Prinsenvlag
De prinsenvlag is een Nederlandse historische vlag. Ze werd oorspronkelijk gevoerd door de orangisten tijdens de Tachtigjarige Oorlog. De eerste maal gebeurde dat waarschijnlijk bij de inname van Den Briel. De vlag is gebaseerd op de livreikleuren van Prins Willem I van Oranje-Nassau, stadhouder van een aantal van de 17 Nederlandse gewesten en leider van de Nederlandse Opstand tegen de regerende Filips II, Heer der Nederlanden.
De kleuren zijn in het Frans orange-blanc-bleu. Dit werd in het Nederlands 'vertaald' als oranje-blanje-bleu.
Geschiedenis[bewerken]
Toen de watergeuzen Den Briel veroverden, droegen ze banieren met deze kleuren mee. In 1587 bestelde de Admiraliteit van Zeeland deze vlaggen voor de Zeeuwse oorlogsschepen. Al snel was het een symbool van de opstand en de vlag van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Rond 1648 bleek het oranje door rood te zijn vervangen, maar het is niet goed bekend hoe en waarom.[1][2]. Als verklaringen voor de overgang naar rood circuleren onder meer dat de oranje kleurstof niet goed zou zijn geweest, dat antioranje-gevoelens tot een andere kleur noopten, dat oranje op afstand (zee) slecht herkenbaar zou zijn en dat de Fransen naar analogie van hun driekleur het rood ingevoerd zouden hebben.
Nadat de Fransen in 1794 het land binnengevallen waren, besloten de Staten-Generaal in 1796 dat de kleuren Rood-Wit-Blauw moesten zijn. Dit zou het definitieve einde van het oranje geweest moeten zijn. Doordat de Staten-Generaal twee weken later echter werden afgeschaft, boette dit besluit nogal aan kracht in.
De Bonapartistische koning Lodewijk Napoleon koos voor rood maar ook na 1813, toen de Fransen verdreven waren, besloot koning Willem I tot behoud van de kleuren rood-wit-blauw. Wel stak men in dat jaar voor de eerste keer de vlag uit met een oranje wimpel.
Herwaardering[bewerken]
In de jaren 30 van de 20e eeuw was er enige discussie over de herwaardering van de prinsenvlag. Er waren bij alle partijen voor- en tegenstanders maar alleen de aanhangers van de NSB kozen unaniem voor het oranje-blanje-bleu van de prinsenvlag. Volgens hen was dit de enige Nederlandse vlag.[1][5] Koningin Wilhelmina ondertekende in 1937, mede als reactie op deze NSB-actie een Koninklijk Besluit waarmee de kleuren rood-wit-blauw werden vastgesteld als de kleuren van de Nederlandse vlag.[5][6] Na de Tweede Wereldoorlog was er weinig belangstelling voor de vlag. De prinsenvlag is wel als symbool gebruikt door Groot-Nederlands- en Heel-Nederlandsgezinden. Ook werd de vlag in Nederland af en toe in geschriften, op websites en bij demonstraties getoond of gepropageerd door organisaties die op de rechterflank van het politieke spectrum opereren. Voorbeelden zijn Voorpost, de Nederlandse Volks-Unie, de Nationalistische Volks Beweging en Stormfront.[7][8][9] Het PVV-kamerlid Martin Bosma suggereerde in 2010 deze vlag als teken voor van de islam "bevrijd gebied" in Nederland te gebruiken.[10] In 2011 was er kortstondig veel belangstelling voor de prinsenvlag toen de krant Sp!ts een foto publiceerde van twee van deze vlaggen achter de ramen van de werkkamers van PVV-Tweede Kamerleden Wim Kortenoeven en Johan Driessen.[11] Na enige discussie vanwege de nog steeds gevoelige associatie met de NSB zijn de vlaggen verwijderd.[12][13]
Zuid-Afrika[bewerken]
 Zie Lijst van vlaggen gebaseerd op de Nederlandse vlag voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De Prinsenvlag diende ook als basis voor de vroegere Zuid-Afrikaanse vlag. Deze werd aangenomen in 1928 en is geïnspireerd door de voormalige Nederlandse vlag. In de witte baan van de vlag staan de vlaggen van (van links naar rechts) Groot-Brittannië, de Oranje Vrijstaat[14] en de Transvaal. De vlag werd in 1994 na de invoering van het algemeen kiesrecht vervangen door de huidige vlag van Zuid-Afrika.
Bronnen, noten en/of referenties
|
