Renaud de Monteban

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Reinout en zijn mannen zien een man en vrouw naderen, illu, Gustav Dore voor Ludovic Ariosto's Orlando Furiouso.

Renaud de Monteban (Nederlands: Reinout van Montalbaen, Italiaans: Rinaldo) is de hoofdfiguur uit de gelijknamige Frankische roman, vooral bekend van het verhaal van de Vier Heemskinderen (Les Quatre Fils Aymont, vrij vertaald De vier zonen van de Graaf van Aymont) uit de 12e eeuw.

Het verhaal[bewerken]

Renaud wordt verbannen omdat hij een neef vermoord zou hebben en zijn broers (Richard, Alard en Guiscard) ook het een en ander hebben uitgevoerd. Door een erecode moet hij met zijn drie andere broers op de rug van een paard genaamd Baynard op kruistocht naar Palestina. De drie broers overleven de kruistocht niet en het paard wordt geketend aan een rotsblok in zee waarna het verdrinkt.

Renaud weet als enige weer terug te keren waarna hij de rest van zijn leven in Keulen verblijft, waar hij bij een aanval op de bouw van de Sint Petruskerk overleed.

Het verhaal van het paard en de vier jongens wordt op diverse manieren verteld; zo bestaat er ook een legende waarin wordt verteld dat het paard de rots Bayard in Dinant in twee kliefde.

Historische achtergrond[bewerken]

Renaud zou rond 700 geleefd hebben, en een van de Paladijnen van Karel de Grote geweest zijn, een twaalfkoppige paleiswacht (bijgenaamd de twaalf Peren). Hij zou een neef van de leider Roland zijn. De verhalen van de Paladijnen worden vaak beschreven in de Chanson de geste. Of hij een vriend of vijand is van Karel de Grote is onduidelijk, evenals of hij als paleiswacht voor straf dan wel als medestrijder meevocht. De kruistochten vonden echter in werkelijkheid pas vanaf de 11e eeuw plaats, en zijn hier dus een anachronisme.

Monteban[bewerken]

Monteban was een kasteel dat Rinaldo gekregen had van ouders of familie. In het verhaal van de Vier Heemskinderen zou Rinaldo er met zijn drie broers, na een slag bij de Maas, naar toe gevlucht zijn. Volgens sommigen lag het kasteel vlak bij Dinant, maar er zijn ook fundamenten gevonden vlak bij Virton.

Renaud in latere literatuur[bewerken]

In het 16e-eeuwse gedicht Orlando Furioso (Razende Roeland) van Ludovico Ariosto worden Orlando en Rinaldo beiden verliefd op Angelica, wat door gebruik van liefdesdranken alleen maar verslechtert. Uiteindelijk wordt Rinaldo naar Engeland gestuurd om soldaten te ronselen voor Karel de Grote. Daar drinkt hij uit een fontein waardoor hij van zijn verliefdheid op Angelica wordt genezen. Rinaldo heeft een zus, Bradamante, die hij later uithuwelijkt aan de Afrikaanse prins Ruggiero. In de 18e eeuw werd door Georg Friedrich Händel de opera Rinaldo gecomponeerd, gebaseerd op Orlando Furioso.

Ook in Gerusalemme Liberata (De Bevrijding van Jeruzalem) (1575) van Torquato Tasso, komt een Rinaldo voor die op kruistocht gaat. Volgens Tasso zelf baseerde hij deze echter op een graaf uit de 11e eeuw, genaamd Welf. Dit was de zoon van Azzo, die op zijn beurt een zoon was van Bertoldo. In Gerusalemme Liberata wordt Rinaldo betoverd door een heks op wie hij verliefd wordt.

Bronnen
  • (Frans) Hasenohr, Geneviève and Michel Zink, eds. Dictionnaire des lettres françaises: Le Moyen Age. Collection: La Pochothèque. Paris: Fayard, 1992. ISBN 2-2530-5662-6
  • (Engels) Holmes, Jr, Urban Tigner [U.T.]. A History of Old French Literature from the Origins to 1300. New York: F.S. Crofts, 1938.
  • (Frans) Les Quatre Fils Aymon. Presentation, selection and translation in modern French by Micheline de Combarieu du Grès and Jean Subrenat. Paris: Gallimard, 1983. ISBN 2-07-037501-3