwijk (opgericht in 1946, gesloten in 1983).
• ‘Mariam’ damesschoenen, Kaatsheuvel,
• ‘Martino’, kinder- en meisjesschoenen, Kaatsheuvel.
• Gebr. van de Meerakker, Aalst
• J.A. Mels, Oisterwijk. (1911 overgenomen door J. van Arendonck's Schoen- en Lederfabrieken)
• H. van Mierlo, schoenfabriek, Kaatsheuvel.
• NV van de Miessens, Stoomschoenfabriek en Lederhandel, Gorinchem
• H. Moeskops, Veldhoven
• A.A. Moonen, Vrijhoeve-Capelle
• J.A. van Mosselveld ‘Moka’ kinder- en meisjesgroepen, Kaatsheuvel.
• J.A. Mosselveld, schoenfabriek, Kaatsheuvel.
• Gebrs. de Munnik, schoenfabriek, Drunen.

N

• ‘Neerlandia’ damesschoenen, Loon op Zand.
• Neskrid veiligheidschoenen, Kaatsheuvel (opgericht 1924)
• ‘Nirva’ herenschoenen, Valkenswaard.
• ‘De Nivosch’ schoenfabriek, Volendam.
• W. van Nieuwstad & Zn. ‘Nova Citta’, Kaatsheuvel.
• Nobel NV Damesschoenen WJ Aussems Kaatsheuvel.
• N.V Nederlandsche Schoenindustrie v/h Gebroeders Hoogenbosch

O

• F.J. Oosterwaal, ‘Laretso’, Kaatsheuvel.
• Oomens, Waalwijk
• de Ooievaar kinderschoenfabriek Groesbeek

P

• ‘Pallas’ schoenfabriek, Groesbeek.
• J. Paymans & Zn. ‘Pazo’ Dames- en herenschoenen, Oisterwijk.
• ‘Pediforma’ kinderschoenen, Meppel.
• C. en J. Peters ‘Carera’ damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Pooters, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• A.W. Puts ‘Perdix’ herensandalen en kinderschoenen.
• Paola Damesschoenen, A.van Lier en M.van Lier, Loon op Zand.
• Pimpernel Damesschoenen Kaatsheuvel, gebr. Timmers (1955 tot 1989)

Q

Quick Sports (Sportschoenenfabriek BV) Sportschoenen, Hengelo Gld (opgericht 1907)

R

• ‘Ravo’ herenschoenen, Ravenstein.
• ‘Renata’ kinderschoenen, Oisterwijk.
• Van Riel ‘Jator’ damesschoenen, Drunen.
• J. van Riel-Verster, Kaatsheuvel.
• ‘Rodeo’(eerst Verdon) herenschoenen, Koos Verharen, Sluisweg 5 te Dongen (opgericht in 1955 )
• L.J.M. Roestenberg, ‘Piatti’ jeugdschoenen, Waalwijk.
• A.W. Roosen- De Bakker, Kinderschoenen en pantoffels, Oitserwijk (opgericht in 1899).
• W. van Rosmalen, herenlaarzen, Dongen.
• J. Rouwmaat schoenfabriek, Waalwijk.
• ‘Roswing’ pantoffelfabriek, Oitserwijk.

S

• A. van Sambeek's Stoomschoenlederfabriek, schoenfabriek en leerlooierij, Veldhoven.
• N.V. Van der Sanden, Veldhoven.
• ‘San Marino’ schoenfabrieken, Kaatsheuvel.
• ‘Sarina’ sandalenfabriek, Eindhoven.
• Schalken van Vught, ‘Esvévé shoe’ damesschoenen, Kaatsheuvel (opgericht in 1885)
• Schoenmakers ‘Durabel’ damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Gebr. v.d. Schoof ‘Arda’ schoenfabrieken, Dongen,
• A.H. van Schijndel, luxe herenschoenen, Waalwijk (gesloten in 1965).
• Schuwer & Zn, ‘Jimmy Joy’ kinderschoenen, Waalwijk.
• S&R schoenfabrieken n.v. Nijmegen
• Sengers damesschoenen, Loon op zand.
• F. & E. van Siebergen, Gilze-Rijen
• Slaats ‘Rosé’ kinderschoenen, Waalwijk.
• G.H. Smid, ‘Valentina’ meisjesschoenen, Goirle.
• Smits/G. L. Smits & Cie, ‘Picardi’ dames gemaksschoenen en ‘Brockton’ herenschoenen, Dongen (opgericht in 1876).
• ‘Sneeuwwitje’, damesschoenen, Groesbeek.
• S. Snel (& Zonen), Musselkanaal (1898 tot 1926)
• Soeterboek ‘Napolina’ gemaks damesschoenen, Kaatsheuvel.
• 'Soli Dest' steun- en gemaksschoenen, Lichtenvoorde,
• N.V. Joh. C. Spapens, damesschoenen, Waalwijk.
• Speek, babyschoenfabriek, Rijswijk (ZH).
• C. Steenbergen, herenschoenen, Kaatsheuvel.
• H.B. Sterenborg / H.M.J. Sterenborg ‘Sterli’ kinderschoenfabriek, Lichtenvoorde (opgericht 1875, 1880 start schoenfabricage, 1964 gesloten)
• Stokkermans, Kaatsheuvel.
• Swift Schoenfabrieken n.v. Nijmegen

T

• ‘TeeVee’ schoenfabriek, Oisterwijk.
• ‘Theeuwes’ luxe, semi sportieve damesschoenen, Rijen.
• 'Tico' heren- en jongensschoenen, Nijmegen,
• Timmermans van Turenhout ‘Timtur’ luxe damesschoenen, Waalwijk (opgericht in 1806, gesloten in 1971).
• ‘Trio’ damesschoenen, Groesbeek.

U

• ‘Upper ten shoe works’ H.A.S.M. dames- heren- en kinderschoenen, Dongen.

V

• Valk, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• ‘Vedeha’ herenschoenen, Oisterwijk.
• Gebr. Van der Velden, 'Verie', dames- en meisjessportschoenen en dames gemakschoenen, Kaatsheuvel.
• Th. Verbunt herenschoenen, Dongen.
• Verenigde pantoffelfabrieken, Breda.
• Verhulst Shoes B.v. Damescomfortschoenen ,Tilburg
• J. Verschuur ‘Nimco’ kinderschoenen, Nijmegen (opgericht in 1914, getransformeerd naar ‘House of shoes’ winkels).
• Frans Verschuur ‘Robinson’ heren- en kinderschoenen, Nijmegen.
• Fr. Vesters, dames comfortschoenen, Drunen.
• B & M Vesters, 'Paletti' meisjesschoenen, Kaatsheuvel,
• M.J. Vesters ‘Leonparc’, damesschoenen, Kaatsheuvel.
• G. Vloemans ‘Geveka’ meisjes- en damesschoenen, Kaatsheuvel.
• P.H. Vloemans ‘Péhavé’ damesschoenen, Kaatsheuvel.
• C. Voogd damesschoenen, Kaatsheuvel.
• Vrinte Stoomschoenfabriek Waalwijk, geeëindigd in 1932
• Vrinten en Van Mierlo ‘S.B.’ kinderschoenen, Tilburg.
• Van der Putten Schoenfabriek B.V., activiteiten gestart in 1922.

W

• Wellen & Co Schoenfabriek B.V., Nijmegen
• Wennekes schoenfabrieken, Kaatsheuvel.
• F. de Wert, herenschoenen, Hilvarenbeek.
• Van Wezel Dames schoenen, Kaatsheuvel
• Windsor damesschoenen, Dongen.
• ‘Wolff’ schoenfabriek, Dongen.
• L. van de Wouw, dames- meisjes- en kinderschoenen, Kaatsheuvel.