Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens
De Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens is een Nederlandse wet. Het wijzigt de Telecommunicatiewet en de Wet op de economische delicten. De wet is op 7 juli 2009 goedgekeurd door de Eerste Kamer nadat de minister een voorstel voor een 'reparatiewet' had toegezegd. Naar het Koninklijk Besluit op 25 augustus 2009 is de wet op 1 september 2009 in werking getreden.[1]
De wet is de implementatie van de richtlijn dataretentie van de EU.
De wet houdt in dat internetproviders en telefonie-operators diverse gegevens over internet- en telefoniegebruik gedurende zes tot twaalf maanden moeten bewaren. De bewaarde gegevens kunnen door Justitie worden gebruikt bij het handhaven van de wet en het bestrijden van terrorisme.
De wet wordt door sommigen gezien als een privacygevoelige maatregel. Het College Bescherming Persoonsgegevens had kritiek op het wetsvoorstel; volgens het CBP is de lange bewaartermijn in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Ook Nederlandse internetproviders hebben lang tegen de komst van de bewaarplicht geprotesteerd. Het risico dat gevoelige informatie vroeg of laat op straat komt te liggen wordt door deskundigen heel groot geacht.[2]
Het voorstel voor deze wet is ingediend door minister Hirsch Ballin en geaccepteerd door de Tweede Kamer op 22 mei 2008.[3]
Het voorstel noemde een bewaartermijn van twaalf maanden. Justitie-minister Hirsch Ballin (CDA) stuurde in het wetsvoorstel eerder aan op een bewaartermijn van 18 maanden. CDA en VVD betoonden zich voorstanders voor deze termijn, terwijl D66, PvdA, GroenLinks en SP ervoor pleitten de bewaartermijn op het door de richtlijn gestelde minimum van zes maanden te zetten. Een motie van kamerlid Anker (ChristenUnie), waarin een bewaartermijn van twaalf maanden werd voorgesteld, kon vervolgens rekenen op steun van een kamermeerderheid bestaande uit CDA, SGP, VVD, PVV, Verdonk en ChristenUnie. Een minderheid bestaande uit PvdA, SP, GroenLinks en D66 stemde tegen.[4]
De Eerste Kamer heeft zich in het verleden echter reeds kritisch uitgelaten over de bewaarplicht. Senator Franken (CDA), tevens hoogleraar informatierecht aan de Universiteit Leiden, stelde op 28 juni 2005 in een door de Eerste Kamer aangevraagd mondeling overleg met toenmalig Justitie-minister Donner (CDA) dat de bewaarplicht weinig tot niets oplevert, leidt tot hoge kosten en een te grote inbreuk op de privacy pleegt.[5] De senatoren Jurgens (PvdA) en Broekers-Knol (VVD) sloten zich bij de kritiek aan.
Op 9 april 2009 diende de minister van Justitie een nadere rechtvaardiging in bij de Eerste Kamer.[6]
Op 7 juli 2009 is het voorstel goedgekeurd door de Eerste Kamer nadat minister Hirsch Ballin had toegezegd met gezwinde spoed het initiatief te nemen tot een wetsvoorstel voor een 'reparatiewet' die voor internetbedrijven de bewaartermijn verkort van twaalf naar zes maanden (met behoud van de termijn van twaalf maanden voor aanbieders van telecommunicatiediensten).
CDA, VVD, SGP en ChristenUnie (41 van de 75 zetels) stemden voor het wetsvoorstel; PvdA, SP, GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren stemden tegen.[7][8] De totstandkoming van de reparatiewet hangt, zoals gebruikelijk, ook af van de ministerraad, de Raad van State, en de Tweede Kamer.
Er is niet gekozen voor een novelle (waarbij de Eerste Kamer zou wachten met goedkeuring tot de reparatiewet ook bij haar wordt ingediend) omdat Nederland de termijn al heeft overschreden waarin het de Europese richtlijn had moeten implementeren.
[bewerken] Te bewaren gegevens
De aanbieders van openbare telecommunicatienetwerken en telecommunicatiediensten zijn verplicht tot het bewaren van alle verkeers- en locatiegegevens van de gebruikers van deze diensten.
Van een telefoongesprek moeten gedurende twaalf maanden o.a. worden bewaard de begin- en eindtijd, de telefoonnummers, de namen en adressen van de betrokken abonnees of geregistreerde gebruikers (niet van toepassing bij anonieme prepaid-gebruikers), en de locaties waar betrokken mobiele telefoons zich bevinden, maar niet de inhoud van het gesprek. Bij SMS en MMS analoog.
Van e-mails moeten soortgelijke gegevens twaalf maanden (na de reparatiewet: zes maanden) bewaard worden, zoals datum en tijdstip en e-mailadressen, maar niet de inhoud.
Van een internetsessie moet onder meer twaalf maanden (na de reparatiewet: zes maanden) bewaard worden datum en tijdstip van de log-in en log-off en het IP-adres van de gebruiker, maar niet de bezochte webpagina's.
Afgezien van deze gegevens van de internetsessie valt webmail van niet-Europese providers, bijvoorbeeld Hotmail en Gmail buiten de bewaarplicht. Dit geldt ook voor communicatie waarbij de "verzender" een concept-e-mailbericht opslaat en de "ontvanger" met behulp van gedeelde inloggegevens dit leest alsmede communicatie via sociale netwerksites.
[bewerken] Evaluatie
Na inwerkingtreding van de Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens zal deze na drie jaar geëvalueerd worden. D66 gaf op 15 april 2009 aan een onderzoek van de Algemene Rekenkamer te willen naar de doelmatigheid van het opslaan van alle digitale gegevens, zoals sms- en internetverkeer.[9]
[bewerken] Externe links
- Wet bewaarplicht telecommunicatiegegevens, Eerste Kamer der Staten-Generaal, voortgang en documenten sinds 14 september 2007
- Bezwaarplicht tegen de bewaarplicht
- (en) G8: Potential Consequences for Data Retention (Mei 2001)
- Informatie over het voorstel op de website van het Ministerie van Justitie
Bronnen, noten en/of referenties
|
