Portugees-Nederlandse Oorlog
| Portugees-Nederlandse Oorlog | ||||
 Schilderij van de Tweede Slag bij Guararapes, nabij Pernambuco in 1649, door Victor Meirelles (1879) |
||||
| Datum | 1588–1654 | |||
| Locatie | Atlantische Oceaan: Brazilië, West-Afrika, Zuidelijk Afrika | |||
| Resultaat | Ontstaan van Nederlands koloniaal rijk, Portugese als leidende koloniale status wordt afgegeven. | |||
| Strijdende partijen | ||||
|
||||
| Commandanten | ||||
|
||||
.svg){kind=small}
| Portugees-Nederlandse Oorlog | ||
|
Bantam · Cape Rachardo · Macau · 1e Bahia · Perzische Golf · 2e Bahia · 1e Elmina · 1e Recife · Albrolhos · 2e Elmina · Goa · 3e Bahia · 4e Bahia · Mormugao · Pernambuco · Malacca · Luanda · Tabocas · Kombi · 1e Guararapes · 2e Guararapes · 2e Recife · 1e Colombo · 2e Colombo |
De Nederlands-Portugese oorlog (Portugees:Guerra Luso-Neerlandesa) is een reeks van koloniale conflicten tussen Nederlandse handelscompagnieën die actief gesteund werden door de regering van de met Spanje in oorlog zijnde Nederlandse Republiek en Portugese koloniale machthebbers in het Verre Oosten, Afrika en Brazilië, die tot 1640 onder Spaans bewind stonden.
De Nederlandse opstand tegen de koning van Spanje had aanvankelijk geen invloed op de belangrijke Portugees-Nederlandse handel. De vrijheid van onderlinge handel werd in 1576 in een verdrag vastgelegd. De Portugese koning stuurde daartoe een gezant naar de Staten-Generaal. Nadat Portugal in 1580 door buurland Spanje werd bezet vroeg troonpretendent Don Antonio om steun aan de Republiek.
De Spaanse bezetting van Portugal (1580-1640) had grote gevolgen voor de Nederlanden. Omdat er geen specerijenhandel met de Portugezen meer kon worden gevoerd werden Nederlanders gestimuleerd zelf de zo gewenste producten in Indië te gaan halen. De overzeese handelsactiviteiten van de Republiek buiten Europa groeiden hierdoor sterk. De in 1602 opgerichte Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) verjoeg de Portugezen uit het overgrote deel van Oost-Indië, Ceylon en een deel van Zuid-Azië, terwijl de West-Indische Compagnie (WIC) een gedeelte van het Portugese bezit in Brazilië veroverde. De Nederlandse strijd met de Portugezen werd gelegimiteerd door de Tachtigjarige Oorlog die in Europa woedde tussen de Nederlanden en Spanje dat in die jaren Portugal beheerste.
De Nederlanders waren de deze strijd om handelsbelangen de agressors; het initiatief tot een gewapend conflict kwam bijna altijd van Nederlandse zijde. De Nederlandse macht in Azië groeide in de loop der jaren. Op Java werd de stad Batavia gevestigd als hoofdstad voor de Nederlandse koloniën in Oost-Indië. De bestuurders in Batavia kwamen snel in conflict met de hoofdstad van Portugees-Indië Goa.
De WIC veroverde tijdelijk de Noordoost-kust van Brazilië, de Portugese Goudkust en de kust van Angola. Daardoor werd de slavenhandel een grote inkomstenbron. In 1648 gingen de delen van Angola terug naar Portugal en in 1661 werd Nederlands-Brazilië teruggegeven. Het overgrote deel van Indië was definitief voor de Portugezen verloren.
Veldslagen [bewerken]
- Slag bij Bantam (1601)
- Slag bij Cape Rachardo (1606)
- Slag van Macau (1622)
- Verovering van Bahia (1624)
- Slag om de Persische Golf (1625)
- Herverovering van Bahia (1625)
- Slag bij Elmina (1625)
- Beleg van Recife (1630)
- Slag bij Albrolhos (1631)
- Slag bij Elmina (1637)
- Slag bij Goa (1638)
- Eerste Slag bij Bahia (1638)
- Tweede Slag bij Bahia (1638)
- Slag bij Mormugao (1639)
- Slag bij Pernambuco (1640)
- Slag bij Malacca (1641)
- Verovering van Luanda (1641)
- Slag bij Tabocas (1645)
- Slag bij Kombi (1647)
- Eerste Slag bij Guararapes (1648)
- Tweede Slag bij Guararapes (1649)
- Beleg van Recife (1652)
- Eerste Slag bij Colombo (1654)
- Tweede Slag bij Colombo (1654)
