Standaarden van het Nederlandse Koninklijk Huis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De standaarden van het Nederlandse Koninklijk Huis zijn de vlaggen van de leden van het Nederlands Koninklijk Huis.

De standaarden van het Nederlandse Koninklijk Huis danken hun bestaan aan Prins Hendrik der Nederlanden die zich voor heraldiek interesseerde.

Functie[bewerken]

De leden van het Koninklijk Huis geven met hun standaard hun aanwezigheid aan in een paleis, in een auto, op een schip of bij een legeronderdeel. De koninklijke vlag wordt op het woonverblijf van de koning, de villa Eikenhorst, gehesen als de koning in Nederland is, hiervoor hoeft hij niet aldaar aanwezig te zijn. Op het werkpaleis van de koning, het Paleis Noordeinde, wordt de koninklijke standaard eveneens gehesen als hij in Nederland aanwezig is.[1] De standaarden blijven 's nachts ook uithangen, in tegenstelling tot de Nederlandse vlag, die alleen tussen zonsopgang en zonsondergang gehesen mag worden.

Koninklijke standaard[bewerken]

Koninklijke standaard
Koninklijke standaard 1908 - 2013

Koningin Wilhelmina der Nederlanden stelde in 1908 de koninklijke vlag vast,[2] die de koninklijke standaard wordt genoemd. Deze standaard werd ook door koningin Juliana en koningin Beatrix gevoerd. Door koning Willem-Alexander wordt een op details aangepaste versie van de standaard gevoerd.
De standaard bestaat uit een oranje vierkante vlag die door een nassaublauw kruis in vier kwadranten wordt verdeeld. De kleuren verwijzen naar het prinsdom Oranje en het graafschap - later hertogdom - Nassau, waaruit de koninklijke familie is ontstaan. Het blauwe kruis verdeelt de vlag in vier vakken met daarin een blauwe jachthoorn, dit is afkomstig uit het wapen van het prinsdom Oranje dat sinds de tijd van Willem van Oranje aan de familie toebehoorde. In het midden van het kruis is in een medaillon het Wapen van het Koninkrijk der Nederlanden met koninklijke kroon te zien. Het wapen is omhangen met de versierselen die bij het Grootkruis Militaire Willems-Orde horen. Andere leden van het Koninklijk Huis casu quo de koninklijke familie kunnen een persoonlijke onderscheidingsvlag verleend krijgen.

Koning Willem-Alexander[bewerken]

Aanpassingen in de Koninklijke Standaard

Onder de nieuwe koning wordt per 30 april 2013 een nieuwe standaard gehanteerd. In plaats van een rozet wordt er een strik in het lint van de Militaire Willems-Orde gevoerd. Verder zullen de kwastjes aan de hoorns beide naar beneden hangen. De "aangepaste Koninklijke Standaard" werd op 30 april 2013 direct na zijn aantreden in gebruik genomen. Nog tijdens het tekenen van de abdicatie werd de oude standaard van koningin Beatrix gestreken en werd de nieuwe standaard van koning Willem-Alexander gehesen.

Persoonlijke onderscheidingsvlaggen van het Koninklijk Huis casu quo de koninklijke familie[bewerken]

Onderscheidingsvlaggen Leden Beschrijving
Standard of Princess Maxima of the Netherlands.png Koningin Máxima, Prinses der Nederlanden
2002-heden
Een nassaublauwe rechthoekige vlag waar rechts een driehoek uit verwijderd is. De vlag wordt door een oranje kruis in vier vlakken verdeeld. In het vlak linksboven staat een gele jachthoorn en in het vlak linksonder een gele wachttoren, ontleend aan het wapen van Zorreguieta. De rechtervlakken zijn leeg. In het midden van het kruis is het rijkswapen met koninklijke kroon afgebeeld.
Royal Standard of a Prince of the Netherlands (Sons of Beatrix).svg Prinsen der Nederlanden
(zonen van prinses Beatrix)
prins Constantijn
Een rechthoekige oranje vlag die door een nassaublauw kruis in vier kwadranten is verdeeld. In de kwadranten linksboven en rechtsonder is een blauwwitte jachthoorn te zien, ontleend aan het wapen van het vorstendom Oranje. In de kwadranten rechtsboven en linksonder is een witte wachttoren te zien, ontleend aan het wapen van Amsberg. In het midden van het kruis is in een oranje cirkel het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.
Standard of Princess Laurentien of the Netherlands.png Prinses Laurentien der Nederlanden Een nassaublauwe rechthoekige vlag waar rechts een driehoek uit verwijderd is. De vlag wordt door een oranje kruis in vier vlakken verdeeld. In het vlak linksboven staat een gele jachthoorn en in het vlak linksonder een gele ruit. De rechtervlakken zijn leeg. In het midden van het kruis is het rijkswapen met koninklijke kroon afgebeeld.
Standard of the Princesses of the Netherlands (Daughters of Queen Juliana).png Prinsessen der Nederlanden
(dochters van koningin Juliana)
prinses Beatrix, prinses Irene, prinses Margriet, prinses Christina
Een oranje rechthoekige vlag waaruit rechts een driehoek verwijderd is. De vlag wordt door een nassaublauw kruis in vier vlakken verdeeld. In het vlak linksboven is een jachthoorn te zien, uitgevoerd in nassaublauw en wit. Het vlak linksonder bevat een roos bestaande uit vijf bladeren en gouden kelkbladeren. Deze roos is afkomstig uit het wapen van Lippe, waar hun vader prins Bernhard vandaan kwam. De twee rechtervlakken zijn leeg. In het midden van het kruis is in een oranje cirkel het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.
Standard of the Princes of the Nethelands (Sons of Princess Margriet ).png Prinsen van Oranje-Nassau, van Vollenhoven
(zonen van prinses Margriet)
prins Maurits, prins Bernhard, prins Pieter-Christiaan, prins Floris
Een rechthoekige oranje vlag die door een nassaublauw kruis in vier kwadranten is verdeeld. In de kwadranten linksboven en rechtsonder is een blauwwitte jachthoorn te zien, ontleend aan het wapen van het vorstendom Oranje. In de kwadranten rechtsboven en linksonder is een witte ster te zien. In het midden van het kruis is in een oranje cirkel het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.

Voormalige standaards[bewerken]

(incompleet)

Koninklijke vlag van Nederland (1815-1908)[bewerken]

Standaard Gebruik Beschrijving
Royal Flag of the Netherlands until 1908.png Koninklijke vlag van Nederland
1815-1908
De historische Koninklijke Standaard van Nederland was een rechthoekige vlag met de kleuren van de nationale vlag met het voormalige Koninklijke wapen (zonder de mantel) in de centrale band.

Standaarden leden Koninklijk Huis[bewerken]

Standaard Gebruik Beschrijving
Standard of the Princesses of the Netherlands (1815-1908).png Prinsen der Nederlanden
1815-1908
De voormalige Standaard voor de Prinsen der Nederlanden was een vlag met de kleuren van de Historische Koninklijke Standaard van Nederland, met het Koninklijke wapen in een oranje rechthoek in de centrale band.
Standard of the Princesses of the Netherlands (1815-1908.png Prinsessen der Nederlanden
1815-1908
De voormalige Standaard voor de Prinsessen der Nederlanden was een vlag waaruit rechts een driehoek verwijderd is. De vlag heeft de kleuren van de Historische Koninklijke Standaard van Nederland, met het Koninklijke wapen in een oranje rechthoek in de centrale band.

Prinses Juliana der Nederlanden[bewerken]

Standaard Gebruik Beschrijving
Standard of Juliana of the Netherlans as Princess.png Prinses van Oranje-Nassau
1909-1948
1980-2004
Een rechthoekige oranje vlag waaruit rechts een driehoek verwijderd is. De vlag wordt door een nassaublauw kruis in vier vlakken verdeeld. In het vlak linksboven is een jachthoorn te zien, uitgevoerd in nassaublauw en wit. Het vlak linksonder bevat een zwarte stier met witte hoorns, een rode tong en een gouden kroon, afkomstig uit het wapen van Mecklenburg. In het midden van het kruis is in een oranje cirkel het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.

Prins Bernhard der Nederlanden[bewerken]

Standaard Gebruik Beschrijving
Standard of Bernhard of Lippe-Biesterfeld as Royal consort of the Netherlands.png Prins-gemaal van Nederland
1948-2004
Een vierkant met een oranje kruis. De kwadranten linksboven en rechtsonder zijn nassaublauw en hebben een afbeelding van de Nederlandse leeuw uit het rijkswapen. De kwadranten rechtsboven en linksonder zijn wit en bevatten een roos bestaande uit vijf bladeren en gouden kelkbladeren, afkomstig uit het wapen van Lippe. In het midden van het kruis is het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.

Prins Claus der Nederlanden[bewerken]

Standaard Gebruik Beschrijving
Standard of Claus von Amsberg as Royal consort of the Netherlands.png Prins der Nederlanden
1966[3]-2002
Prins-gemaal van Nederland
1980-2002
Een vierkant van nassaublauw met een oranje kruis. De kwadranten linksboven en rechtsonder hebben een afbeelding van de Nederlandse leeuw uit het rijkswapen. De kwadranten rechtsboven en linksonder bevatten een witte wachttoren, ontleend aan het wapen van Amsberg. In het midden van het kruis is het rijkswapen met koninklijke kroon te zien.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen
  1. Standaard en wapen Koning, Koninklijk Huis, 18 februari 2013
  2. Koninklijke Vlag, Koninklijk Huis
  3. Koninklijke Bibliotheek: Vermelding van bekendmaking in Staatscourant van 7 maart 1966, met een beschrijving van de vlag in het Limburgs Dagblad, pagina 5, 8 maart 1966