Platina(IV)oxide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Platina(IV)oxide
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
PtO2
IUPAC-naam platina(IV)oxide
Andere namen Adams' katalysator, platinadioxide
Molmassa 227,0768 g/mol
SMILES
O=[Pt]=O
InChI
1S/2O.Pt
CAS-nummer 1314-15-4
PubChem 345198
Beschrijving Donkerbruine tot zwarte vaste stof
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Oxiderend Schadelijk
Gevaar
H-zinnen H272 - H319
EUH-zinnen geen
P-zinnen P220 - P305+P351+P338
VN-nummer 1479
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur donkerbruin-zwart
Dichtheid 10,2 g/cm³
Smeltpunt 450 °C
Goed oplosbaar in kaliumhydroxide-oplossing
Onoplosbaar in water, ethanol, koningswater
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Platina(IV)oxide (ook bekend als Adams' katalysator) is het oxide van platina, met als brutoformule PtO2. De stof komt voor als een donkerbruine tot zwarte vaste stof (poeder), die onoplosbaar is in water, zuren en zelfs niet in koningswater. Het lost wel op in een geconcentreerde oplossing van kaliumhydroxide. Platina(IV)oxide komt ook voor als monohydraat.

Synthese[bewerken]

Platina(IV)oxide wordt bereid door reactie van hexachloorplatinazuur of ammoniumhexachloroplatinaat met natriumnitraat:[1]

\mathrm{H_2PtCl_6\ +\ 6\ NaNO_3\ \longrightarrow\ Pt(NO_3)_4\ +\ 6\ NaCl\ +\ 2\ HNO_3}

Het ontstane platina(IV)nitraat werd vervolgens verhit om stikstofdioxide en zuurstofgas te verwijderen:

\mathrm{Pt(NO_3)_4\ \longrightarrow\ PtO_2\ +\ 4\ NO_2\ +\ O_2}

De ontstane bruine substantie wordt gewassen met water om het te zuiveren van nog aanwezige nitraten. Hierbij treedt hydratatie op:

\mathrm{PtO_2\ +\ H_2O\ \longrightarrow\ PtO_2 \cdot H_2O}

Deze hydratatie kan eenvoudigweg ongedaan gemaakt worden door het hydraat te verhitten.

Toepassingen[bewerken]

Platina(IV)oxide wordt in de organische synthese gebruikt als katalysator bij hydrogeneringen, bijvoorbeeld bij de reductie van een nitrogroep tot een aminegroep of een keton tot een alcohol.

Toxicologie en veiligheid[bewerken]

Platina(IV)oxide is schadelijk voor de ogen en het maag-darmstelsel. Contact met de huid kan leiden tot lichte irritatie. Platina(IV)oxide is toxisch voor de longen en de slijmvliezen. Langdurig of herhaalde blootstelling kan leiden tot orgaanschade.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) R. Adams, V. Voorhees & R.L. Shriner (1928) - Platinum Catalyst for Reductions, Org. Synth., 8, p. 92