Rijen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rijen
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Rijen
Rijen
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Gemeente Vlag Gilze en Rijen Gilze en Rijen
Coördinaten 51° 35′ NB, 4° 55′ OL
Algemeen
Inwoners (01 januari 2011) 16.576
Portaal  Portaalicoon   Nederland
winkelcentrum de Laverije

Rijen is de grootste plaats van de Nederlandse gemeente Gilze en Rijen. Ook bevindt zich hier het gemeentehuis. Rijen is gelegen ten noorden van de A58, tussen Breda en Tilburg. Omliggende plaatsen zijn Dorst, Dongen en Oosterhout. Het ligt bij de Boswachterij Dorst.

De bebouwde kom van Rijen is circa 450 hectare groot en telt ruim 16.576 inwoners (2011). Het hart, met gemeentehuis en winkelcentrum, ligt rondom de Hoofdstraat.

Etymologie[bewerken]

De naam Rijen komt vermoedelijk van Rijt, dat "kleine waterloop" betekent. Van de jaren '20 tot '50 van de 20e eeuw was de spelling Reijen soms in gebruik. Naar verluidt vonden de leerfabrikanten dit chiquer staan.

Geschiedenis[bewerken]

Rijen was vanouds een buurtschap van Gilze, behorende tot de Baronie van Breda. Deze buurtschap kreeg in 1464 een kapel en werd in 1524 verheven tot zelfstandige parochie. Lange tijd bleef Rijen veel kleiner dan Gilze. Van 1831-1838, tijdens de Belgische Opstand, waren er zeer veel Nederlandse militairen te Rijen gelegerd. In 1863 opende het Station Gilze-Rijen. Dit gaf aanleiding tot de komst van enige industrie. Vooral door de opkomst van de leerindustrie groeide Rijen zeer snel, en toen in 1944 het gemeentehuis in Gilze door de bezetter werd verwoest, verplaatste men de zetel van het gemeentebestuur naar het inmiddels grotere Rijen.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het haantje op de toren kijkt op een hoogte van 65.34 meter over Rijen heen. Gemeten door de landmeetkundige dienst van de Gemeente Gilze en Rijen.

  • De Kazerne Prinsenbosch is in 1941 gebouwd door de bezetter in historiserende Heimatstil. De gebouwen, met hoge zadeldaken, zie eruit als boerderijen en villa's.
  • Enkele voormalige leerlooierijen zijn geklasseerd als rijksmonumenten en wel:
    • Lederfabriek G.B. Seelen en Zoon (1908-1993), aan Heistraat 3
    • Leerfabriek C. en A. van Gorp, Hoofdstraat 77, gestart in de jaren '30 van de 20e eeuw in een schoolgebouwtje uit 1870 en geleidelijk uitgebreid, maar gesloten in 1996
    • Een leerlooierij uit 1928 aan Hoofdstraat 117, waarin de looikuipen nog aanwezig zijn.
Nuvola single chevron right.svg Zie ook: Lijst van rijksmonumenten in Rijen

Economie[bewerken]

Bekend staat het dorp om zijn vele oude leerlooierijen. Ook kende Rijen sinds de tweede helft van de 19e eeuw een belangrijke steenfabriek, eerst van den Heuvel, later "De Vijf Eiken" genaamd. Het was één der grootste en modernste steenfabrieken van Nederland, gesloten in 1984. Ook de Vliegbasis Gilze-Rijen, gelegen tussen Rijen en Gilze, is van belang voor de werkgelegenheid. Hier heeft de Luchtmacht zijn AH-64D Apache gevechtshelicopters en CH-47D/F Chinook en AS-512 Cougar transporthelikopters gestationeerd. Het is nu de grootste militaire luchtbasis van Nederland. Sinds 1952 vestigde Curver Plastics (Curtius en Verschuren) zich in Rijen. De nu internationaal opererende fabrikant van kunststofproducten heeft zijn hoofdzetel nog steeds in Rijen.

Ook ten zuidoosten van Rijen bevindt zich een aanzienlijk bedrijventerrein. Eén van de bedrijven die zich daar vestigde was Ericsson. Dit vervaardigde bedrijfstelefooncentrales en later ontwikkelde het voornamelijk software. In 2009 werkten er bij Ericsson in Rijen ongeveer 1.450 mensen, maar er dreigden ontslagen, ondanks de uitstekende resultaten van het bedrijf. Onder meer 100 administratieve krachten uit het in 1997 geopende hoofdkantoor zouden verdwijnen, waardoor het personeelsbestand af zou nemen tot 1200. Een deel van het terrein werd afgestoten en in december 2010 werden plannen voor de bouw van een campus ontvouwd waar ondertussen een aantal bedrijven werkzaam zijn, onder meer in de luchtvaartsector.

Los van dit alles kent Rijen een uitgebreide middenstand en een weekmarkt op donderdagmiddag van 13.00 tot 17.00 uur op het Wilhelminaplein en de Stationsstraat.

Natuur en landschap[bewerken]

Ten oosten van Rijen ligt een grootschalig ontginningslandschap. Hier lopen de Grote Leij, de Kleine Leij en de Landscheiding in noordelijke richting. Al deze riviertjes komen uiteindelijk in de Donge uit.

Het landschap ten zuiden van Rijen, de voormalige Molenschotse Heide, wordt gekenschetst door militair gebruik. Ten westen van Rijen bevindt zich de Boswachterij Dorst, een uitgestrekt bosgebied. Aansluitend, ten noorden van Rijen, het bosgebied De Duiventoren. Ten zuiden is de Molenschotse Heide. In het noordoosten loopt het Wilhelminakanaal, met het broekgebied Lange Rekken tussen dit kanaal en de Donge in gelegen.

Onderwijs[bewerken]

  • Brede School Gilze en Rijen
  • Stichting Protestants Christelijk Primair Onderwijs Midden-Brabant
  • Protestants Christelijke Basisschool De Vijf Eiken
  • Katholieke basisschool Burgemeester van Mierlo
  • Katholieke basisschool De Brakken
  • Katholieke basisschool De Spie
  • Katholieke basisschool St. Jozef
  • De Kring Jenaplan-basisschool op algemene grondslag

Sport[bewerken]

  • Badminton vereniging De Bever
  • Rijense Handbal Vereniging R.H.V.
  • Fit-n-Squash Rijen (Fitness-Squash-Spinning-Powerplate)
  • Budo Vereniging Rijen
  • Voetbalvereniging Rijen
  • Zaalvoetbal Rijen
  • Tennisclub Rijen (T.C. Rijen)
  • Tennisclub Cash Rijen
  • Hockeyclub Gilze-Rijen
  • Sportcentrum Tropical
  • BBF Migliore (basketbal)
  • Volleybalvereniging CSS
  • Atletiek vereniging AV Spiridon
  • Turn en gymnastiekvereniging FLOS
  • Biljartvereniging LuPa
  • Tafeltennisvereniging DIOR Rijen
  • Anadoluspor Rijen (zaalvoetbalclub)
  • Handboogvereniging Vriendenkring
  • Sportpark de Leemput (jeu de boules, midgetgolf, pitch en put golf)

Openbaar vervoer[bewerken]

NS-station Gilze-Rijen ligt aan de zuidkant van Rijen, er vertrekken treinen richting Breda, Tilburg, Den Bosch en Utrecht. Busverbindingen zijn er met Gilze, Tilburg, Breda, Oosterhout en Dongen. Het Busvervoer wordt verzorgd door Veolia Transport Nederland:

  • Lijn 128 : Oosterhout - Rijen - Tilburg
  • Lijn 131 : Breda - Dorst - Rijen - Gilze - Tilburg
  • Lijn 197 : Oosterhout - Dorst - Molenschot - Rijen
  • Lijn 198 : 's-Gravenmoer - Dongen - Rijen

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Dongen, Oosterhout, Dorst, Molenschot, Hulten

Geboren in Rijen[bewerken]

Elders geboren bekende inwoners[bewerken]

Externe links[bewerken]